Rig Veda 5.81.2: Mandala 5, Sukta 81, Mantra 2
Sukta 5.81
Rishi: Atri (Ātreya tradition) (traditional attribution for RV 5.81)
Devata: Savitar
Chandas: Jagatī (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वा रूपाणि प्रति मुञ्चते कविः प्रासावीद्भद्रं द्विपदे चतुष्पदे । वि नाकमख्यत्सविता वरेण्योऽनु प्रयाणमुषसो वि राजति ॥
Transliteration
viśvā́ rūpā́ṇi práti muñcate kavíḥ prā́sāvīd bhadráṃ dvi-páde cátuṣ-pade | ví nā́kam akhyat savitā́ varéṇyo'nu prayā́ṇam uṣáso ví rājati ||
Translation
विश्वा रूपाणि प्रति मुञ्चते कविः प्रासावीद्भद्रं द्विपदे चतुष्पदे। वि नाकमख्यत्सविता वरेण्योऽनु प्रयाणमुषसो वि राजति॥
Word by Word
विश्वाall
विश्वा:
कर्म (रूपाणि इति विशेष्यस्य)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
रूपाणिforms
रूपाणि:
कर्म
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards, in return
प्रति:
(क्रियाविशेषणम्) दिशासूचक/प्रत्यभिमुख्ये
TypeIndeclinable
Rootप्रति
मुञ्चतेreleases, lets go
मुञ्चते:
क्रिया
TypeVerb
Rootमुच् (मुञ्चति)
कविःthe seer/poet
कविः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
प्रforth
प्र:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootप्र
असावीत्impelled, set in motion
असावीत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootसू (सुवति) / √सू (प्रसवने)
भद्रम्the auspicious (good)
भद्रम्:
कर्म (असावीत् इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
द्विपदेfor the two-footed (humans)
द्विपदे:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootद्विपद (प्रातिपदिक)
चतुष्पदेfor the four-footed (cattle)
चतुष्पदे:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootचतुष्पद (प्रातिपदिक)
विapart, widely
वि:
(क्रियाविशेषणम्) विभक्तौ/विशेषेण
TypeIndeclinable
Rootवि
नाकम्heaven, the firmament
नाकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनाक (प्रातिपदिक)
अख्यत्made manifest, revealed
अख्यत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootख्या (आख्याने) / √ख्या
सविताSavitar (the Impeller)
सविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
वरेण्यःmost choice-worthy, excellent
वरेण्यः:
कर्तृ (सविता इति विशेष्यस्य)
TypeAdjective
Rootवरेण्य (प्रातिपदिक; √वृ ‘to choose’ से)
अनुalong, following
अनु:
(क्रियाविशेषणम्) अनुगमनार्थे
TypeIndeclinable
Rootअनु
प्रयाणम्the onward course, departure
प्रयाणम्:
कर्म/अधिकरण (अनु इत्यनेन सह: ‘following the course’)
TypeNoun
Rootप्रयाण (प्रातिपदिक; प्र-√या ‘to go’ से)
उषसःof Dawn
उषसः:
सम्बन्ध (प्रयाणस्य)
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
विwidely, distinctly
वि:
(क्रियाविशेषणम्) विशेषेण/विभक्तौ
TypeIndeclinable
Rootवि
राजतिshines, reigns (in radiance)
राजति:
क्रिया
TypeVerb
Rootराज् (दीप्तौ) / √राज्
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.