Adhyaya 40

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने एकोनचत्वारिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच श्रीकामकोष्ठपीठस्था महात्रिपुरसुन्दरी / कङ्कं विलासमकरोत्कामाक्षीत्यभिविश्रुता

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने एकोनचत्वारिंशोऽध्यायः। अगस्त्य उवाच— श्रीकामकोष्ठपीठस्था महात्रिपुरसुन्दरी, कङ्कं विलासमकरोत् ‘कामाक्षी’ इति विश्रुता॥

Verse 2

श्रीकामाक्षीति सा देवी महात्रिपुरसुंदरी / भूमण्डलस्थिता देवी किं करोति महेश्वरी / एतस्याश्चरितं दिव्यं वद मे वदतां वर

श्रीकामाक्षीति सा देवी महात्रिपुरसुन्दरी। भूमण्डलस्थिता देवी किं करोति महेश्वरी॥ एतस्याश्चरितं दिव्यं वद मे वदतां वर॥

Verse 3

हयग्रीव उवाच अत्र स्थितापि सर्वेषां हृदयस्था घटोद्भव / तत्तत्कर्मानुरूपं सा प्रदत्ते देहिनां फलम्

हयग्रीव उवाच— अत्र स्थितापि सर्वेषां हृदयस्था घटोद्भव। तत्तत्कर्मानुरूपं सा प्रदत्ते देहिनां फलम्॥

Verse 4

यत्किञ्चिद्वर्तते लोके सर्वमस्या विचेष्टितम् / किञ्चिच्चिन्तयते कश्चित्स्वच्छन्दं विदधात्यसौ

यत्किञ्चिद्वर्तते लोके सर्वमस्या विचेष्टितम्। किञ्चिच्चिन्तयते कश्चित् स्वच्छन्दं विदधात्यसौ॥

Verse 5

तस्या एवावतारास्तु त्रिपुराद्याश्च शक्तयः / इयमेव महालक्ष्मीः ससर्जाण्डत्रयं पुरा

तस्याः एवावताराः त्रिपुराद्याश्च शक्तयः। इयमेव महालक्ष्मीः पुरा अण्डत्रयं ससर्ज॥

Verse 6

परत्रयाणामावासं शक्तीनां तिसृणामपि / एकस्मादण्डतो जातावंबिकापुरुषोत्तमौ

परत्रयाणामावासं शक्तीनां तिसृणामपि। एकस्मादण्डतो जातौ अम्बिकापुरुषोत्तमौ॥

Verse 7

श्रीविरिञ्चौ ततो ऽन्यस्मादन्य स्माच्च गिराशिवौ / इन्दिरां योजयामास मुकुन्देन महेश्वरी / पार्वत्या परमेशानं सरस्वत्या पितामहम्

श्रीविरिञ्चौ ततोऽन्यस्मादन्यस्माच्च गिराशिवौ। इन्दिरां योजयामास मुकुन्देन महेश्वरी। पार्वत्या परमेशानं सरस्वत्या पितामहम्॥

Verse 8

ब्रह्माणं सर्व लोकानां सृष्टिकार्ये न्ययुङ्क्त सा / वासुदेवं परित्राणे संहारे च त्रिलोचनम्

ब्रह्माणं सर्वलोकानां सृष्टिकार्ये न्ययुङ्क्त सा। वासुदेवं परित्राणे संहारे च त्रिलोचनम्॥

Verse 9

ते सर्वे ऽपि महालक्ष्मीं ध्यायन्तः शर्मदां सदा / ब्रह्मलोके च वैकुण्ठे कैलासे च वसंत्यमी

ते सर्वेऽपि महालक्ष्मीं ध्यायन्तः शर्मदां सदा। ब्रह्मलोके च वैकुण्ठे कैलासे च वसन्त्यमी॥

Verse 10

कदाचित्पार्वती देवी कैलासशिखरे शुभे / विहरन्ती महेशस्य पिधानं नेत्रयोर्व्यधात्

कदाचित् शुभे कैलासशिखरे विहरन्ती देवी पार्वती महेशस्य नेत्रयोः पिधानं व्यधात्।

Verse 11

चन्द्रसूर्यौं यतस्तस्य नेत्रात्तस्माज्जगत्त्रयम् / अन्धकारावृतमभूदतेजस्कं समन्ततः

यतः तस्य नेत्रात् चन्द्रसूर्यौ, तस्मात् जगत्त्रयं समन्ततः अन्धकारावृतम् अभूत्, अतेजस्कं च।

Verse 12

ततश्च सकला लोका स्त्यक्तदेवपितृक्तियाः / इति कर्त्तव्यतामूढा न प्रजानन्त किञ्चन

ततः सकला लोकाः देवपितृकृत्यं त्यक्त्वा कर्तव्यतामूढाः सन्तः किञ्चन न प्रजानन्त।

Verse 13

तद्दृष्ट्वा भगवान्रुद्रः पार्वतीमिदमब्रवीत् / त्वया पापं कृतं देवि मम नेत्रपिधानतः

तद् दृष्ट्वा भगवान् रुद्रः पार्वतीम् इदम् अब्रवीत्—देवि, त्वया मम नेत्रपिधानतः पापं कृतम्।

Verse 14

ऋषयस्त्यक्ततपसो हतसन्ध्याश्च वैदिकाः / सर्वं च वैदिकं कर्म त्वया नाशितमंबिके

ऋषयः तपः त्यक्तवन्तः, वैदिकाः सन्ध्यां हतवन्तः; अम्बिके, त्वया सर्वं वैदिकं कर्म नाशितम्।

Verse 15

तस्मात्पापस्य शान्त्यर्थं तपः कुरु सुदुष्करम् / गत्वा काशीं व्रतं तत्र किञ्चित्कालं समाचर

तस्मात् पापस्य शान्त्यर्थं सुदुष्करं तपः कुरु। काशीं गत्वा तत्र व्रतं किञ्चित्कालं समाचर॥

Verse 16

पश्चात्काञ्चीपुरं गत्वा कामाक्षीं तत्र द्रक्ष्यसि / आराधयैतां नित्यां त्वं सर्वपापहरीं शिवाम्

पश्चात् काञ्चीपुरं गत्वा कामाक्षीं तत्र द्रक्ष्यसि। नित्यां सर्वपापहरीं शिवां ताम् आराधय॥

Verse 17

तुलसीमग्रतः कृत्त्वा कम्पाकूले तपः कुरु / इत्यादिश्य महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत

तुलसीम् अग्रतः कृत्वा कम्पाकूले तपः कुरु। इत्यादिश्य महादेवः तत्रैव अन्तरधीयत॥

Verse 18

तथा कृतवतीशानी भर्तुराज्ञानुवर्तिनी / चिरेण तपसा क्लिष्टामनन्यहृदयां शिवाम्

तथा कृतवती ईशानी भर्तुराज्ञानुवर्तिनी। चिरेण तपसा क्लिष्टा अनन्यहृदया शिवा॥

Verse 19

अग्रतः कृतसांनिध्या कामाक्षी वाक्यमब्रवीत् / वत्से तपोभिरत्युग्रैरलं प्रीतास्मि सुव्रते

