Rig Veda 10.30.2: Mandala 10, Sukta 30, Mantra 2
Sukta 10.30
Devata: Āpaḥ (Waters); associated vision-symbol: aruṇa suparṇa (luminous bird/overseer)
Samhita Patha (Devanagari)
अध्वर्यवो हविष्मन्तो हि भूताच्छाप इतोशतीरुशन्तः । अव याश्चष्टे अरुणः सुपर्णस्तमास्यध्वमूर्मिमद्या सुहस्ताः ॥
Transliteration
ádhvaryavo haviṣmánto hí bhūtā́cchā́pa ít ośatī́r uśántaḥ | áva yā́ś caṣṭe aruṇáḥ suparṇás tám ā́ asyadhvam ū́rmim adyā́ suhástāḥ ||
Translation
हे अध्वर्यवः, हविष्मन्तो हि भूत्वा, उशन्तः शप इतोऽशतीरपः अच्छागच्छत। अद्य सुहस्ताः, अरुणः सुपर्णः यामूर्मिं चष्टे, तामूर्मिमवाध्वम्।
Word by Word
अध्वर्यवः(O) adhvaryu-priests
अध्वर्यवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअध्वर्यु- (प्रातिपदिक) < अध्वर (यज्ञ) + यु (कर्तृ)
हविष्मन्तःpossessing oblations
हविष्मन्तः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootहविष्मन्त्- (प्रातिपदिक) < हविस् + मन्त्
हिfor, indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
भूतात्from what has come to be / from the existent
भूतात्:
अपादान
TypeParticiple (used as noun/adj.)
Rootभू (धातु) → भूत (कृदन्त/भूतकाले कृदन्त)
छाtowards, hither
छा:
—
TypeIndeclinable
Rootछा (उपसर्ग/अव्यय; = आ/अच्छा ‘towards’ वैदिक रूप)
अपaway, off
अप:
—
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
इतःfrom here
इतः:
—
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय; इदम्-प्रत्ययान्त)
शतीःhundreds (many)
शतीः:
कर्म
TypeNoun
Rootशती- (प्रातिपदिक; शत ‘hundred’ से स्त्रीलिङ्ग रूप)
उशन्तःdesiring, wishing
उशन्तः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootवश्/उश् (धातु ‘इच्छ्/काम्’) → उशन्त् (वर्तमान कृदन्त)
अवdown, forth
अव:
—
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
याःwhich (fem. pl.)
याः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चष्टेsees, beholds
चष्टे:
—
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु ‘देख्/कथ्’) → चष्टे
अरुणःthe ruddy one (Aruna)
अरुणः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootअरुण- (प्रातिपदिक)
सुपर्णःthe fair-winged (bird)
सुपर्णः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootसुपर्ण- (प्रातिपदिक; सु- + पर्ण)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आunto, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
स्यध्वम्may you be / become
स्यध्वम्:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु ‘भू’) → स्यध्वम् (विधिलिङ्/आशीर्लिङ् रूप; वैदिक)
ऊर्मिम्a wave, surge
ऊर्मिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऊर्मि- (प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
सुहस्ताःhaving good hands; skillful
सुहस्ताः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसुहस्त- (प्रातिपदिक; सु- + हस्त)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
