Rig Veda 1.116.6 — Mandala 1, Sukta 116, Mantra 6
Sukta 1.116
Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
यमश्विना ददथुः श्वेतमश्वमघाश्वाय शश्वदित्स्वस्ति । तद्वां दात्रं महि कीर्तेन्यं भूत्पैद्वो वाजी सदमिद्धव्यो अर्यः ॥
Transliteration
yám aśvinā dádathuḥ śvetám aśvám aghā́śvāya śáśvad ít svastí | tád vāṃ dātráṃ máhi kīrtényam bhūt paidvó vājī sádham íd dhávyó aryáḥ ||
Translation
हे अश्विनौ, अघाश्वाय यं श्वेतमश्वं ददथुः शश्वत्स्वस्त्यर्थम्। तद्वां दात्रं महत् कीर्तनीयम् अभवत्; तस्मात् पैद्वो वाजी सदैव हव्योऽर्यः अभवत्। अस्मभ्यं अपि तादृशं श्वेतमश्वं—शुद्धां दीप्तशक्तेः प्रेरणाम्—प्रयच्छतम्, येन स्थिरा स्वस्तिः स्यात्।
Word by Word
यम्whom / which
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
(सम्बोधन)
TypeNoun (proper, dual deity) / Vocative
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; द्विवचन-देवता)
ददथुःyou two gave
ददथुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (दाने) धातु
श्वेतम्white
श्वेतम्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
अश्वम्horse
अश्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
अघाश्वायto Aghāśva
अघाश्वाय:
Sampradāna
TypeNoun (proper)
Rootअघाश्व (प्रातिपदिक; नाम)
शश्वत्always, continually
शश्वत्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशश्वत् (अव्यय/नित्यत्वार्थ)
इत्indeed, just
इत्:
(निपात)
TypeIndeclinable (particle)
Rootइत् (निपात)
स्वस्तिwell-being, good fortune
स्वस्ति:
(आशीर्वाद/भाव)
TypeIndeclinable / Noun-like blessing
Rootसु + अस्ति (निपातीकृत/मङ्गलशब्द)
तत्that
तत्:
Kartā (भूत्-क्रियायाः) / विषय
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / your
वाम्:
(सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
दात्रम्gift, giving
दात्रम्:
Kartā (भूत्-क्रियायाः) / विषय
TypeNoun
Rootदात्र (प्रातिपदिक; दा-धातोः साधन/फल)
महिgreatly, greatly (as great)
महि:
(विशेषणार्थ क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय; महत्-सम्बद्ध)
कीर्तेन्यम्praiseworthy
कीर्तेन्यम्:
Kartā (भूत्-क्रियायाः) / विशेषण
TypeAdjective (praiseworthy)
Rootकीर्तेन्य (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण, √कीर्त/कीर् ‘to praise’ + -एण्य)
भूत्became, was
भूत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (भवने) धातु
पैद्वःPaedva (descendant of Pidu)
पैद्वः:
Kartā (अर्थतः ‘पैद्वः’ = विषय/विशेष्य) / सम्बन्ध
TypeNoun (proper) / Adjective
Rootपैद्व (प्रातिपदिक; पिदु-वंशज/नाम)
वाजीthe racer, prize-winner
वाजी:
Kartā/विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
सदम्always, at all times
सदम्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय)
इत्indeed
इत्:
(निपात)
TypeIndeclinable (particle)
Rootइत् (निपात)
हव्यःto be invoked/offered to; worthy of oblation
हव्यः:
Kartā/विशेषण
TypeAdjective
Rootहव्य (प्रातिपदिक; √हु ‘to offer’ से)
अर्यःthe noble (man), Arya
अर्यः:
Kartā/विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.