अग्रतः कृतसांनिध्या कामाक्षी वाक्यम् अब्रवीत्। वत्से, तपोभिरत्युग्रैरलं; प्रीतास्मि सुव्रते॥

Verse 20

उन्मील्य नयने पश्चात्पार्वती स्वपुरः स्थिताम् / बालार्कायुतसंकाशां सर्वाभरणभूषिताम्

उन्मील्य नयने पश्चात् पार्वती स्वपुरः स्थितां बालार्कायुतसंकाशां सर्वाभरणभूषिताम् अपश्यत्।

Verse 21

किरीटहारकेयूरकटकाद्यैरलङ्कृताम् / पाशाङ्कुशेक्षुकोदण्डपञ्चबाणलसत्कराम्

किरीटहारकेयूरकटकाद्यैरलङ्कृतां पाशाङ्कुशेक्षुकोदण्डपञ्चबाणलसत्कराम् अपश्यत्।

Verse 22

किरीटमुकुटोल्लासिचन्द्ररेखाविभूषणाम् / विधातृहरिरुद्रेशसदाशिवपदप्रदाम्

किरीटमुकुटोल्लासिचन्द्ररेखाविभूषणां विधातृहरिरुद्रेशसदाशिवपदप्रदाम् अपश्यत्।

Verse 23

सगुणं ब्रह्मतामाहुरनुत्तरपदाभिधाम् / प्रपञ्चद्वयनिर्माणकारिणीं तां परांबिकाम्

सगुणं ब्रह्मतामाहुरनुत्तरपदाभिधां प्रपञ्चद्वयनिर्माणकारिणीं तां पराम्बिकाम्।

Verse 24

तां दृष्ट्वाथ महाराज्ञीं महा नन्दपरिप्लुता / पुलकाचितसर्वाङ्गी हर्षेणोत्फुल्ललोचना

तां दृष्ट्वाथ महाराज्ञीं महा नन्दपरिप्लुता पुलकाचितसर्वाङ्गी हर्षेणोत्फुल्ललोचना।

Verse 25

चण्डिकामङ्गलाद्यैश्च सहसा स्वसखीजनैः / प्रणिपत्य च साष्टाङ्गं कृत्वा चैव प्रदक्षिणाम्

सा चण्डिकामङ्गलाद्यैः सहसा स्वसखीजनैः सहिता देवीम्। प्रणिपत्य साष्टाङ्गं कृत्वा च प्रदक्षिणां चकार॥

Verse 26

बद्धाञ्जलिपुटा भूयः प्रणता स्वैक्यरूपिणी / तामाह कृपया वीक्ष्य महात्रिपुरसुंदरी

सा बद्धाञ्जलिपुटा भूयः प्रणता स्वैक्यरूपिणी। तां कृपया वीक्ष्य महात्रिपुरसुन्दरी इदमाह॥

Verse 27

बाहुभ्यां संपरिष्वज्य सस्नेहमिदमब्रवीत् / वत्से लभस्व भर्तारं रुद्रं स्वमनसेप्सितम्

सा बाहुभ्यां संपरिष्वज्य सस्नेहमिदमब्रवीत्। ‘वत्से, लभस्व भर्तारं रुद्रं स्वमनसेप्सितम्’॥

Verse 28

लोके त्वमपि रक्षार्थं ममाज्ञाम नुवर्तय / अहं त्वमिति को भेदस्त्वमेवाहं न संशयः

‘लोके त्वमपि रक्षार्थं ममाज्ञामनुवर्तय। अहं त्वमिति को भेदः, त्वमेवाहं न संशयः’॥

Verse 29

किं पापं तव कल्याणि त्वं हि पापनिकृन्तनी / आमनन्ति हि योगीन्द्रास्त्वामेव ब्रह्मरूपिणीम्

‘किं पापं तव कल्याणि? त्वं हि पापनिकृन्तनी। आमनन्ति हि योगीन्द्राः त्वामेव ब्रह्मरूपिणीम्’॥

Verse 30

लीलामात्रमिदं वत्से परलोकविडंबनम् / इत्यूचिषीं महाराज्ञीमबिकां सर्वमङ्गला / भक्त्या प्रणम्य पश्यन्ती परां प्रीतिमुपाययौ

लीलामात्रमिदं वत्से, परलोकस्य विडम्बनमेव। इति सा सर्वमङ्गला अबिका महराज्ञीं भक्त्या प्रणम्य पश्यन्ती परां प्रीतिमवाप।

Verse 31

स्तुवत्यामेव पार्वत्यां तदानीमेव सापरा / प्रविष्टा हृदयं तस्याः प्रहृष्टाया महामुने

पार्वत्याः स्तुवत्यामेव तदानीमेव सा परा। प्रहृष्टाया महामुने तस्याः हृदयं प्रविवेश।

Verse 32

अथ विस्मयमापन्ना चिन्तयन्ती मुहुर्मुहुः / स्वप्नः किमेष दृष्टो वा मया किमथ वा भ्रमः

अथ सा विस्मयमापन्ना मुहुर्मुहुः चिन्तयामास— स्वप्नोऽयमिति किम्, उत मया दृष्ट एव, अथवा भ्रम एव किम्?

Verse 33

इत्थं विमृश्य परितः प्रेरयामास लोचने / जयां च विजयां पश्चात्सख्यावालोक्य सस्मिते / प्रसन्नवदना सा तु प्रणते वदति स्म सा

इति विमृश्य सा परितो लोचने प्रेरयामास। पश्चात् सख्यौ जयाविजयौ आलोक्य सस्मिते; प्रसन्नवदना सा तु प्रणते ताभ्यां वदति स्म।

Verse 34

एतावन्तमलं कालं कुत्र याते युवां प्रिये / मया दृष्टां तु कामाक्षीं युवां चेत्किमपश्यतम्

एतावन्तमलं कालं कुत्र याते युवां प्रिये? मया तु कामाक्षी दृष्टा; युवां चेत् किम् नापश्यतम्?

