Rig Veda 6.9.4: Mandala 6, Sukta 9, Mantra 4
Sukta 6.9
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional)
Devata: Agni (Hotṛ), inner light among mortals
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अयं होता प्रथमः पश्यतेममिदं ज्योतिरमृतं मर्त्येषु । अयं स जज्ञे ध्रुव आ निषत्तोऽमर्त्यस्तन्वा वर्धमानः ॥
Transliteration
ayáṃ hótā prathamáḥ páśyate mám idáṃ jyótir amṛ́taṃ mártyeṣu | ayáṃ sá jajñe dhrúvá ā́ ni-sattó 'mártyas tanvā́ vardhamā́naḥ ||
Translation
अयं होता प्रथमः पश्यति—मर्त्येषु इदं ज्योतिरमृतम्। अयमेव सः—जज्ञे, ध्रुव आ निषत्तः, अमर्त्यः, तन्वा स्वया (स्वशरीरप्रभावेन) अन्तः वर्धमानः।
Word by Word
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
होताthe Hotṛ-priest / invoker
होता:
Kartā
TypeNoun
Root√हु (जुहोति) → होतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
Kartā
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
पश्यतेsees
पश्यते:
Karma
TypeVerb
Root√पश् (पश्यति)
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
Karma
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
अमृतम्immortal / deathless
अमृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
मर्त्येषुamong mortals
मर्त्येषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जज्ञेwas born / has been born
जज्ञे:
Kartā
TypeVerb
Root√जन् (जायते)
ध्रुवःfirm / steadfast
ध्रुवः:
Kartā
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
आtowards, down (as preverb)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
निषत्तःseated / having sat down
निषत्तः:
Kartā
TypeParticiple
Root√सद् (सीदति) + नि (उपसर्ग) → निषद्; क्त (निषत्त)
अमर्त्यःimmortal
अमर्त्यः:
Kartā
TypeAdjective/Noun
Rootअमर्त्य (प्रातिपदिक)
तन्वाwith (his) body / in person
तन्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
वर्धमानःgrowing / increasing
वर्धमानः:
Kartā
TypeParticiple
Root√वृध् (वर्धते) → वर्धमान (शतृ-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
