Rig Veda 6.75.5: Mandala 6, Sukta 75, Mantra 5
Sukta 6.75
Rishi: Bharadvāja (traditional)
Devata: Warrior’s equipment as empowered ensemble (iṣudhi, etc.)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs scan)
Samhita Patha (Devanagari)
बह्वीनां पिता बहुरस्य पुत्रश्चिश्चा कृणोति समनावगत्य । इषुधिः सङ्काः पृतनाश्च सर्वाः पृष्ठे निनद्धो जयति प्रसूतः ॥
Transliteration
bahvīnā́ṃ pitā́ bahúrasya putráś ciścā́ kṛṇoti sámānāvágatya | iṣudhíḥ sáṅkāḥ pṛ́tanāś ca sárvāḥ pṛṣṭhé nináddho jayati prasū́taḥ ||
Translation
ब॒ह्वी॒नां पि॒ता ब॒हुर॑स्य पु॒त्रः—सम॑नाव॒गत्य॑ कृ॒त्यानि॑ कृ॒णोति॑ सं॒विध॑त्ते च। इ॒षु॒धिः सङ्का॒ः पृत॑नाश्च॒ सर्वा॑ः पृ॒ष्ठे निन॑द्धाः; प्र॒सू॑तो वी॒रः जय॑ति।
Word by Word
ब॒ह्वी॒नाम्of many (f.)
ब॒ह्वी॒नाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeAdjective (used substantively)
Rootबह्वी- (स्त्री. ‘बहु’ का स्त्रीलिङ्ग बहुवचन-प्रातिपदिक) / बहु-
पि॒ताfather
पि॒ता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपितृ-
ब॒हुःmany; much
ब॒हुः:
कर्तृ (पिता का विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु-
अस्यof this; his
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पु॒त्रःson
पु॒त्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुत्र-
चि॒त्even; indeed
चि॒त्:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
इ॒श्चाseeks and (…); desires
इ॒श्चा:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb + particle
Rootइष्- (धातु) + च (समुच्चय) → इष्-च (वेदिक रूप: इश्चा)
कृ॑णोतिmakes; fashions
कृ॑णोति:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootकृ- (करणे)
सम॑नौtwo encounters; two meetings
सम॑नौ:
कर्म (कृणोति के साथ)
TypeNoun
Rootसमन- (प्रातिपदिक; ‘समन’ = meeting/encounter; द्विवचन रूप) अथवा ‘समन’ (नपुं/पुं)
अव॒गत्य॑having approached; having understood
अव॒गत्य॑:
पूर्वकाल (क्रियाविशेषण)
TypeVerbal indeclinable (gerund)
Rootअव-गम् (धातु) → अवगत्य (क्त्वा-प्रत्यय; gerund)
इ॒षु॒धिःquiver
इ॒षु॒धिः:
कर्तृ (निनद्धः/जयति के सन्दर्भ में)
TypeNoun
Rootइषुधि-
सङ्काःstraps; fastenings
सङ्काः:
कर्तृ/समुच्चित विषय (इषुधिः … सङ्काः … पृतनाः …)
TypeNoun
Rootसङ्का- (स्त्री.)
पृत॑नाःbattles; armies
पृत॑नाः:
कर्तृ/समुच्चित विषय
TypeNoun
Rootपृतना-
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच
सर्वाःall
सर्वाः:
विशेषण (पृतनाः का)
TypeAdjective
Rootसर्व-
पृ॒ष्ठेon the back
पृ॒ष्ठे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपृष्ठ-
निन॑द्धःfastened; bound
निन॑द्धः:
कर्तृ (जयति के कर्ता का विशेषण)
TypeVerbal adjective (past passive participle)
Rootनि-नह् (धातु) → निनद्ध (क्त-प्रत्यय; PPP)
जयतिwins; conquers
जयति:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootजि (जय) (धातु)
प्रसू॑तःimpelled; sent forth
प्रसू॑तः:
कर्तृ (जयति के कर्ता का विशेषण)
TypeVerbal adjective (past passive participle)
Rootप्र-सू (धातु) → प्रसूत (क्त-प्रत्यय; PPP) अथवा ‘प्रसूत’ (विशेषण)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.