Verse 35

सख्यौ तु तद्वचः श्रुत्वा प्रहर्षोत्फुल्ललोचने / पुष्पाणि पूजनार्हाणि निधायाग्रे समूचतुः

सख्यौ तु तद्वचः श्रुत्वा प्रहर्षोत्फुल्ललोचने । पूजनार्हाणि पुष्पाणि पुरतः संस्थाप्य सम्यगूचतुः ॥

Verse 36

सत्यमेवाधुना दृष्टा ह्यावाभ्यामपि सा परा / न स्वप्नो न भ्रमो वापि साक्षात्ते हृदयं गता / इत्युक्त्वा पार्श्वयोस्तस्या निषण्णे विनयानते

सत्यमेवाधुना दृष्टा ह्यावाभ्यामपि सा परा । न स्वप्नो न भ्रमो वापि साक्षात्ते हृदयं गता । इत्युक्त्वा पार्श्वयोस्तस्याः निषण्णे विनयानते ॥

Verse 37

एकाम्रमूले भगवान्भवानीविरहार्तिमान् / गौरीसंप्राप्तये दध्यौ कामाक्षीं नियतेन्द्रियः

एकाम्रमूले भगवान् भवानीविरहार्तिमान् । गौरीसंप्राप्तये दध्यौ कामाक्षीं नियतेन्द्रियः ॥

Verse 38

तत्रापि कृतसांनिध्या श्रीविद्यादेवता परा / अचष्ट कृपया तुष्टा ध्यायन्तं निश्चलं शिवम्

तत्रापि कृतसांनिध्या श्रीविद्यादेवता परा । अचष्ट कृपया तुष्टा ध्यायन्तं निश्चलं शिवम् ॥

Verse 39

अलं ध्यानेन कन्दर्पदर्पघ्न त्वं ममाज्ञया / अङ्गीकुरुष्व कन्दर्पं भूयो मच्छासने स्थितम्

अलं ध्यानेन कन्दर्पदर्पघ्न त्वं ममाज्ञया । अङ्गीकुरुष्व कन्दर्पं भूयो मच्छासने स्थितम् ॥

Verse 40

एकाम्रसंज्ञे मत्पीठे त्विहैव निवसन्सदा / त्वमेवागत्य मत्प्रीत्यै संनिधौ मम सुव्रत / गौरीमनुगृहाण त्वं कंपानीरनिवासिनीम्

एकाम्रसंज्ञे मम पीठे त्वमिहैव सदा निवस; सुव्रत, मम प्रीत्यर्थं त्वमेवागत्य मम संनिधौ स्थित्वा कम्पानीरनिवासिनीं गौरीमनुगृहाण।

Verse 41

तापद्वयं जहीह्याशु योगजं तद्वियोगजम् / इत्युक्त्वान्तर्दधे तस्य हृदये परमा रमा

योगजं तद्वियोगजं च तापद्वयं शीघ्रं जहि—इत्युक्त्वा परमा रमा तस्य हृदयेऽन्तर्दधे।

Verse 42

शिवो व्युत्थाय सहसा धीरः संहृष्टमानसः / तस्या अनुग्रहं लब्ध्वा सर्वदेवनिषेवितः

शिवः सहसा व्युत्थाय धीरः संहृष्टमानसः; तस्या अनुग्रहं लब्ध्वा सर्वदेवनिषेवितः।

Verse 43

हृदिध्यायंश्च तामेव महात्रिपुरसुन्दरीम् / यद्विलासात्समुत्पन्नं लयं याति च यत्र वै

हृदि ध्यायंश्च तामेव महात्रिपुरसुन्दरीम्—यद्विलासात् समुत्पन्नं यत्र वै लयं याति च।

Verse 44

जगच्चराचरं चैतत्प्रपञ्चद्वितयात्मकम् / भूषयन्तीं शिवां कम्पामनुकंपार्द्रमानसाम्

चराचरात्मकं जगदेतत् प्रपञ्चद्वितयात्मकम्; अनुकम्पार्द्रमानसां कम्पां शिवां भूषयन्तीम्।

Verse 45

अङ्गीकृत्य तदा गौरी वैवाहिकविधानतः / आदाय वृषमारुह्य कैलासशिखरं ययौ

तदा गौरीं वैवाहिकविधानतः सम्यगङ्गीकृत्य, वृषमादाय तमारुह्य, कैलासशिखरं प्रति जगाम।

Verse 46

पुनरन्यं महप्राज्ञं समाकर्णय कुम्भज / आदिलक्ष्म्याः प्रभावं तु कथयामि तवानघ

पुनरन्यं महाप्राज्ञं सम्यक् शृणु, कुम्भज; आदिलक्ष्म्याः प्रभावं ते कथयामि, अनघ।

Verse 47

सभायां ब्रह्मणो गत्वा समासेदुस्त्रिमुर्त्तयः / दिक्पालाश्च सुराः सर्वे सनकाद्याश्च योगिनः

ब्रह्मणः सभां गत्वा त्रिमूर्तयः समासेदुः; दिक्पालाश्च सर्वे सुराः, सनकाद्याश्च योगिनः।

Verse 48

देवर्षयो नारदाद्या वशिष्ठाद्याश्च तापसाः / ते सर्वे सहितास्तत्र ब्रह्मणश्च कपर्दिनः / द्वयोः पञ्चमुखत्वेन भेदं न विविदुस्तदा

देवर्षयो नारदाद्या वशिष्ठाद्याश्च तापसाः। ते सर्वे सहितास्तत्र ब्रह्मणश्च कपर्दिनः; द्वयोः पञ्चमुखत्वेन भेदं न विविदुस्तदा।

Verse 49

अन्योन्यं पृष्टवन्तस्ते ब्रह्मा कः कश्चशङ्करः / तेषां संवदतां मध्ये क्षिप्रमन्तर्हितः शिवः

तेऽन्योन्यं पृष्टवन्तः— ‘ब्रह्मा कः? कश्च शङ्करः?’ तेषां संवदतां मध्ये शिवः क्षिप्रमन्तर्हितः।

Verse 50

तदा पञ्चमुखो ब्रह्मा सितो नारायणस्तयोः / उभयोरपि संवादस्त्वहं ब्रह्मेत्यजायत

तदा पञ्चमुखो ब्रह्मा श्वेतवर्णो नारायणश्च तयोः स्थितौ। उभयोरपि संवादोऽभवत्—“अहं ब्रह्मा” इति।

Verse 51

अ५मन्नाभिकमलाज्जातस्त्वं यन्ममात्मजः / सृष्टिकर्ता त्वहं ब्रह्मा नामसाधर्म्यतस्तथा / त्वं च रुद्रश्च मे पुत्रौ सृष्टिकर्तुरुभौ युवाम्

त्वं ममात्मजः, नाभिकमलात् जातः; अतः सृष्टिकर्ता अहं ब्रह्मा इति नामसाधर्म्यादपि तथा। त्वं च रुद्रश्च मे पुत्रौ; सृष्टिकर्तुः उभौ युवाम्।

Verse 52

इति मायामोहितयोरुभयोरन्तरे तदा / तयोश्च स्वस्य माहात्म्यमहं ब्रह्मेति दर्शयन् / प्रादुरासीन्महाज्योतिस्तंभरूपो महेश्वरः

इति मायया मोहितयोः उभयोरन्तरे तदा, तयोश्च स्वस्य माहात्म्यं “अहं ब्रह्म” इति दर्शयन्। प्रादुरासीन्महाज्योतिः स्तम्भरूपो महेश्वरः।

