Rig Veda 6.44.4: Mandala 6, Sukta 44, Mantra 4

Sukta 6.44

Rishi: Bharadvāja (Bārhaspatya) tradition

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in edition)

Samhita Patha (Devanagari)

त्यमु वो अप्रहणं गृणीषे शवसस्पतिम् । इन्द्रं विश्वासाहं नरं मंहिष्ठं विश्वचर्षणिम् ॥

Transliteration

tyám u vo áprahaṇaṃ gṛṇīṣé śávasas pátim | índraṃ viśvāsáhaṃ náraṃ maṃhíṣṭhaṃ viśvácarṣaṇim ||

Translation

तमु वोऽप्रहणं गृणीषे शवसस्पतिम् । इन्द्रं विश्वासाहं नरं मंहिष्ठं विश्वचर्षणिम् ॥

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्यम्: him/that one
• त्यम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्य (वेदिक निर्देश/दर्शक-रूप)

• वः: of you; for you (to you all)
• वः: सम्प्रदान (श्रॊतृ-सम्बन्धः) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• अप्रहणम्: unassailable; not-to-be-struck/overpowered
• अप्रहणम्: कर्म (इन्द्रम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: अ-प्रहण (प्रातिपदिक; प्रहण ‘आघात/प्रहार’ इत्यर्थे)

• गृणीषे: I praise; I sing
• गृणीषे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √गॄ/गृ (स्तुति-शब्दे ‘to sing/praise’)

• शवसस्पतिम्: lord of strength/might
• शवसस्पतिम्: कर्म (स्तुत्य-देवता)
• Type: Noun (compound epithet)
• Root: शवस् + पति (तत्पुरुष समास; प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• विश्वासाहम्: conquering all; all-victorious
• विश्वासाहम्: कर्म (इन्द्रम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: विश्व + साह (बहुव्रीहि/कर्मधारय; ‘all-conquering’)

• नरम्: the man/hero
• नरम्: कर्म (इन्द्रम्-विशेषणम्)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• मंहिष्ठम्: most bountiful; most generous
• मंहिष्ठम्: कर्म (इन्द्रम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective (superlative)
• Root: मंहिन्/मंह (प्रातिपदिक ‘bountiful’; superlative -इष्ठ)

• विश्वचर्षणिम्: (protector/leader) of all peoples; belonging to all tribes
• विश्वचर्षणिम्: कर्म (इन्द्रम्-विशेषणम्)
• Type: Adjective/Noun (epithet)
• Root: विश्व + चर्षणि (समास; चर्षणि ‘जन/मनुष्य-समूह, tribes’)