Rig Veda 10.73.7: Mandala 10, Sukta 73, Mantra 7
Sukta 10.73
Rishi: Likely Gaurivīti Śāktya (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.73; verify against specific śākhā lists)
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं जघन्थ नमुचिं मखस्युं दासं कृण्वान ऋषये विमायम् । त्वं चकर्थ मनवे स्योनान्पथो देवत्राञ्जसेव यानान् ॥
Transliteration
tváṃ jaghántha námuciṃ makhasyúṃ dā́sāṃ kṛṇvāná ṛ́ṣaye vímāyam | tváṃ cakártha mánave syonā́n pátho deva-trā́ñjásā-iva yā́nān ||
Translation
त्वं नमुचिं यज्ञविपर्ययकारिणं मखस्युं दासं जघन्थ; ऋषये विमायं कृत्वा बाधकं वशीकृतवान्। त्वं मनवे स्योनान् पथः अकरः—देवत्रान् मार्गान्, ऋजून्, साक्षाद्गमनवत्।
Word by Word
त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जघन्थyou slew
जघन्थ:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
नमुचिम्Namuci
नमुचिम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootनमुचि (प्रातिपदिक; नाम)
मखस्युम्the sacrificer’s foe / one hostile to the rite
मखस्युम्:
कर्म (नमुचिम्-विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootमखस्यु (प्रातिपदिक)
दासम्the Dāsa (demon/foe)
दासम्:
कर्म (नमुचिम्-अपि)
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
कृण्वानःdoing, making
कृण्वानः:
कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण; सहक्रिया)
TypeParticiple
Rootकृ (धातु)
ऋषयेfor the seer
ऋषये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
विमायम्special power/skill; wondrous might
विमायम्:
कर्म (कृण्वानः—किं? )
TypeNoun (abstract)
Rootविमाय (प्रातिपदिक; ‘विमाया’/‘विमाय’ = विशेष-शक्ति/कौशल)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चकर्थyou made
चकर्थ:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
मनवेfor Manu
मनवे:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper/ancestor)
Rootमनु (प्रातिपदिक)
स्योनान्pleasant, easy, kindly
स्योनान्:
कर्म (पथः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्योन (प्रातिपदिक)
पथःpaths
पथः:
कर्म
TypeNoun
Rootपथ्/पथ (प्रातिपदिक)
देवत्रान्godward, toward the gods
देवत्रान्:
कर्म (पथः-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदेवत्र (प्रातिपदिक; दिशावाचक/अव्ययीभावार्थ)
जसेवas if swiftly; quickly
जसेव:
—
TypeAdverbial (compound-like)
Rootजसु (प्रातिपदिक) + इव (उपमा-अव्यय)
यानान्ways, courses; journeys
यानान्:
कर्म (पथः-सम्बद्धम्)
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.