Verse 53

ज्ञात्वैवैनं महेशानं विष्णुस्तूष्णीं ततः स्थितः / पञ्चवक्त्रस्ततो ब्रह्मा ह्यवमत्यैवमास्थितः / ब्रह्मणः शिरसामूर्ध्वं ज्योतिश्चक्रमभूत्पुरः

ज्ञात्वैवैनं महेशानं विष्णुः तूष्णीं ततः स्थितः। पञ्चवक्त्रस्ततो ब्रह्मा ह्यवमत्यैवमास्थितः। ब्रह्मणः शिरसामूर्ध्वं ज्योतिश्चक्रमभूत्पुरः।

Verse 54

तन्मध्ये संस्थितो देवः प्रादुरासोमया सह / ऊर्ध्वमैक्षथ भूयस्तमवमत्य वचो ऽब्रवीत्

तन्मध्ये संस्थितो देवः प्रादुरासोमया सह। ऊर्ध्वमैक्षथ भूयस्तमवमत्य वचोऽब्रवीत्।

Verse 55

तन्निशम्य भृशं क्रोधमवाप त्रिपुरान्तकः / विष्णुमेवं तदालोक्य क्रोधेनैव विकारतः

तन्निशम्य भृशं क्रोधमवाप त्रिपुरान्तकः / विष्णुमेवं तदालोक्य क्रोधेनैव विकारतः

Verse 56

तयोरेव समुत्पन्नो भैरवः क्रोधसंयुतः / मूर्धानमेकं चिच्छेद नखेनैव तदा विधेः / हाहेति तत्र सर्वे ऽपि क्रन्दन्तश्च पलायिताः

तयोरेव समुत्पन्नो भैरवः क्रोधसंयुतः / मूर्धानमेकं चिच्छेद नखेनैव तदा विधेः / हाहेति तत्र सर्वे ऽपि क्रन्दन्तश्च पलायिताः

Verse 57

अथ ब्रह्मकपालं तु नखलग्नं स भैरवः / भूयोभूयो धुनोति स्म तथापि न मुमोच तम्

अथ ब्रह्मकपालं तु नखलग्नं स भैरवः / भूयोभूयो धुनोति स्म तथापि न मुमोच तम्

Verse 58

तद्ब्रह्महत्यामुक्त्यर्थं चचार धरणीतले / पुण्यक्षेत्राणि सर्वाणि गङ्गाद्याश्च महानदीः

तद्ब्रह्महत्यामुक्त्यर्थं चचार धरणीतले / पुण्यक्षेत्राणि सर्वाणि गङ्गाद्याश्च महानदीः

Verse 59

न च ताभिर्विमुक्तो ऽभूत्कपाली ब्रह्महत्यया / विषण्णवदनो दीनो निःश्रीक इव लक्षितः / चिरेण प्राप्तवान्काञ्चीं ब्रह्मणा पूर्वमोषिताम्

न च ताभिर्विमुक्तो ऽभूत्कपाली ब्रह्महत्यया / विषण्णवदनो दीनो निःश्रीक इव लक्षितः / चिरेण प्राप्तवान्काञ्चीं ब्रह्मणा पूर्वमोषिताम्

Verse 60

तत्र भिक्षामटन्नित्यं सेवमानः परा श्रियम् / पञ्चतीर्थे प्रतिदिनं स्नात्वा भूलक्षणाङ्किते

तत्र स भिक्षामटन् नित्यं परां श्रियम् उपासमानः। भूलक्षणाङ्किते पञ्चतीर्थे प्रतिदिनं स्नात्वा (धर्ममार्गे स्थितः)।

Verse 61

कञ्चित्कालमुवासाथ प्रभ्रान्त इव बिल्वलः / काञ्चीक्षेत्रनिवासेन क्रमेण प्रयताशयः

कञ्चित्कालं तत्र उवासाथ बिल्वलः प्रभ्रान्त इव। काञ्चीक्षेत्रनिवासेन क्रमेण प्रयताशयः अभवत्।

Verse 62

निर्धूतनिखिलातङ्कः श्रीदेवीं मनसा वान् / उत्तरे सेवितुं लक्ष्म्या वासुदेवेन दक्षिणे

निर्धूतनिखिलातङ्कः स श्रीदेवीं मनसा ववन्दे। उत्तरे लक्ष्म्या सह सेवितुं, दक्षिणे वासुदेवेन सह (स्थितः)।

Verse 63

श्रीकामकोष्ठमागत्य पुरस्तात्तस्य संस्थितः / आदिलक्ष्मीपदध्यानमाततान यतात्मवान्

श्रीकामकोष्ठम् आगत्य तस्य पुरस्तात् संस्थितः। यतात्मवान् आदिलक्ष्मीपदध्यानम् आततान।

Verse 64

यथा दीपो निवातस्थो निस्तरङ्गो यथांबुधिः / तथान्तर्वायुरोधेन न चचाला चलेश्वरः

यथा दीपो निवातस्थो न चलति, यथा अम्बुधिः निस्तरङ्गः। तथा अन्तर्वायुरोधेन चलेश्वरः न चचाल।

Verse 65

तैलधारावदच्छिन्नामनवच्छिन्नभैरवः / वितेने शैलतनयानाथश्रीध्यानसन्ततिम् / न ब्रह्मा नैव विष्णुर्वा न सिद्धः कपिलो ऽपि वा

तैलधारावत् अविच्छिन्नः अनवच्छिन्नभैरवः शैलतनयानाथस्य श्रीध्यानसन्ततिं वितेने। न ब्रह्मा न विष्णुः, न सिद्धः कपिलोऽपि वा।

Verse 66

नान्ये च सनकाद्या ये मुनयो वा शुकादयः / तया समाधिनिष्ठायां न समर्थाः कथञ्चन

सनकादयोऽन्ये मुनयः शुकादयश्च, तया समाधिनिष्ठया कथञ्चन न समर्थाः।

Verse 67

अथ श्रीभावयोगेन श्रीभावं प्राप्तवाञ्शिवः / ततः प्रसन्ना श्रीदेवी प्रभामण्डलवर्तिनी / अर्धरात्रे पुरः स्थित्वा वाचं प्रोवाच वाङ्मयी

अथ श्रीभावयोगेन शिवः श्रीभावं प्राप्तवान्। ततः प्रसन्ना प्रभामण्डलवर्तिनी श्रीदेवी अर्धरात्रे पुरः स्थित्वा वाङ्मयी वाचं प्रोवाच।

Verse 68

श्रीकण्ठ सर्वपापघ्न किं पापं तव विद्यते / मद्रूपस्त्वं कथं देहः सेयं लोकविडम्बना

श्रीकण्ठ सर्वपापघ्न, किं पापं तव विद्यते? मद्रूपस्त्वं कथं देहः? सेयं लोकविडम्बना।

Verse 69

श्वोभूते ब्रह्महत्यायाः क्षणान्मुक्तो भविष्यसि / इत्युक्त्वान्तर्दधे तत्र महासिंहासनेश्वरी

