Rig Veda 4.41.4 — Mandala 4, Sukta 41, Mantra 4
Sukta 4.41
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra-Varuṇa (dual)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रा युवं वरुणा दिद्युमस्मिन्नोजिष्ठमुग्रा नि वधिष्टं वज्रम् । यो नो दुरेवो वृकतिर्दभीतिस्तस्मिन्मिमाथामभिभूत्योजः ॥
Transliteration
índrā yuváṃ varuṇā didyúm asmín ójiṣṭham ugrā ní vadhiṣṭaṃ vájram | yó no duḥ-évō vṛ́katiḥ dabhītís tásmin mimāthām abhi-bhū́ty ójaḥ ||
Translation
इन्द्रा वरुणा युवां उग्रौ महाबलौ—अस्मिन्न् आत्मनि दीद्युमन्तं वज्रं नयतं, ओजिष्ठं निः स्थापयतम्। यत् नो दुरेवः, वृकतिरिव छेदकः क्लेशः, दभीतिरिव माया-भयम्—तस्मिन् अभिभूत्योजसा मिमाथाम्, विजयी बलं निवेशयतम्।
Word by Word
इन्द्राO Indra (addressed together with another)
इन्द्रा:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वरुणाO Varuṇa (addressed together with Indra)
वरुणा:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
दिद्युम्a lightning(-like) flash / brilliance
दिद्युम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदिद्यु (प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this (one/this place/this matter)
अस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ओजिष्ठम्the strongest / most powerful
ओजिष्ठम्:
विशेषण (कर्मणः)
TypeAdjective
Rootओजस् (प्रातिपदिक) → ओजिष्ठ (superlative)
उग्राO you two fierce ones
उग्रा:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
निdown, forth (as preverb)
नि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि (उपसर्ग)
वधिष्टम्you two struck down / smote
वधिष्टम्:
क्रिया (कर्तृ=युवम्)
TypeVerb
Rootवध् (धातु) / वधि- (aorist stem)
वज्रम्the thunderbolt
वज्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दुरेवःill-disposed, hostile
दुरेवः:
विशेषण (कर्तुः)
TypeAdjective/Noun
Rootदुरेव (प्रातिपदिक; दु: + एव)
वृकतिःwolfish attack / tearing (as by a wolf)
वृकतिः:
कर्तृ (समुच्चित)
TypeNoun
Rootवृकति (प्रातिपदिक)
दभीतिःharm, injury, deception
दभीतिः:
कर्तृ (समुच्चित)
TypeNoun
Rootदभीति (प्रातिपदिक; from √दभ्/दम्भ् ‘to harm, deceive’)
तस्मिन्in/against that (one)
तस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मिमाथाम्you two have crushed / churned
मिमाथाम्:
क्रिया (कर्तृ=युवम्)
TypeVerb
Root√मथ् (धातु) ‘to churn, crush, agitate’
अभिभूत्योजःoverpowering might / victorious strength
अभिभूत्योजः:
कर्म (क्रियायाः)
TypeNoun (compound)
Rootअभिभूति-ओजस् (समास; अभि-√भू ‘overpower’ + ओजस् ‘might’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.