Sukta 7
Sukta 6.7
Agni Vaiśvānara
Trishtubh (probable; requires metrical verification)
अयं सूक्तोऽग्निं वैश्वानरं स्तौति—ऋताज्जातं सर्वव्यापिनं वह्निं, दिवो मूर्धानं कृत्वा पृथिव्यां नेतारं प्रतिष्ठापितम्। अत्राग्निः कविराजः प्रजानां अतिथिश्च निरूप्यते, यः हव्यानि देवेषु नयति, रोचनानि लोकान् विवर्धयति, अमृतत्वं च रक्षति; येन देवाश्च मनुष्याश्च जीवनं ऋतं संरक्षणं च सह भागं लभन्ते।
Mantras
Mantra 1
मूर्धानं दिवो अरतिं पृथिव्या वैश्वानरमृत आ जातमग्निम् । कविं सम्राजमतिथिं जनानामासन्ना पात्रं जनयन्त देवाः ॥
ऋताद् जातं वैश्वानरमग्निं दिवो मूर्धानं पृथिव्या अरतिं देवाः जनयन्त। कविं सम्राजं जनानामतिथिं सन्ना पात्रं देवा आसन्नं जनयन्त।
Mantra 2
नाभिं यज्ञानां सदनं रयीणां महामाहावमभि सं नवन्त । वैश्वानरं रथ्यमध्वराणां यज्ञस्य केतुं जनयन्त देवाः ॥
यज्ञानां नाभिं रयीणां सदनं महामााहावमभि सं नवन्त। वैश्वानरं रथ्यमध्वराणां यज्ञस्य केतुं देवाः जनयन्त।
Mantra 3
त्वद्विप्रो जायते वाज्यग्ने त्वद्वीरासो अभिमातिषाहः । वैश्वानर त्वमस्मासु धेहि वसूनि राजन्त्स्पृहयाय्याणि ॥
त्वत्तो विप्रो जायते वाज्यग्ने त्वत्तो वीरासोऽभिमातिषाहः। वैश्वानर त्वमस्मासु धेहि वसूनि राजन् स्पृहयाय्याणि।
Mantra 4
त्वां विश्वे अमृत जायमानं शिशुं न देवा अभि सं नवन्ते । तव क्रतुभिरमृतत्वमायन्वैश्वानर यत्पित्रोरदीदेः ॥
त्वां विश्वे देवाः, अमृत, जायमानं शिशुमिवाभि सं नवन्ते। तव क्रतुभिरमृतत्वमायन्, वैश्वानर, यत् पित्रोरन्तरेऽदीदेः।
Mantra 5
वैश्वानर तव तानि व्रतानि महान्यग्ने नकिरा दधर्ष । यज्जायमानः पित्रोरुपस्थेऽविन्दः केतुं वयुनेष्वह्नाम् ॥
वैश्वानर, तव तानि व्रतानि महान्यग्ने न किञ्चिदा दधर्ष। यज्जायमानः पित्रोरुपस्थेऽविन्दः केतुं वयुनेष्वह्नाम्।
Mantra 6
वैश्वानरस्य विमितानि चक्षसा सानूनि दिवो अमृतस्य केतुना । तस्येदु विश्वा भुवनाधि मूर्धनि वया इव रुरुहुः सप्त विस्रुहः ॥
वैश्वानरस्य विमितानि चक्षसा सानूनि दिवोऽमृतस्य केतुना। तस्यैव विश्वा भुवनान्यधि मूर्धनि वया इव रुरुहुः सप्त विस्रुहः।
Mantra 7
वि यो रजांस्यमिमीत सुक्रतुर्वैश्वानरो वि दिवो रोचना कविः । परि यो विश्वा भुवनानि पप्रथेऽदब्धो गोपा अमृतस्य रक्षिता ॥
यः सुक्रतुः रजांसि विमिमीत, वैश्वानरः कविः दिवो रोचनानि विवृणोति। यः परितो विश्वा भुवनानि पप्रथे—अदब्धो गोपा अमृतस्य रक्षिता—स नः अन्तः सत्तासत्यं सुरक्षितं धारयति।
Frequently Asked Questions
He is Agni as the “universal” or all-pervading Fire—praised as a seer-king who lives among peoples as the honored guest and carries offerings to the gods.
It means Agni embodies cosmic order and truth: when the fire is kindled and honored rightly, it supports harmony, clarity, and the right working of the sacrifice and life.
It is used to invoke and establish the sacred fire at the start of a rite, asking Agni for protection, luminous understanding, and successful offering-carriage in household and sacrificial worship.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.