Rig Veda 5.77.4: Mandala 5, Sukta 77, Mantra 4
Sukta 5.77
Rishi: Atri (Ātreya) tradition (probable)
Devata: Aśvinau (Nasatyas)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
यो भूयिष्ठं नासत्याभ्यां विवेष चनिष्ठं पित्वो ररते विभागे । स तोकमस्य पीपरच्छमीभिरनूर्ध्वभासः सदमित्तुतुर्यात् ॥
Transliteration
yó bhū́yiṣṭhaṃ nā́satyābhyāṃ vivéṣa cániṣṭhaṃ pitvó rárate vi-bhāgé | sá tókám asya pī́parac chamī́bhir anū́rdhva-bhāsaḥ sádám ít tutur yāt ||
Translation
यो भूयिष्ठं नासत्याभ्यां विवेष चनिष्ठं पित्वो ररते विभागे । स तोकमस्य पीपरच्छमीभिरनूर्ध्वभासः सदमित्तु तुर्यात् ॥
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भूयिष्ठम्most, very much
भूयिष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभूयस् (तुलनात्मक-प्रातिपदिक) → भूयिष्ठ (अतिशय)
नासत्याभ्याम्with/through the Nāsatyas (the Aśvins)
नासत्याभ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun (dual deity name)
Rootनासत्य (प्रातिपदिक; अश्विनौ)
विवेषhas approached/has sought/has served
विवेष:
—
TypeVerb
Root√विष् (वेवेष्टि/विवेष) ‘सेव्/प्रवेश्/आश्रय्’ (परस्मै)
चनिष्ठम्least, very little
चनिष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचनि (प्रातिपदिक; ‘अल्प/कनिष्ठ’ अर्थे) → चनिष्ठ (अतिशय)
पित्वःof drink/refreshment
पित्वः:
Sambandha
TypeNoun
Rootपित्व (प्रातिपदिक; ‘पान/पेय/पानस्य’), अथवा ‘पितृ’ इत्यस्य वैदिक-रूपसाम्यं; अत्र ‘पान’/‘पेय’ अर्थः प्रायः
ररतेrejoices/delights
ररते:
—
TypeVerb
Root√रम् (रमते) ‘आनन्द्/क्रीड्/रुच्’
विभागेin the distribution/at the share
विभागे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवि-भाग (प्रातिपदिक) < √भज् ‘विभज्/भागं दा’
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तोकम्offspring, child
तोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootतोक (प्रातिपदिक)
अस्यof him
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पीपरत्may he nourish/fill
पीपरत्:
—
TypeVerb
Root√पॄ/√पृ (पिपर्ति/पीपरत्) ‘पूरय्/पोषय्’
शमीभिःwith blessings/with pacifications
शमीभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootशमी (प्रातिपदिक; ‘शान्ति/कल्याण/उपशमन’), बहुवचन-तृतीया
अनूर्ध्वभासःthose whose light is not turned upward (i.e., steady/downward-shining)
अनूर्ध्वभासः:
Kartā
TypeAdjective (epithet)
Rootअनूर्ध्व-भास (बहुव्रीहि/तत्पुरुष; भास् ‘दीप्ति’)
सदम्always
सदम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय; ‘सदा/नित्यं’)
इत्indeed, just
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
तुbut/and
तु:
—
TypeIndeclinable
Rootतु (निपात)
तुतुर्यात्may he overcome/pass through/speed onward
तुतुर्यात्:
—
TypeVerb
Root√तुर्/√तॄ (वैदिक: ‘अतिक्रम्/तर्/शीघ्रं गम्’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
