Rig Veda 2.24.6: Mandala 2, Sukta 24, Mantra 6
Sukta 2.24
Rishi: Gṛtsamada
Devata: Brahmaṇaspati (implied guide of the knowers in the cave-quest)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)
Samhita Patha (Devanagari)
अभिनक्षन्तो अभि ये तमानशुर्निधिं पणीनां परमं गुहा हितम् । ते विद्वांसः प्रतिचक्ष्यानृता पुनर्यत उ आयन्तदुदीयुराविशम् ॥
Transliteration
abhí-nákṣanto abhí yé tám ānaśúr nidhíṃ paṇīnā́ṃ paramáṃ gúhā hitám | té vidvā́ṃsaḥ prati-cákṣyānṛ́tā púner yáta u ā́yan tád úd īyur ā́viśam ||
Translation
अभिनक्षन्तो ये तम् अनशुः, पणीनाṃ परमं निधिं गुहाहितम्। ते विद्वांसः प्रतिचक्ष्य अनृतं, पुनर्यत उ आयन् तदुदीयुराविशम्॥
Word by Word
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग) अव्यय
नक्षन्तःreaching, attaining
नक्षन्तः:
Kartā
TypeVerb
Rootनश् (धातु) / नक्ष् (वैदिक रूप)
अभिtowards
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग) अव्यय
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तमःdarkness
तमः:
Karma
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
अनशुःthey attained, reached
अनशुः:
Kartā
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
निधिम्treasure, deposit
निधिम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
पणीनाम्of the Paṇis (niggardly demons/hoarders)
पणीनाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootपणि (प्रातिपदिक)
परमम्highest, supreme
परमम्:
Karma (विशेषण-भावेन)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
गुहाin a cave, in concealment
गुहा:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootगुहा (प्रातिपदिक)
हितम्placed, hidden
हितम्:
Karma (निधिम् इति विशेषणम्)
TypeParticiple/Adjective
Rootधा (धातु) → हित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विद्वांसःknowing ones, the wise
विद्वांसः:
Kartā (ते इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootविद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
प्रतिचक्ष्यhaving seen/observed
प्रतिचक्ष्य:
—
TypeIndeclinable (Gerund)
Rootचक्ष् (धातु) + प्रति (उपसर्ग) → प्रतिचक्ष्य (क्त्वा/ल्यप्-अव्ययकृदन्त)
अनृताःuntruthful ones, false (people)
अनृताः:
Kartā (विशेषण-भावेन)
TypeAdjective/Noun
Rootअनृत (प्रातिपदिक)
पुनःagain, back
पुनः:
—
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
यतःfrom where, whence
यतः:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय/तसिल्-प्रत्ययान्त)
उindeed, and
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
आयन्they came
आयन्:
Kartā
TypeVerb
Rootइ (धातु) + आ (उपसर्ग)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उदीयुःthey rose up, went forth
उदीयुः:
Kartā
TypeVerb
Rootइ (धातु) + उद् (उपसर्ग)
आविशम्I entered
आविशम्:
Kartā
TypeVerb
Rootविश् (धातु) + आ (उपसर्ग)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.