
Sukta 1.18
Kakṣīvant Dairghatamasa (traditionally for RV 1.18)
Brahmaṇaspati
Gāyatrī (probable for RV 1.18 opening; short compact verse typical of gāyatrī)
अयं सूक्तो ब्रह्मणस्पतिं—वाचः पवित्रस्य स्वामिनं याज्ञिकस्य च तेजसः—आह्वयति, यत् स सोमं हिरण्यवर्णं करोतु, ऋषिं च प्रेरितवाच्यै यज्ञस्य च साधनाय योग्यं विधत्ताम्। अपि च सोमेन सह, इन्द्रेण, दक्षिणया च धर्मदायिन्या शक्त्या सह, पापात् प्रमादात् संहतेश्च रक्षणं याचते, येन कर्म ज्योतिर्मयं स्वर्गसदृशं स्तुतिनिवासं भवेत्।
Mantra 1
सोमानं स्वरणं कृणुहि ब्रह्मणस्पते । कक्षीवन्तं य औशिजः ॥
हे ब्रह्मणस्पते, सोमानं स्वर्णं दीप्तं कृणु। उशिजः सूनुं कक्षीवन्तं ब्रह्मकर्मणे योग्यं तेजस्विनं च कृणु।
Mantra 2
यो रेवान्यो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः । स नः सिषक्तु यस्तुरः ॥
यः रेवाँ ज्योतिष्मद्भोगसमृद्धः, अमीवहाऽन्तरव्याधिनाशकः, वसुवित् सत्धनप्राप्ता, पुष्टिवर्धनः—स तूरः शक्तिः नः सिषक्तु, अस्मान् अग्रे नयतु।
Mantra 3
मा नः शंसो अररुषो धूर्तिः प्रणङ्मर्त्यस्य । रक्षा णो ब्रह्मणस्पते ॥
मा नः शंसोऽररुषः, मा मर्त्यस्य धूर्तिः प्रणङ् नः हन्यात्। हे ब्रह्मणस्पते, नः रक्षा—अस्माकं वाक्-मनसोः ऋतस्पन्दनं पालय।
Mantra 4
स घा वीरो न रिष्यति यमिन्द्रो ब्रह्मणस्पतिः । सोमो हिनोति मर्त्यम् ॥
स घा वीरः न रिश्यति यं इन्द्रः ब्रह्मणस्पतिः सोमश्च समं प्रेरयन्ति। बलं ऋतवाक् चानन्दश्च यदा एकीभवन्ति तदा मर्त्यः जयाय नीयते।
Mantra 5
त्वं तं ब्रह्मणस्पते सोम इन्द्रश्च मर्त्यम् । दक्षिणा पात्वंहसः ॥
हे ब्रह्मणस्पते, त्वं सोमेन चेन्द्रेण च सह तं मर्त्यम् अंहसः—पापभ्रान्तिसंकोचात्—पातु; दक्षिणा च तम् मनुष्यप्रयत्नदैववृद्ध्योः सत्यविनिमये स्थापयित्वा रक्षतु।
Mantra 6
सदसस्पतिमद्भुतं प्रियमिन्द्रस्य काम्यम् । सनिं मेधामयासिषम् ॥
अहं सदसस्पतिम्—अद्भुतं, इन्द्रस्य प्रियं काम्यं च—जिगीषितवान्, यथा स नः मेधालाभं दद्यात्—या मेधा सत्यं धारयति, ऋतेन च नियच्छति।
Mantra 7
यस्मादृते न सिध्यति यज्ञो विपश्चितश्चन । स धीनां योगमिन्वति ॥
यस्मादृते यज्ञो न सिध्यति—विपश्चितोऽपि—स एव धीनां योगं वर्धयति; स नः धियं ऋतेन सह सम्यक् युनक्ति।
Mantra 8
आदृध्नोति हविष्कृतिं प्राञ्चं कृणोत्यध्वरम् । होत्रा देवेषु गच्छति ॥
स ह॒विष्कृ॑तिं सम्यग् आदृध्नोति; अध्व॒रं प्राञ्चं कृणोति। होत्रा दे॒वेषु गच्छति—मनुष्यवाचः देवश्रवणस्य च मध्ये सम्यक् पन्थानं स्थापयन्।
Mantra 9
नराशंसं सुधृष्टममपश्यं सप्रथस्तमम् । दिवो न सद्ममखसम् ॥
अहं नरा॒शंसं अपश्यं—सुधृष्टतमं सप्रथतमं; दि॒वो न सद्म, अध्वराय। स दैवः सदनः—यत्र हविः अस्मासु ज्योतिष्मद्-गृहत्वेन निवसति।
Brahmaṇaspati is the lord of sacred speech and priestly power. The hymn asks him to make the prayer effective, remove obstacles, and ensure the sacrifice succeeds.
It means making Soma radiant and fit for offering—both as a physical libation and as a symbol of clarified, luminous awareness that supports true speech and right action.
Indra represents victorious force that helps overcome resistance, while Dakṣiṇā represents the right gift and right exchange that stabilizes the ritual. Together they protect the sacrificer from error and misfortune.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.