Rig Veda 4.19.8: Mandala 4, Sukta 19, Mantra 8
Sukta 4.19
Rishi: Vāmadeva Gautama
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh
Samhita Patha (Devanagari)
पूर्वीरुषसः शरदश्च गूर्ता वृत्रं जघन्वाँ असृजद्वि सिन्धून् । परिष्ठिता अतृणद्बद्बधानाः सीरा इन्द्रः स्रवितवे पृथिव्या ॥
Transliteration
pūrvī́r uṣásaḥ śáradaś ca gūrtā́ vṛ́traṁ jaghanvā́ṁ asṛ́jad ví síndhūn | pári-sthitā atṛṇad badbadhānā́ḥ sīrā́ índraḥ sravitáve pṛthivyā́ḥ ||
Translation
पूर्वीर् उषसः शरदश्च गूर्ताः; वृत्रं जघन्वान् विसिन्धून् असृजत्। परिष्ठिताः बद्बधानाः अतृणत्; इन्द्रः सीराः पृथिव्यां स्रवितवे अकरोत्।
Word by Word
पूर्वीःformer, earlier (many)
पूर्वीः:
कर्तृ (उषसः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) < पर (PIE *per- ‘before, forward’)
उषसःdawns
उषसः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
शरदःautumns, seasons (years)
शरदः:
कर्तृ (उषसः-सह समुच्चितम्)
TypeNoun
Rootशरद् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
गूर्ताःpraised, celebrated
गूर्ताः:
कर्तृ (उषसः/शरदः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootगूर्त (कृदन्त-प्रातिपदिक); √गॄ/गॢ (गिर्/गॄ) ‘स्तुतौ/उद्गीथे’ → ‘स्तुत/प्रशस्त’ (वेद.)
वृत्रम्Vṛtra (the obstructer)
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक) < √वृ (वरणे/आवरणे) ‘to cover, obstruct’
जघन्वान्having slain
जघन्वान्:
कर्तृ (इन्द्रः)
TypeParticiple
Root√हन् (हिंसायाम्) ‘to slay’ (परिपूर्ण/वेद. परस्मैपद-परस्मैपदीय परिप्रयोगः); परिपूर्ण-रूप ‘जघन्वान्’ (perf. act. ptc.)
असृजत्released, let loose
असृजत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√सृज् (सर्जने) ‘to release, let flow’
विapart, forth
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि
सिन्धून्rivers, streams
सिन्धून्:
कर्म
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
परिष्ठिताःstanding around, encompassing
परिष्ठिताः:
कर्तृ (सीराः-विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootपरि-√स्था (स्थितौ) ‘to stand around’ → ‘परिष्ठित’ (ppp)
अतृणत्cleft, pierced
अतृणत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√तृद्/तृण् (छेदने/विदारणे; वेद. ‘to pierce, cleave’)
बद्बधानाःpressing/hemming in, constraining
बद्बधानाः:
कर्तृ (सीराः-विशेषणम्)
TypeParticiple
Root√बध् (वधने/बन्धने; वेद. ‘to bind, press, constrain’) with reduplication ‘बद्बध-’; middle participle ‘-आन’
सीराःchannels, furrows (stream-beds)
सीराः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसीर (प्रातिपदिक; ‘ploughs/ploughshares’; वेद. जलप्रवाह-रूपेण ‘furrows/streams’)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
स्रवितवेto flow
स्रवितवे:
प्रयोजन (अर्थे)
TypeVerbal noun (Infinitive)
Root√स्रु (स्रवणे) ‘to flow’ → ‘स्रवितु’ (infinitive-stem)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
