Rig Veda 4.9.2: Mandala 4, Sukta 9, Mantra 2
Sukta 4.9
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
स मानुषीषु दूळभो विक्षु प्रावीरमर्त्यः । दूतो विश्वेषां भुवत् ॥
Transliteration
sa mā́nuṣīṣu dūḷábhō vikṣú prā-vī́r amártyaḥ | dūtó víśveṣāṃ bhuvat ||
Translation
स मानुषीषु दूळभो विक्षु प्रावीरोऽमर्त्यः; स विश्वेषां देवानां दूतः भवति—लोकान्तरं ऋतस्य इच्छां वहन्।
Word by Word
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स-
मानुषीषुamong human (women/folk)
मानुषीषु:
अधिकरण
TypeNoun/Adjective (f.)
Rootमानुषी (प्रातिपदिक; मनु-सम्बन्धी) < मनु
दूळभःhard to obtain
दूळभः:
कर्तृ (विशेषणम्) / विधेय-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootदूळभ (प्रातिपदिक; ‘दुर्लभ’) < √लभ्
विक्षुamong the clans/settlements
विक्षु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootविś् (प्रातिपदिक; ‘जन/कुल/विष्टि’)
प्रावीरम्the foremost hero/champion
प्रावीरम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootप्रवीर (प्रातिपदिक; ‘श्रेष्ठवीर/अग्रणी’)
अमर्त्यःthe immortal (one)
अमर्त्यः:
कर्तृ (विशेषणम्) / विधेय-विशेषणम्
TypeAdjective/Noun
Rootअमर्त्य (प्रातिपदिक; a-mṛtya) < √मृ (मरणे)
दूतःmessenger
दूतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
विश्वेषाम्of all
विश्वेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भुवत्became / is (as)
भुवत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भवति)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
