Sukta 2
Sukta 10.2
Agni
अयं सूक्तोऽग्निं युवतमं समर्थतमं च होतारं आह्वयति, यः ऋतून् (सम्यक्कालान्) वेद, यज्ञे च देवान् यथाक्रमं सम्यक् स्थापयितुं शक्नोति। अस्मिन् अग्निं प्रार्थयते—देवान् पोषयतु, दिव्यविधानेषु मनुष्यकृतान् प्रमादान् पुनः सम्यक् करोतु, उपासकेषु अन्तः प्रज्वलतु; स पितृयाणमपि वेदन् विधिं प्रकाशमय्या सिद्ध्या नयतु।
Mantras
Mantra 1
पिप्रीहि देवाँ उशतो यविष्ठ विद्वाँ ऋतूँॠतुपते यजेह । ये दैव्या ऋत्विजस्तेभिरग्ने त्वं होतॄणामस्यायजिष्ठः ॥
हे यविष्ठाग्ने, उशतः देवान् पिप्रीहि पोषय। ऋतूञ् विद्वन्, ऋतुपते, इह यज। ये दैव्या ऋत्विजः, तैः सह, हे अग्ने, अस्यां हविषि त्वं होतॄणां मध्ये यजिष्ठतमः।
Mantra 2
वेषि होत्रमुत पोत्रं जनानां मन्धातासि द्रविणोदा ऋतावा । स्वाहा वयं कृणवामा हवींषि देवो देवान्यजत्वग्निरर्हन् ॥
त्वं जनानां होत्रं च पोत्रं च वहसि; मन्धाता द्रविणोदा ऋतावा चासि। स्वाहेति वयं हवींषि कृणवाम; अर्हन् देवोऽग्निर्देवान् यजतु।
Mantra 3
आ देवानामपि पन्थामगन्म यच्छक्नवाम तदनु प्रवोळ्हुम् । अग्निर्विद्वान्त्स यजात्सेदु होता सो अध्वरान्त्स ऋतून्कल्पयाति ॥
वयं देवानामपि पन्थानमगन्म, यच्छक्नवाम तदनु प्रवोढुम्। विद्वानग्निः स यजात्; स एव होता—स अध्वरान् ऋतूंश्च ऋतेन कल्पयति।
Mantra 4
यद्वो वयं प्रमिनाम व्रतानि विदुषां देवा अविदुष्टरासः । अग्निष्टद्विश्वमा पृणाति विद्वान्येभिर्देवाँ ऋतुभिः कल्पयाति ॥
हे देवाः, विदुषां अपेक्षया वयम् अधिकम् अविदुषः सन्तः यदि युष्माकं व्रतानि प्रमिनामः, तद् अग्निः विद्वान् तत् सर्वम् आपृणाति। एभिः ऋतुभिः स देवान् यथाक्रमं कल्पयति।
Mantra 5
यत्पाकत्रा मनसा दीनदक्षा न यज्ञस्य मन्वते मर्त्यासः । अग्निष्टद्धोता क्रतुविद्विजानन्यजिष्ठो देवाँ ऋतुशो यजाति ॥
यदा मर्त्याः पाकत्रा मनसा दीनदक्षाः सन्तः यज्ञस्य तत्त्वं न मन्वते, तदा अग्निः होता क्रतुवित् विजानन्, यजिष्ठः सन्, ऋतुशो देवान् यजति।
Mantra 6
विश्वेषां ह्यध्वराणामनीकं चित्रं केतुं जनिता त्वा जजान । स आ यजस्व नृवतीरनु क्षा स्पार्हा इषः क्षुमतीर्विश्वजन्याः ॥
विश्वेषाम् अध्वराणाम् अनीकं चित्रं केतुं च जनिता त्वां जजान। अतः यजस्व, नृवतीः क्षाः अनु; स्पार्हाः इषः क्षुमतीः विश्वजन्याः प्राप्नुहि।
Mantra 7
यं त्वा द्यावापृथिवी यं त्वापस्त्वष्टा यं त्वा सुजनिमा जजान । पन्थामनु प्रविद्वान्पितृयाणं द्युमदग्ने समिधानो वि भाहि ॥
हे अग्ने, यं त्वां द्यावापृथिवी जजान, यं त्वामापस्त्वष्टा च निर्ममे, यं त्वां सुजनिमा जजान; पितृयाणं पन्थानमनु प्रविद्वान्, द्युमदग्ने, समिधानोऽस्मासु अन्तः प्रकाशेन विभाहि।
Frequently Asked Questions
It asks Agni to conduct the sacrifice with perfect timing and order, to nourish the gods, and to correct any mistakes humans make in observing sacred rules.
Because he is seen as the knower and lord of ṛtu—right seasons and right ritual timing—so he can place the gods and offerings correctly within the rite.
It means “the path of the Fathers,” the ancestral way or route associated with the departed and tradition; the hymn asks Agni, who knows that path, to shine within and guide the worshipper.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.