Rig Veda 5.41.13: Mandala 5, Sukta 41, Mantra 13

Sukta 5.41

Rishi: Atri (Ātreya)

Devata: The ‘great ones’ (mahāntaḥ) — collective divine powers previously invoked; implicit moral-cosmic governance

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

विदा चिन्नु महान्तो ये व एवा ब्रवाम दस्मा वार्यं दधानाः । वयश्चन सुभ्व आव यन्ति क्षुभा मर्तमनुयतं वधस्नैः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 5.41.13

Transliteration

vidā́ cit nu mahā́nto yé va evā́ bravāma dasmā́ vā́ryaṃ dádhānāḥ | váyaś caná su-bhvá ā́va yanti kṣubhā́ mártam anuyatáṃ vadhasnáiḥ ||

Translation

विदा चिन्नु महान्तो ये वः—एव ब्रवाम; ते दस्मा आश्चर्यकर्माणो वार्यं (रत्नं समृद्धिं वा) दधानाः। वयश्चन सुभ्वा अव यन्ति; क्षुभा तु विपथानुयातं मर्त्यम् अनुयन्ति बधस्नैः (प्रहारशक्तिभिः)।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विदा: he knows / he has found
• विदा: (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (√विद् ‘जानना/पाना’)

• चित्: indeed, even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय) (< PIE *kʷid ‘indeed’)

• नु: now, indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (अव्यय)

• महान्तः: the great (ones)
• महान्तः: कर्तृ (विदा इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• ये: who
• ये: कर्तृ (महान्तः इत्यस्य विशेषण/सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वः: to you / of you
• वः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (ब्रवामि इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• एव: just, indeed
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)

• ब्रवाम: we speak / we say
• ब्रवाम: (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (√ब्रू ‘कथयति/वदति’)

• दस्माः: the wondrous (ones)
• दस्माः: सम्बोधन/कर्तृ (यन्ति इत्यस्य; ‘the wondrous ones’)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: दस्म (प्रातिपदिक; ‘अद्भुत/दक्ष’)

• वार्यम्: a choice boon / excellent gift
• वार्यम्: कर्म (दधानाः इत्यस्य)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वार्य (प्रातिपदिक < वर्/वृ ‘choose, excellent’)

• दधानाः: bearing, holding
• दधानाः: कर्तृ (यन्ति इत्यस्य; ‘bearing’)
• Type: Verb (participle)
• Root: धा (√धा ‘धारयति/दधाति’)

• वयः: vigor / vital power
• वयः: कर्तृ (यन्ति इत्यस्य; ‘vigor/strength’ as subject)
• Type: Noun
• Root: वयस् (प्रातिपदिक)

• चन: also, even
• चन: —
• Type: Indeclinable
• Root: चन (अव्यय; = च + न/नु, emphatic)

• सुभ्वे: to/into well-being, auspiciousness
• सुभ्वे: अधिकरण/सम्प्रदान (यन्ति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: सुभ्व (प्रातिपदिक; ‘सु-भ्व’ = ‘well-being/auspicious state’)

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• यन्ति: they go / they come
• यन्ति: (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (√या ‘गच्छति’)

• क्षुभा: with agitation, with shaking
• क्षुभा: करण (अनुयतं इत्यस्य)
• Type: Noun (instrumental) / verbal noun
• Root: क्षुभ् (√क्षुभ् ‘क्षोभयति/उद्वेजयति’)

• मर्तम्: the mortal
• मर्तम्: कर्म (अनुयतं इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: मर्त (प्रातिपदिक)

• अनुयतम्: pursued, followed
• अनुयतम्: विशेषण (मर्तम्) / कर्म-सम्बन्ध
• Type: Verb (participle)
• Root: यत् (√यत् ‘प्रयत्न/नियमन’; with अनु- ‘follow/pursue’)

• वधस्नैः: with weapons / with slaying means
• वधस्नैः: करण
• Type: Noun
• Root: वधस्नि (प्रातिपदिक; ‘weapon/means of slaying’, from √वध् ‘to strike/kill’)