Rig Veda 6.68.5: Mandala 6, Sukta 68, Mantra 5
Sukta 6.68
Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya)
Devata: Indra-Varuṇa
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
स इत्सुदानुः स्ववाँ ऋतावेन्द्रा यो वां वरुण दाशति त्मन् । इषा स द्विषस्तरेद्दास्वान्वंसद्रयिं रयिवतश्च जनान् ॥
Transliteration
sá ít su-dā́nuḥ svá-vāṃ ṛtā́vā indrā́ yó vāṃ varuṇa dā́śati tmán | iṣā́ sá dvíṣas taréd dā́svān váṃsad rayíṃ rayi-vátaś ca jánān ||
Translation
स इत्सुदानुः स्ववाँ ऋतावा, हे इन्द्र, यो वां वरुण दाशति त्मन्। इषा स द्विषस्तरेद्दास्वान् वंसद्रयिं रयिवतश्च जनान्॥
Word by Word
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (स-आदेशः) सर्वनाम-प्रातिपदिक
इत्indeed, just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात) अव्यय
सु-दानुःof good giving, bountiful
सु-दानुः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदानु (प्रातिपदिक) + सु- (उपसर्ग/पूर्वपद)
स्ववान्wealthy, possessing riches
स्ववान्:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्ववत् (प्रातिपदिक) < स्व (धन/सम्पत्ति) + -वत्
ऋतावाupholding ṛta (cosmic order), true
ऋतावा:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootऋतावन् (प्रातिपदिक) < ऋत + -वन्
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā (यः-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (य-आदेशः) सम्बन्ध-सर्वनाम
वाम्of you two / to you two
वाम्:
Sampradāna (लाभार्थ-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (द्विवचन-षष्ठी/द्वितीया रूपम्) सर्वनाम
वरुणO Varuṇa
वरुण:
—
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
दाशतिgives, offers
दाशति:
Karma (यज्ञदान-क्रिया)
TypeVerb
Rootदाश् (दाशति) धातु
त्मन्of himself, in person
त्मन्:
Karaṇa/Adverbial
TypeIndeclinable-like Noun
Rootत्मन् (प्रातिपदिक; ‘स्वयम्/आत्मा’ अर्थे, वेदिक)
इषाwith strength/refreshment
इषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक) ‘refreshment/impulse/strength’
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (स-आदेशः) सर्वनाम-प्रातिपदिक
द्विषःhaters, enemies
द्विषः:
Karma
TypeNoun
Rootद्विष् (प्रातिपदिक/कृदन्त-भावः) ‘hater, enemy’
तरेत्may he overcome, may he cross beyond
तरेत्:
Karma (द्विषः-पर्यवसानम्)
TypeVerb
Rootतॄ (तरणे) धातु
दास्वान्the generous giver
दास्वान्:
Kartā (विशेषणम्)
TypeParticiple (agent noun) / Adjective
Rootदा (दाने) धातु; कृदन्तः ‘दास्वांस्’ (परिपूर्ण/अभ्यस्त-दानशीलः)
वंसत्wins, obtains
वंसत्:
Kartā
TypeVerb
Rootवस् (निवासे/प्राप्तौ; वेदिक ‘वंसति’) धातु
रयिम्wealth
रयिम्:
Karma
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक) ‘wealth’
रयिवतःof the wealthy one
रयिवतः:
Sampradāna/Genitive relation
TypeAdjective
Rootरयिवत् (प्रातिपदिक) < रयि + -वत्
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात) अव्यय
जनान्people, men
जनान्:
Karma
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) ‘people’
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.