Sukta 49
Sukta 1.49
Praskaṇva Kāṇva (Kāṇva lineage)
Uṣas (Dawn)
Gāyatrī (probable for RV 1.49; verse-level metrical confirmation recommended)
अयं संक्षिप्त उषसः सूक्तः देवीं उषसं ज्योतिष्मद्भ्यः उच्चैः प्रदेशेभ्यः स्वैः शुभैः शक्तिभिः सह आगन्तुं निमन्त्रयति। सा प्रबोधनं नियमं च जीवनस्य सम्यग्-लयान् वहति। तस्या रश्मिभिः सर्वं रोचमानं जगद् आलोक्यते, तथा च पतत्रिणः द्विपादश्चतुष्पादाश्च सर्वे भूतगणाः ऋतस्य (विश्वसत्यस्य) अनुक्रमेण प्रवर्तन्ते। अन्ते काण्वाः प्रेरितया वाचा ताम् स्पष्टं आह्वयन्ति, सत्यं रयिं च अन्तःप्रसादं च याचन्ते।
Mantras
Mantra 1
उषो भद्रेभिरा गहि दिवश्चिद्रोचनादधि । वहन्त्वरुणप्सव उप त्वा सोमिनो गृहम् ॥
हे उषः, भद्रैः शक्तिभिः सह आगच्छ, दिवश्चिद् रोचनादधि। अरुणप्सवः (अरुणप्रभाः शक्तयः) त्वां सोमिनोऽस्माकं गृहमुप वहन्तु।
Mantra 2
सुपेशसं सुखं रथं यमध्यस्था उषस्त्वम् । तेना सुश्रवसं जनं प्रावाद्य दुहितर्दिवः ॥
हे उषः, यं सुपेशसं सुखं रथम् अधिष्ठासि, तेन अद्य अस्माकं जनं सुश्रवसं सत्यकीर्तिं च प्रावादय। हे दिवो दुहितः, अस्मान् पालयित्वा अग्रे नय।
Mantra 3
वयश्चित्ते पतत्रिणो द्विपच्चतुष्पदर्जुनि । उषः प्रारन्नृतूँरनु दिवो अन्तेभ्यस्परि ॥
हे उषः, तव पतत्रिणो वयांसि द्विपच्चतुष्पदश्च, ऋतून् (ऋतस्य क्रमाः) अनु प्रारन्; दिवोऽन्तेभ्यः परि परिक्रम्य प्रवर्तन्ते।
Mantra 4
व्युच्छन्ती हि रश्मिभिर्विश्वमाभासि रोचनम् । तां त्वामुषर्वसूयवो गीर्भिः कण्वा अहूषत ॥
यदा त्वं व्युच्छन्ती रश्मिभिर्विश्वमाभासि रोचनम्। तस्मात् त्वां वसूयवः कण्वा गीर्भिः, हे उषः, अहूषत।
Frequently Asked Questions
Uṣas is the Dawn, praised as a radiant, auspicious power who reveals the shining world and begins the day’s rightful movement and activity.
As Dawn rises, she brings light and order: all beings awaken and move according to ṛta (cosmic truth), and the seers call her with inspired words for true prosperity and clarity.
It is best recited at dawn, especially in a morning ritual setting, to invoke auspicious awakening, mental brightness, and right timing for work, prayer, and sacrifice.
Ask anything about Sukta 49 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
