Rig Veda 4.18.12: Mandala 4, Sukta 18, Mantra 12
Sukta 4.18
Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Mandala 4; hymn 4.18 associated with Indra’s birth/early deeds)
Devata: Indra (with mythic allusion to birth and conflict with paternal power; mārḍīka as protective divine grace)
Chandas: Trishtubh (probable for this section; many verses in RV 4.18 are Trishtubh)
Samhita Patha (Devanagari)
कस्ते मातरं विधवामचक्रच्छयुं कस्त्वामजिघांसच्चरन्तम् । कस्ते देवो अधि मार्डीक आसीद्यत्प्राक्षिणाः पितरं पादगृह्य ॥
Transliteration
kás te mātáraṁ vidhávām acakrac chayúṁ kás tvām ajighāṁsac cárantam | kás te devó ádhi mārḍīké āsīd yát prā́kṣiṇāḥ pitáraṁ pā́da-gṛ́hya ||
Translation
कस्ते मातरं विधवामचक्रच्छयुं कस्त्वामजिघांसच्चरन्तम् । कस्ते देवो अधि मार्डीक आसीद्यत्प्राक्षिणाः पितरं पादगृह्य ॥
Word by Word
कःwho?
कः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक) सर्वनाम
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
मातरम्mother
मातरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
विधवाम्widowed
विधवाम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविधवा (प्रातिपदिक)
अचक्रत्made
अचक्रत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → चक्र (परस्मैपद)
शयुम्lying, abiding (as one lying)
शयुम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootशयु (प्रातिपदिक; ‘lying/abiding’, Vedic)
कःwho?
कः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक) सर्वनाम
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अजिघांसत्sought to kill, wished to slay
अजिघांसत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु) → जिघांस (इच्छार्थ/देशिदेराटिव् ‘to wish to slay’)
चरन्तम्moving, wandering
चरन्तम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootचर् (धातु) → चरन्त् (वर्तमान कृदन्त)
कःwho?
कः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक) सर्वनाम
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
देवःgod
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अधिover, upon; with regard to
अधि:
अधिकारण (सम्बन्धे/उपरि)
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअधि
मार्डीकःmerciful, gracious
मार्डीकः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootमार्डीक (प्रातिपदिक; ‘mercy, graciousness’)
आसीत्was
आसीत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यत्when; that
यत्:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable/Relative
Rootयद् (सर्वनाम)
प्राक्षिणाःyou reached/attained
प्राक्षिणाः:
क्रिया
TypeVerb
Rootअक्ष् (धातु ‘to reach, attain’) + प्र-
पितरम्father
पितरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
पादगृह्यhaving seized/held by the feet; at the feet
पादगृह्य:
करण/अधिकारण (रीत्या)
TypeIndeclinable (gerundial)
Rootपाद-गृह्य (समास; ‘by/at the feet’, Vedic absolutive-like form)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.