श्वोभूते ब्रह्महत्यायाः क्षणात् मुक्तो भविष्यसि—इत्युक्त्वा तत्र महासिंहासनेश्वरी अन्तर्दधे।

Verse 70

भैरवो ऽपि प्रहृष्टात्मा कृतार्थः श्रीविलोकनात् / विनीय तं निशाशेषं श्रीध्यानैकपरायणः

भैरवोऽपि प्रहृष्टात्मा श्रीदर्शनात् कृतार्थोऽभवत्। स तं रात्र्यवशेषं विनीय श्रीध्यानैकपरायणः स्थितः॥

Verse 71

प्रातः पञ्चमहातीर्थे स्नात्वा सन्ध्यामुपास्य च / पुनः पुनर्धूनुते स्म करलग्नं कपालकम्

प्रातः पञ्चमहातीर्थे स्नात्वा सन्ध्यामुपास्य च। पुनः पुनर्धूनुते स्म करलग्नं कपालकम्॥

Verse 72

तथापि तत्तु नास्रंसत्स निर्वेदं परं गतः / स्वप्नः किमेष माया वा मानसभ्रान्तिरेव वा

तथापि तत्तु नास्रंसत् स निर्वेदं परं गतः। स्वप्नः किमेष माया वा मानसभ्रान्तिरेव वा॥

Verse 73

मुहुरेवं विचिन्त्येशः शोकव्याकुलमानसः / स्वयमेव निगृह्याथ शोकं धीराग्रणीः शिवः

मुहुरेवं विचिन्त्येशः शोकव्याकुलमानसः। स्वयमेव निगृह्याथ शोकं धीराग्रणीः शिवः॥

Verse 74

तुलसीमण्डलं नत्वा पूजयित्वा पुरः स्थितः / निगृहीतेन्द्रियग्रामः समाधिस्थो ऽभवत्पुनः

तुलसीमण्डलं नत्वा पूजयित्वा पुरः स्थितः। निगृहीतेन्द्रियग्रामः समाधिस्थोऽभवत्पुनः॥

Verse 75

याममात्रे गते देवी पुनः सांनिध्यमागता / अलं समाधिना शम्भो निमज्जात्र सरोवरे

याममात्रे गते देवī पुनः सान्निध्यमागता— “अलं समाधिना, शम्भो; सरोवरे निमज्ज” इति।

Verse 76

इत्या दिश्य तिरो ऽधत्त सो ऽपि चिन्तामुपागमत् / इयं च माया स्वप्नो वा किं कर्त्तव्यं मयाथ वा

इत्यादिश्य तिरोऽधत्त; सोऽपि चिन्तामुपागमत्— “इयं माया स्वप्नो वा? किं कर्तव्यं मया?”

Verse 77

श्वोभूते ब्रह्महत्यायाः क्षणान्मुक्तो भविष्यसि / इत्युक्तं श्रीपरादेव्या यामातीतमिदं दिनम्

श्वोभूते ब्रह्महत्यायाः क्षणान्मुक्तो भविष्यसि— इति श्रीपरादेव्या उक्तम्; यामातीतमिदं दिनम्।

Verse 78

एवं सर्वं च मिथ्यैवेत्यधिकं चिन्तयावृतः / भगवान्व्यो मवाण्या तु निमज्जाप्स्विति गर्जितम्

एवं सर्वं च मिथ्यैवेति अधिकं चिन्तयावृतः; भगवतो व्योमवाण्या तु— “निमज्ज आप्सु” इति गर्जितम्।

Verse 79

श्रुत्वा शङ्कां समुत्सृज्य तत्त्वं निश्चित्य शङ्करः / निममज्ज सरस्यां तु गङ्गायां पुनरुत्थितः

श्रुत्वा शङ्कां समुत्सृज्य तत्त्वं निश्चित्य शङ्करः; निममज्ज सरस्यां तु गङ्गायां पुनरुत्थितः।

Verse 80

तत्र काशीं समालोक्य किमेतदिति चिन्तयन् / स मुहुर्तं स्थितस्तूष्णीं नखलीनकपालकः

तत्र काशीम् समालोक्य “किमेतत्” इति चिन्तयन् स नखलीनकपालकः मुहूर्तं तूष्णीं स्थितः।

Verse 81

ललाटन्त पमुद्वीक्ष्य तरणिं तरुणोन्दुभृत् / भिक्षार्थं नगरीमेनां प्रविवेश वशी शिवः

ललाटान्तं समुद्वीक्ष्य तरणिं तरुणेन्दुभृत्; भिक्षार्थं नगरिमेनां प्रविवेश वशी शिवः।

Verse 82

गृहाणि कानिचिद्गत्वा प्रतोल्यां पर्यटन्भवः / सो ऽपश्यदग्रतः काञ्चित्काञ्चीं श्रीदेवताकृतिम्

गृहाणि कानिचिद्गत्वा प्रतोल्यां पर्यटन् भवः; सोऽपश्यदग्रतः काञ्चित् काञ्चीं श्रीदेवताकृतिम्।

Verse 83

भिक्षां ज्योतिर्मयीं तस्मै दत्त्वा क्षिप्रं तिरोदधे / क्षणाद्ब्रह्मकपालं तत्प्रच्युतं तन्नखाग्रतः

भिक्षां ज्योतिर्मयीं तस्मै दत्त्वा क्षिप्रं तिरोदधे; क्षणाद् ब्रह्मकपालं तत् प्रच्युतं तन्नखाग्रतः।

Verse 84

तद्दृष्ट्वाद्भुतमीशानः कामाक्षी शीलमुत्तमम् / प्रसन्नवदनांभोजो बहु मेने मुहुः परम्

तद्दृष्ट्वाद्भुतमीशानः कामाक्षीशीलमुत्तमम्; प्रसन्नवदनाम्भोजो बहु मेने मुहुः परम्।

Verse 85

पुरी काञ्ची पुरी पुण्या नदी कंपा नदी परा / देवता सैव कामाक्षीत्यासीत्संभावना पुरः

पुरी काञ्ची पुण्यपुरी, कंपा नाम परा नदी; तत्रैव देवता कामाक्षीति प्रसिद्धा, पुरः सदा संभाविता।

Verse 86

इत्थं देवीप्रभावेण विमुक्तः संकटाद्धरः / स्वस्थः स्वस्थानमगमच्छ्लाघमानः परां श्रियम्

इत्थं देवीप्रभावेण हरः संकटाद्विमुक्तः; स्वस्थः स्वस्थानमगमत्, परां श्रियं प्रशंसन्।

Verse 87

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि विलासं शृणु कुम्भज / प्रभावं श्रीमहादेव्याः कामदं शृण्वतां सदा

पुनरन्यत् प्रवक्ष्यामि; कुम्भज, विलासं शृणु। श्रीमहादेव्याः प्रभावं कामदं शृण्वतां सदा।

