
Sukta 10.103
Indra
Trishtubh (probable for RV 10.103)
अयं सूक्तः युद्धकाले इन्द्रं प्रति आह्वानरूपः—स शीघ्रगामी, अनिमिषः, एकवीरः, योऽरातीनां सैन्यानि भिनत्ति, आर्यसमुदायाय च रुद्धान् मार्गान् विवृणोति। अस्मिन् संग्रामे जयम्, स्वसैन्यस्य रक्षणम्, तथा इन्द्रनेतृत्वे अग्रसरितुं जेतुं च यत् शौर्यं सामञ्जस्यं च आवश्यकं, तदर्थं प्रार्थ्यते।
Mantra 1
आशुः शिशानो वृषभो न भीमो घनाघनः क्षोभणश्चर्षणीनाम् । संक्रन्दनोऽनिमिष एकवीरः शतं सेना अजयत्साकमिन्द्रः ॥
आशुः शिशानो वृषभो न भीमो घनाघनः क्षोभणश्चर्षणीनाम्। संक्रन्दनोऽनिमिष एकवीरः शतं सेनाः अजयत् साकम् इन्द्रः॥
Mantra 2
संक्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेन धृष्णुना । तदिन्द्रेण जयत तत्सहध्वं युधो नर इषुहस्तेन वृष्णा ॥
संक्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेन धृष्णुना। तदिन्द्रेण जयत तत्सहध्वं युधो नर इषुहस्तेन वृष्णा॥
Mantra 3
स इषुहस्तैः स निषङ्गिभिर्वशी संस्रष्टा स युध इन्द्रो गणेन । संसृष्टजित्सोमपा बाहुशर्ध्युग्रधन्वा प्रतिहिताभिरस्ता ॥
स इषुहस्तैः स निषङ्गिभिर्वशी संस्रष्टा स युध इन्द्रो गणेन। संसृष्टजित्सोमपा बाहुशर्ध्युग्रधन्वा प्रतिहिताभिरस्ता॥
Mantra 4
बृहस्पते परि दीया रथेन रक्षोहामित्राँ अपबाधमानः । प्रभञ्जन्त्सेनाः प्रमृणो युधा जयन्नस्माकमेध्यविता रथानाम् ॥
हे बृहस्पते, रथेनेह परि दीयस्व—रक्षोहा, अमित्रान् अपबाधमानः। सेनाः प्रभञ्जन् युधा प्रमृणन् जयन्—अस्माकं रथानाम् एध्यविता रक्षिता च भव।
Mantra 5
बलविज्ञायः स्थविरः प्रवीरः सहस्वान्वाजी सहमान उग्रः । अभिवीरो अभिसत्वा सहोजा जैत्रमिन्द्र रथमा तिष्ठ गोवित् ॥
बलविज्ञायः स्थविरः प्रवीरः सहस्वान् वाजी सहमान उग्रः। अभिवीरः अभिसत्त्वा सहोजाः—हे इन्द्र, जैत्रं रथम् आ तिष्ठ, गोवित्।
Mantra 6
गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तमज्म प्रमृणन्तमोजसा । इमं सजाता अनु वीरयध्वमिन्द्रं सखायो अनु सं रभध्वम् ॥
गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तम् अज्म प्रमृणन्तम् ओजसा। इमं सजाताः अनु वीरयध्वम्; इन्द्रं सखायः अनु सं रभध्वम्।
Mantra 7
अभि गोत्राणि सहसा गाहमानोऽदयो वीरः शतमन्युरिन्द्रः । दुश्च्यवनः पृतनाषाळयुध्योऽस्माकं सेना अवतु प्र युत्सु ॥
सहसा गोत्राण्यभि गाहमानोऽदयो वीरः शतमन्युरिन्द्रः । दुश्च्यवनः पृतनाषाळयुध्योऽस्माकं सेनाः प्र युत्स्ववतु ॥
Mantra 8
इन्द्र आसां नेता बृहस्पतिर्दक्षिणा यज्ञः पुर एतु सोमः । देवसेनानामभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतो यन्त्वग्रम् ॥
इन्द्र आसां नेता बृहस्पतिर्दक्षिणा यज्ञः पुर एतु सोमः । देवसेनानामभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतो यन्त्वग्रम् ॥
Mantra 9
इन्द्रस्य वृष्णो वरुणस्य राज्ञ आदित्यानां मरुतां शर्ध उग्रम् । महामनसां भुवनच्यवानां घोषो देवानां जयतामुदस्थात् ॥
इन्द्रस्य वृष्णो वरुणस्य राज्ञ आदित्यानां मरुतां शर्ध उग्रम् । महामनसां भुवनच्यवानां घोषो देवानां जयतामुदस्थात् ॥
Mantra 10
उद्धर्षय मघवन्नायुधान्युत्सत्वनां मामकानां मनांसि । उद्वृत्रहन्वाजिनां वाजिनान्युद्रथानां जयतां यन्तु घोषाः ॥
हे मघवन्, आयुधानि उद्धर्षय; ममकानां योधानां मनांसि उत्सत्वय। हे वृत्रहन्, वाजिनां वाजिनानि उद्वर्धय; रथान् उद्यच्छ—जयतां घोषाः प्रसरन्तु।
Mantra 11
अस्माकमिन्द्रः समृतेषु ध्वजेष्वस्माकं या इषवस्ता जयन्तु । अस्माकं वीरा उत्तरे भवन्त्वस्माँ उ देवा अवता हवेषु ॥
समृतेषु संग्रामेषु ध्वजेषु चोद्धृतेषु इन्द्रोऽस्माकं भवतु। अस्माकं या इषवः प्रवर्तन्ते ता जयन्तु। अस्माकं वीराः शक्तयश्चोत्तरा भवन्तु; हवेṣu देवा अस्मान् अवन्तु।
Mantra 12
अमीषां चित्तं प्रतिलोभयन्ती गृहाणाङ्गान्यप्वे परेहि । अभि प्रेहि निर्दह हृत्सु शोकैरन्धेनामित्रास्तमसा सचन्ताम् ॥
अमीषां चित्तं प्रतिलोभयन्ती, हे शीघ्रगामिनि शक्ते, गृहीत्वा तेषाम् अङ्गानि परेहि। अभि प्रेहि; हृत्सु शोकैः निर्दह। अन्धेन तमसा अमित्राः सचन्ताम्—यथा अन्तःशत्रवो निशायां निवर्तेरन्।
Mantra 13
प्रेता जयता नर इन्द्रो वः शर्म यच्छतु । उग्रा वः सन्तु बाहवोऽनाधृष्या यथासथ ॥
प्रेता जयत नराः; इन्द्रो वः शर्म यच्छतु। उग्रा वः सन्तु बाहवोऽनाधृष्याः, यथासथ स्थिरा भवत।
It is a call to move forward with courage and unity, invoking Indra to break obstacles, defeat opposing forces, and grant protective peace after victory.
Because the hymn portrays Indra as the force that enters and breaks ‘enclosures’ (blocked spaces/resources) and as the pṛtanāṣāṭ—one who wins battles and protects the host.
Yes. Traditionally it can be applied to any struggle requiring strength and obstacle-removal—such as overcoming fear, conflict, or major challenges—by focusing on Indra as inner resolve and victorious energy.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.