Rig Veda 10.92.3: Mandala 10, Sukta 92, Mantra 3
Sukta 10.92
Devata: Primarily Agni and allied fierce powers (ghorāsaḥ; possibly Maruts) in the context of overcoming the Paṇi (withholding darkness)
Samhita Patha (Devanagari)
बळस्य नीथा वि पणेश्च मन्महे वया अस्य प्रहुता आसुरत्तवे । यदा घोरासो अमृतत्वमाशतादिज्जनस्य दैव्यस्य चर्किरन् ॥
Transliteration
báḷasya nīthā́ ví paṇéś ca manmahe vayā́ asya práhutā ā́sūr áttave | yadā́ ghórāso amṛtatvám ā́śatā́d íj jánasya daívyasya carkiran ||
Translation
बळस्य नीथा वि पणेः च मन्महे वया अस्य प्रहुताः आसुरत्तवे । यदा घोरासो अमृतत्वम् आशत तदा इद् जनस्य दैव्यस्य चर्किरन् ॥
Word by Word
बळस्यof strength / of might
बळस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootबळ (प्रातिपदिक)
नीथाःleadings, guidances, conducts
नीथाः:
कर्तृ/विषय (प्रथमा)
TypeNoun
Rootनीथा (प्रातिपदिक; √नी ‘ने’ से भाव/कृदन्त-आधार)
विapart, forth, distinctly
वि:
क्रियाविशेषण (उपसर्गार्थ)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
पणेश्चand of the Paṇi (miser/demon)
पणेश्च:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपणि (प्रातिपदिक)
मन्महेwe think, we consider
मन्महे:
क्रिया
TypeVerb
Root√मन् (मन्यते/मन ‘to think, deem’)
वयाःvital powers, energies (vigours)
वयाः:
कर्म/विषय (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
अस्यof him/this (of this one)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रहुताःwell-invoked, duly called upon
प्रहुताः:
कर्तृ/विशेषण (प्रथमा)
TypeParticiple/Adjective
Rootप्र-√हु (हवते/जुहोति ‘to offer, invoke’) → प्रहूत (कृदन्त)
आसुरत्तवेfor (his) asura-might / lordly power
आसुरत्तवे:
सम्प्रदान (चतुर्थी)
TypeNoun
Rootआसुरत्त्व (प्रातिपदिक; ‘asura-hood, lordly power’)
यदाwhen
यदा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
घोरासःthe terrible ones
घोरासः:
कर्तृ (प्रथमा)
TypeAdjective (used substantively)
Rootघोर (प्रातिपदिक)
अमृतत्वम्immortality
अमृतत्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअमृतत्व (प्रातिपदिक)
आशतthey attained / reached
आशत:
क्रिया
TypeVerb
Root√अश् (अश्नोति/अश् ‘to reach, attain’)
आत्then, thereupon
आत्:
सम्बन्ध/निपातार्थ
TypeIndeclinable
Rootआत् (अव्यय/निपात)
इत्indeed, just
इत्:
निपातार्थ (एव/नूनम्-बल)
TypeIndeclinable
Rootइत् (अव्यय/निपात)
जनस्यof the people / of mankind
जनस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
दैव्यस्यof the divine
दैव्यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootदैव्य (प्रातिपदिक)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
चर्किरन्they made/produced; they fashioned (repeatedly/strongly)
चर्किरन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करोति ‘to do, make’) → चर्किर् (वेदिक-रूप; तीव्र/आवृत्ति-प्रयोग)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