Verse 88

अयोध्याधिपतिः श्रीमान्नाम्ना दशरथो नृपः / सन्तानरहितो ऽतिष्ठद्बहुकालं शुचाकुलः

अयोध्याधिपतिः श्रीमान् दशरथो नृपः; सन्तानरहितः बहुकालं शुचाकुलोऽतिष्ठत्।

Verse 89

रहस्याहूय मतिमान्वशिष्ठं स्वपुरोहितम् / उवाचाचारसंशुद्धः सर्वशास्त्रार्थवेदिनम्

रहस्याहूय मतिमान् वशिष्ठं स्वपुरोहितम्; आचारसंशुद्धः सर्वशास्त्रार्थवेदिनम् उवाच।

Verse 90

श्रीनाथ बहवो ऽतीताः कालानाधिगतः सुतः / संततेर्मम संतापः संततं वर्धतेतराम् / किं कुर्वे यदि संतानसंपत्स्यात्तन्निवेदय

श्रीनाथ! बहवः कालाः अतीताः; अद्यापि मे सुतो नाधिगतः। संतानाभावेन मम संतापः निरन्तरं अत्यन्तं वर्धते। किं करोमि? यदि संतानसम्पत् स्यात्, तत् मे निवेदय।

Verse 91

वशिष्ठ उवाच मम वंश महाराज रहस्यं कथयामि ते / अयोध्या मथुरा माया काशी काञ्ची ह्यवन्तिका / एता पुण्यतमाः प्रोक्ताः पुरीणामुत्तमोत्तमाः

वशिष्ठ उवाच—मम वंश, महाराज, रहस्यं ते कथयामि। अयोध्या, मथुरा, माया, काशी, काञ्ची, अवन्तिका च—एताः पुरीणाम् उत्तमोत्तमाः, पुण्यतमाः इति प्रोक्ताः।

Verse 92

अस्याः सांनिध्यमात्रेण महात्रिपुरसुन्दरीम् / अर्चयन्ति ह्ययोध्यायां मनुष्या अधिदेवताम्

अस्याः केवलसांनिध्यमात्रेणैव अयोध्यायां मनुष्याः महात्रिपुरसुन्दरीं अधिदेवतां हि अर्चयन्ति।

Verse 93

नैतस्याः सदृशी काचिद्देवता विद्यते परा / एनामेवर्चयन्त्यन्ये सर्वे श्रीदेवतां नृप

एतस्याः सदृशी परा देवता काचिदपि न विद्यते। नृप! सर्वेऽन्ये श्रीदेवतां एनामेव अर्चयन्ति।

Verse 94

ब्रह्मविष्णुमहेशाद्याः सस्त्रीकाः सर्वदा सदा / नारिकेलफलालीभिः पनसैः कदलीफलैः

ब्रह्मविष्णुमहेशाद्याः सस्त्रीकाः सर्वदा सदा, नारिकेलफलालिभिः पनसैः कदलीफलैश्च (पूजां कुर्वन्ति)।

Verse 95

मध्वाज्यशर्कराप्राज्यैर्महापायसराशिभिः / सिद्धद्रव्यविशेषैश्च पूजयेत्त्रिपुरांबिकाम् / अभीष्टमचिरेणैव संप्रदास्यति सैव नः

मधु-आज्य-शर्कराभिः प्रचुरैः महापायसराशिभिः, सिद्धद्रव्यविशेषैश्च त्रिपुराम्बिकां पूजयेत्। सा एव नः अभीष्टं अचिरेणैव संप्रदास्यति।

Verse 96

इत्युक्तवन्तमभ्यर्च्य गुरुमिष्टैरुपायनैः / स्वाङ्गजप्राप्तये भूयो विससर्ज विशांपतिः

इति उक्तवन्तं गुरुम् इष्टैः उपायनैः अभ्यर्च्य, स्वाङ्गजप्राप्तये भूयः विशांपतिः विससर्ज।

Verse 97

ततो गुरूक्तरीत्यैव ललितां परमेश्वरीम् / अर्चयामास राजेन्द्रो भक्त्या परमया युतः

ततः गुरूक्तरीत्या एव रजेन्द्रः परमया भक्त्या युतः ललितां परमेश्वरीम् अर्चयामास।

Verse 98

एवं प्रतिदिनं पूजां विधाय प्रीतमानसः / अयोध्यादेवताधामामशिषत्तत्र सङ्गतः

एवं प्रतिदिनं पूजां विधाय प्रीतमानसः, अयोध्यादेवताधामम् तत्र सङ्गतः अशिषत्।

Verse 99

अर्धरात्रे व्यतीते तु निभृतोल्लासदीपिके / किञ्चिन्निद्रालसस्यास्य पुरतस्त्रिपुरांबिका

अर्धरात्रे व्यतीते तु निभृतोल्लासदीपिके, किञ्चित् निद्रालसस्य अस्य पुरतः त्रिपुराम्बिका (आविरभूत्)।

Verse 100

पाशाङ्कुशधनुर्बाणपरिष्कृतचतुर्भुजा / सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणभूषिता / स्थित्वा वाचमुवाचेमां मन्दमिन्दुमतीसुतम्

पाशाङ्कुशधनुर्बाणैः परिष्कृतचतुर्भुजा । सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणभूषिता । स्थित्वा वाचमुवाचेमां मन्दमिन्दुमतीसुतम् ॥

Verse 101

अस्ति पङ्क्तिरथ श्रीमन्पुत्रभाग्यं तवानघ / विश्वासघातकर्माणि संति पूर्वकृतानि ते

अस्ति पङ्क्तिरथ श्रीमन् पुत्रभाग्यं तवानघ । विश्वासघातकर्माणि सन्ति पूर्वकृतानि ते ॥

Verse 102

तादृशां कर्मणां शान्त्यै गत्वा काञ्चीपुरं वरम् / स्नात्वा कम्पासरस्यां च तत्र मां पश्य पावनीम्

तादृशां कर्मणां शान्त्यै गत्वा काञ्चीपुरं वरम् । स्नात्वा कम्पासरस्यां च तत्र मां पश्य पावनीम् ॥

Verse 103

मध्ये काञ्चीपुरस्य त्वं कन्दराकाशमध्यगम् / कामकोष्ठं विपाप्मापि सप्तद्वारबिलान्वितम्

मध्ये काञ्चीपुरस्य त्वं कन्दराकाशमध्यगम् । कामकोष्ठं विपाप्मापि सप्तद्वारबिलान्वितम् ॥

Verse 104

साम्राज्यसूचकं पुंसां त्रयाणामपि सिद्धिदम् / प्राङ्मुखी तत्र वर्ते ऽहं महासिंहासनेश्वरी

साम्राज्यसूचकं पुंसां त्रयाणामपि सिद्धिदम् । प्राङ्मुखी तत्र वर्तेऽहं महासिंहासनेश्वरी ॥

