Rig Veda 10.53.7: Mandala 10, Sukta 53, Mantra 7
Sukta 10.53
Rishi: Agni/Hotṛ-centered cycle (speaker representing the sacrificers seeking the true Hotṛ/Agni)
Devata: The chariot-power of the Devas; soma-inspired participants as co-workers
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
अक्षानहो नह्यतनोत सोम्या इष्कृणुध्वं रशना ओत पिंशत । अष्टावन्धुरं वहताभितो रथं येन देवासो अनयन्नभि प्रियम् ॥
Transliteration
akṣānaho nahyatana utá somyā́ iṣkṛṇudhvaṃ raśanā́ óta piṃśata | aṣṭā́vandhuraṃ vahatābhíto ráthaṃ yéna devā́so anáyann abhí priyám ||
Translation
अक्षानहो नह्यतनोत सोम्याः; इष्कृणुध्वं रशना ओत पिंशत। अष्टावन्धुरं वहताभितो रथं, येन देवासो अनयन्नभि प्रियम्।
Word by Word
अक्षानहःaxle-bands / axle-fasteners
अक्षानहः:
कर्म (आज्ञार्थक क्रियायाः)
TypeNoun
Rootअक्षानह- (प्रातिपदिक; अक्ष ‘धुरा/अक्ष’ + नह् ‘बन्धन’)
नह्यतbind (you all)!
नह्यत:
क्रिया
TypeVerb
Rootनह् (धातु)
अनुतalong, after, in sequence
अनुत:
उपपद/क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
सोम्याःO Soma-related (women/ones), gracious
सोम्याः:
सम्बोधन (आज्ञार्थक वाक्ये) / विशेषण
TypeAdjective
Rootसोम्य- (प्रातिपदिक)
इष्कृणुध्वम्make ready / set in motion!
इष्कृणुध्वम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootइष्- (धातु; ‘प्रेरणे/इच्छायाम्’), कृणु- (करोति-पर्यायः; धातु √कृ)
रशनाःreins, straps
रशनाः:
कर्म (आज्ञार्थक क्रियायाः)
TypeNoun
Rootरशना- (प्रातिपदिक)
ओतhaving woven/fastened (in place)
ओत:
क्रियाविशेषण
TypeAdjective
Rootओत (कृदन्त; √वे/√वय् ‘वयने’ → ओत ‘woven/fastened’)
पिंशतadorn / fit / smooth (you all)!
पिंशत:
क्रिया
TypeVerb
Rootपिश् (धातु; ‘अलङ्कारे/संस्कार/घर्षणे’)
अष्टावन्धुरम्eight-yoked / having eight teams
अष्टावन्धुरम्:
कर्म (वहता इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootअष्टा- (संख्या) + वन्धुर- (प्रातिपदिक; ‘युग/वन्धुर’)
वहतcarry / convey (you all)!
वहत:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
अभितःon both sides, around
अभितः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअभितः (अव्यय)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म (वहत इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरथ- (प्रातिपदिक)
येनby which
येन:
करण (अनयन् इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ (अनयन् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
अनयन्led, brought
अनयन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootनी (धातु; उपसर्ग अनु-)
अभिtowards, unto
अभि:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग
TypeIndeclinable
Rootअभि (अव्यय/उपसर्ग)
प्रियम्the dear (goal), the beloved
प्रियम्:
कर्म/गति-लक्ष्य (अभि सह)
TypeNoun/Adjective
Rootप्रिय- (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
