Rig Veda 3.26.2: Mandala 3, Sukta 26, Mantra 2
Sukta 3.26
Rishi: Viśvāmitra Gāthina / Kuśika lineage
Devata: Agni Vaiśvānara (with identifications: Mātariśvan; Bṛhaspati invoked as allied power)
Chandas: Jagatī (likely; requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
तं शुभ्रमग्निमवसे हवामहे वैश्वानरं मातरिश्वानमुक्थ्यम् । बृहस्पतिं मनुषो देवतातये विप्रं श्रोतारमतिथिं रघुष्यदम् ॥
Transliteration
táṁ śubhám agním aváse havāmahe vaiśvānaráṁ mātáriśvānam ukthyám | bṛ́haspátiṁ mánuṣo deva-tā́taye vípraṁ śrótāram átithiṁ raghu-syádam ||
Translation
तम् शुभ्रम् अग्निम् अवसे हवामहे—वैश्वानरं मातरिश्वानम् उक्थ्यम्। मनुषो देवतातये बृहस्पतिं हवामहे—विप्रं श्रोतारम् अतिथिं रघुष्यदम्।
Word by Word
तम्him / that one
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुभ्रम्bright, pure
शुभ्रम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootशुभ्र (प्रातिपदिक) < √शुभ्/√शुभ्र् (दीप्तौ/शोभने) (निरुक्त-सम्बन्ध)
अग्निम्Agni (fire-god)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) < √अग्/√अञ्ज् (दीप्तौ) (परम्परागत-व्युत्पत्तिः)
अवसेfor help, for aid
अवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक) < √अव् (रक्षणे/सहाय्ये)
हवामहेwe invoke / we call
हवामहे:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√ह्वा (आह्वाने)
वैश्वानरम्Vaiśvānara (belonging to all men / universal)
वैश्वानरम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक) < विश्व + नर (तद्धितः: अण्)
मातरिश्वानम्Mātariśvan (Agni as brought/fanned by the wind)
मातरिश्वानम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootमातरिश्वन् (प्रातिपदिक; देव-नाम)
उक्थ्यम्worthy of hymns / to be praised
उक्थ्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootउक्थ्य (प्रातिपदिक) < उक्थ (स्तुति) + यत् (तद्धित/विशेषण)
बृहस्पतिम्Bṛhaspati
बृहस्पतिम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक; देव-नाम)
मनुषःof Manu
मनुषः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक) < √मन् (मनने)
देवतायतयेfor divine service / for worship of the gods
देवतायतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेवतायति (प्रातिपदिक; भाव/क्रिया-नाम) < देवता + √या (गतौ) (यति-प्रत्ययः)
विप्रम्the inspired sage / priest
विप्रम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
श्रोतारम्the hearer, listener
श्रोतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रोतृ (प्रातिपदिक) < √श्रु (श्रवणे)
अतिथिम्guest
अतिथिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
रघुष्यदम्swift-moving / quickly advancing
रघुष्यदम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootरघुष्यद् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः) < रघु + √स्यन्द्/√सद् (गत्यर्थ/प्रवृत्तौ) (वैदिक-रूप)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.