Verse 105

महालक्ष्मीस्वरूपेण द्विभुजा पद्मधारिणी / चक्रेश्वरी महाराज्ञी ह्यदृश्या स्थूलचक्षुषाम्

महालक्ष्मीस्वरूपेण सा द्विभुजा पद्मधारिणी। चक्रेश्वरी महाराज्ञी स्थूलचक्षुषामदृश्या॥

Verse 106

ममाक्षिजा महागौरी वर्तते मम दक्षिणे / सौन्दर्यसारसीमा सा सर्वाभरणभूषिता

ममाक्षिजा महागौरी मम दक्षिणे वर्तते। सा सौन्दर्यसारसीमा सर्वाभरणभूषिता॥

Verse 107

मया च कल्पिताऽवासा द्विभुजा पद्मधारिणी / महालक्ष्मीस्वरूपेण किं वा कृत्यात्मना स्थिता

मया कल्पितावासा सा द्विभुजा पद्मधारिणी। महालक्ष्मीस्वरूपेण किं वा कृत्यात्मना स्थिता॥

Verse 108

आपीठमौलिपर्यन्तं पश्य तस्तां ममांशजाम् / पातकान्याशु नश्यन्ति किं पुनस्तूपपातकम्

आपीठमौलिपर्यन्तं पश्य तां ममांशजाम्। पातकान्याशु नश्यन्ति किं पुनस्तूपपातकम्॥

Verse 109

कुवासना कुबुद्धिश्च कुतर्कनिचयश्च यः / कुदेहश्च कुभावश्च नास्तिकत्वं लयं व्रजेत्

कुवासना कुबुद्धिश्च कुतर्कनिचयश्च यः। कुदेहश्च कुभावश्च नास्तिकत्वं लयं व्रजेत्॥

Verse 110

कुरुष्व मे महापूजां सितामध्वाज्यपायसैः / विविधैर्भक्ष्यभोज्यैश्च पदार्थैः षड्रसान्वितैः

मम महापूजां कुरु—सितया मधुना आज्येन पायसेन च; नानाविधैर्भक्ष्यभोज्यैः षड्रसान्वितैः पदार्थैश्च सह।

Verse 111

तत्रैव सुप्रसन्नाहं पूरयिष्यामि ते वरम् / उपदिश्येति सम्राज्ञी दिव्यमूर्तिस्तिरोदधे

तत्रैव अहं सुप्रसन्ना ते वरं पूरयिष्यामि—इत्युपदिश्य सम्राज्ञी दिव्यमूर्तिः तिरोदधे।

Verse 112

राजापि सहसोत्थाय किमेतदिति विस्मितः / देवीमुद्बोध्य कौसल्यां शुभलक्षणलक्षिताम्

राजापि सहसा उत्थाय ‘किमेतत्’ इति विस्मितः; शुभलक्षणलक्षितां कौसल्यां देवीम् उद्बोधयामास।

Verse 113

तस्यै तद्रात्रिवृत्तान्तं कथयामास सादरम् / तत्समा कर्ण्य सा देवी सन्तोषमभजत्तदा

तस्यै सादरं तद्रात्रिवृत्तान्तं कथयामास; तत्समा कर्ण्य सा देवी तदा सन्तोषमभजत्।

Verse 114

प्राप्तहर्षो नृपः प्रातस्तया दयितया सह / अनीकसचिवोपेतः काञ्चीपुरमुपागमत्

प्रातः प्राप्तहर्षो नृपः तया दयितया सह; अनीकसचिवोपेतः काञ्चीपुरम् उपागमत्।

Verse 115

स्नात्वा कंपातरङ्गिण्यां दृष्ट्वा देवीं च पावनीम् / पञ्चतीर्थे ततः स्नात्वा देव्या कौसल्यया नृपः

कम्पातरङ्गिण्यां स्नात्वा पावनीं देवीं च दृष्ट्वा, ततः पञ्चतीर्थे स्नात्वा नृपः देव्या कौसल्यया सह।

Verse 116

गोभूवस्त्र हिरण्याद्यैस्तत्तीर्थक्षेत्रवासिनः / प्रीणयित्वा सपत्नीकस्तथा तद्भक्तिपूजकान्

गोभूवस्त्रहिरण्याद्यैः तत्तीर्थक्षेत्रवासिनः प्रीणयित्वा, सपत्नीकः तथा तद्भक्तिपूजकान्।

Verse 117

अथालयं समाविश्य महाभक्त्या नृपोत्तमः / प्रदक्षिणत्रयं कृत्वा विनयेन समन्वितः

अथालयं समाविश्य नृपोत्तमः महाभक्त्या, विनयसमन्वितः प्रदक्षिणत्रयं कृत्वा।

Verse 118

ततः संनिधिमागत्य देव्या कौसल्यया सह / श्रीकामकोष्ठनिलयं महात्रिपुरसुन्दरीम्

ततः संनिधिमागत्य देव्या कौसल्यया सह, श्रीकामकोष्ठनिलयां महात्रिपुरसुन्दरीम्।

Verse 119

त्रिमूर्तिजननीमंबां दृष्ट्वा श्रीचक्ररूपिणीम् / प्रणिपत्य तु साष्टाङ्गं भार्यया सह भक्तिमान्

त्रिमूर्तिजननीमम्बां श्रीचक्ररूपिणीं दृष्ट्वा, भक्तिमान् भार्यया सह साष्टाङ्गं प्रणिपत्य।

Verse 120

स्वपुरे त्रैपुरे धाम्नि पुरेक्ष्वाकुप्रवर्तिते / दुर्वासा सशिष्येण पूजार्थं पूर्वकल्पिते

स्वपुरे त्रैपुरे धाम्नि, इक्ष्वाकुवंशप्रवर्तिते पुरे, पूर्वकल्पितपूजार्थं दुर्वासाः शिष्यसमेतः समाययौ।

Verse 121

दासीदासध्वजारोहगृहोत्सवसमन्विते / तत्र स्वगुरुणोक्तं च कृत्वा स्वात्मार्घपूजनम्

दासीदासध्वजारोहगृहोत्सवसमन्विते तत्र, स्वगुरुणोक्तं यथावत् कृत्वा, स्वात्मार्घपूजनं चकार।

Verse 122

रात्रौ स्वप्ने तु यद्रूपं दृष्टवान्स्वपुरे महः / तदेवात्रापि संदध्यौ सन्निधौ राजसत्तमः

रात्रौ स्वप्ने यद्रूपं स्वपुरे महः दृष्टवान्, तदेवात्रापि राजसत्तमः सन्निधौ संधध्यौ।

Verse 123

चिरं ध्यात्वा महाराजः सुवासांसि बहूनि च / दिव्यान्यायतनान्यस्यै दत्त्वा स्तोत्रं चकार ह

चिरं ध्यात्वा महाराजः, सुवासांसि बहूनि दिव्यानि चायतनानि अस्यै दत्त्वा, स्तोत्रं चकार ह।

