Rig Veda 1.16.3: Mandala 1, Sukta 16, Mantra 3
Sukta 1.16
Rishi: Medhātithi Kāṇva (trad.)
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī (3 x 8 syllables)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रं प्रातर्हवामह इन्द्रं प्रयत्यध्वरे । इन्द्रं सोमस्य पीतये ॥
Transliteration
índraṁ prātár havāmahe índraṁ prayáty adhvaré | índraṁ sómasya pītáye ||
Translation
इन्द्रं प्रातर्हवामहे, इन्द्रं प्रयत्यध्वरे। इन्द्रं सोमस्य पीतये॥
Word by Word
इन्द्रम्Indra (as the one invoked)
इन्द्रम्:
कर्म (आह्वानस्य/हवामहे इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक) अव्युत्पन्न/देवनाम
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
अधिकारण (कालाधिकरणम्)
TypeIndeclinable
Rootप्रातर् (अव्यय) < प्रातः
हवामहेwe invoke / we call upon
हवामहे:
क्रिया (कर्तृ: वयम्)
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वयति/आह्वयति) ‘to call, invoke’
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
प्रयतिat the setting forth / at the advance (of the rite/journey)
प्रयति:
अधिकारण (अवसर/स्थित्यधिकरणम्: ‘प्रयत्याम्’)
TypeNoun
Rootप्रयति (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक) < प्र-√या (गमन/प्रस्थान) ‘setting forth, advance’
अध्वरेin the sacrifice / at the rite
अध्वरे:
अधिकारण (यज्ञाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootअध्वर (पुंलिङ्ग प्रातिपदिक) ‘sacrifice, rite’
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of Soma’)
TypeNoun
Rootसोम (पुंलिङ्ग प्रातिपदिक) ‘Soma’
पीतयेfor drinking
पीतये:
सम्प्रदान (उद्देश्य/प्रयोजन: ‘for drinking’)
TypeNoun
Rootपीति (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक) < √पा ‘to drink’ (भाव/कृदन्त-निर्मित संज्ञा) ‘drinking’
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