Verse 124

पादाग्रलंबिपरमाभरणाभिरामेमञ्जीररत्नरुचिमञ्जुलपादपद्मे / पीतांबरस्फुरितपेशलहेमकाञ्चि केयूरकङ्कणपरिष्कृतबाहुवल्लि

पादाग्रलम्बिपरमाभरणैः विराजिते, मञ्जीररत्नरुचिभिः मञ्जुलपादपद्मे; पीताम्बरेण स्फुरितया पेशलया हेमकाञ्च्या, केयूरकङ्कणैः परिष्कृतबाहुवल्ल्याः।

Verse 125

पुण्ड्रेक्षुचापविलसन्मृदुवामपाणे रत्नोर्मिकासुमशराञ्चितदक्षहस्ते / वक्षोजमण्डलविलासिवलक्षहारि पाशाङ्कुशाङ्गदलसद्भुजशोभिताङ्गि

पुण्ड्रेक्षुचापं विलसन्मृदुवामपाणौ, रत्नोर्मिकाभिरलङ्कृतदक्षहस्ते। सुमशरैः संयुतदक्षकरां, वक्षोजमण्डलविलासिवलक्षहारिणीं; पाशाङ्कुशाङ्गददलद्भुजशोभिताङ्गीं (देवीं) नमामि॥

Verse 126

वक्त्रश्रिया विजितशारदचन्द्रबिंबे ताटङ्करत्नकरमण्डितगण्डभागे / वामे करे सरसिजं सुबिसं दधाने कारुण्यनिर्झरदपाङ्गयुते महेशि

वक्त्रश्रिया विजितशारदचन्द्रबिम्बे, ताटङ्करत्नकरमण्डितगण्डभागे। वामे करे सरसिजं सुविसं दधाने, कारुण्यनिर्झरदपाङ्गयुते महेशि॥

Verse 127

माणिक्यसूत्रमणिभासुरकंबुकण्ठि भालस्थचन्द्रशकलोज्जवलितालकाढ्ये / मन्दस्मितस्फुरणशालिनि मञ्जुनासे नेत्रश्रिया विजितनीलसरोजपत्रे

माणिक्यसूत्रमणिभासुरकम्बुकण्ठि, भालस्थचन्द्रशकलोज्ज्वलितालकाढ्ये। मन्दस्मितस्फुरणशालिनि मञ्जुनासे, नेत्रश्रिया विजितनीलसरोजपत्रे॥

Verse 128

सुभ्रूलते सुवदने सुललाटचित्रे योगीन्द्रमानससरोजनिवासहंसि / रत्नानुबद्धतपनीयमहाकिरीटे सर्वाङ्गसुन्दरि समस्तसुरेन्द्रवन्द्ये

सुभ्रूलते सुवदने सुललाटचित्रे, योगीन्द्रमानससरोजनिवासहंसि। रत्नानुबद्धतपनीयमहाकिरीटे, सर्वाङ्गसुन्दरि समस्तसुरेन्द्रवन्द्ये॥

Verse 129

काङ्क्षानुरूपवरदे करुणार्द्रचित्ते साम्राज्यसम्पदभिमानिनि चक्रनाथे / इन्द्रादिदेवपरिसेवितपादपद्मे सिंहासनेश्वरी परे मयि संनिदध्याः

काङ्क्षानुरूपवरदे करुणार्द्रचित्ते, साम्राज्यसम्पदभिमानिनि चक्रनाथे। इन्द्रादिदेवपरिसेवितपादपद्मे, सिंहासनेश्वरी परे मयि संनिदध्याः॥

Verse 130

इति स्तत्वा स भूपालो बहिर्निर्गत्य भक्तितः / तस्यास्तु दक्षिणे भागे महागौरीं ददर्श ह

इति स्तुत्वा स भूपालो भक्त्या बहिर्निर्गतः। तस्याः दक्षिणभागे तु महागौरीं ददर्श ह॥

Verse 131

प्रणम्य दण्डवद्भूमौ कृत्वा चास्याः स्तुतिं पुनः / दत्त्वा चास्यै महार्हाणि वासांसि विविधानि च

प्रणम्य दण्डवद्भूमौ कृत्वा चास्याः स्तुतिं पुनः। दत्त्वा चास्यै महार्हाणि वासांसि विविधानि च॥

Verse 132

अमुल्यानि महार्हाणि भूषणानि महान्ति च / ततः प्रदक्षिणीकृत्य निर्गत्य सह भार्यया

अमुल्यानि महार्हाणि भूषणानि महान्ति च। ततः प्रदक्षिणीकृत्य निर्गत्य सह भार्यया॥

Verse 133

स्वगुरूक्तविधानेन महापूजां विधाय च / तामेव चिन्तयंस्तत्र सप्तरात्रमुवास सः

स्वगुरूक्तविधानेन महापूजां विधाय च। तामेव चिन्तयंस्तत्र सप्तरात्रमुवास सः॥

Verse 134

अष्टमे दिवसे देवीं नत्वा भक्त्या विलोकयन् / अम्बाभीष्टं प्रदेहीति प्रार्थयामास चेतसा

अष्टमे दिवसे देवीं नत्वा भक्त्या विलोकयन्। अम्बाभीष्टं प्रदेहीति प्रार्थयामास चेतसा॥

Verse 135

सुप्रसन्ना च कामाक्षी सांतरिक्षगिरावदत् / भविष्यन्ति मदंशास्ते चत्वारस्तनया नृप

सुप्रसन्ना कामाक्षी दिव्यां वाणीमुदाहरत्— “हे नृप! ममांशभूताः चत्वारः पुत्राः तव भविष्यन्ति।”

Verse 136

इत्युदीरितमाकर्ण्य प्रमोदविकसन्मुखः / श्रियं प्रणम्य साष्टाङ्गमननन्यशरणः पराम्

एतद्वचनमाकर्ण्य स प्रमोदविकसन्मुखः। परां श्रियम् अनन्यशरणः साष्टाङ्गं प्रणनाम॥

Verse 137

आमन्त्र्य मनसैवांबां सस्त्रीकः सह मन्त्रिभिः / अयोध्यां नगरीं प्रापदिन्दुमत्यास्तु नन्दनः

मनसैवाम्बामामन्त्र्य सस्त्रीकः सह मन्त्रिभिः। अयोध्यां नगरीं प्राप इन्दुमत्यास्तु नन्दनः॥

Verse 138

एवं प्रभावा कामाक्षी सर्वलोकहितैषिणी / सर्वेषामपि भक्तानां काङ्क्षितं पूरयत्यलम्

एवं प्रभावा कामाक्षी सर्वलोकहितैषिणी। सर्वेषामपि भक्तानां काङ्क्षितं पूरयत्यलम्॥

Verse 139

एनां लोकेषु बहवः कामाक्षीं परदेवताम् / उपास्य विधिवद्भक्त्या प्राप्ताः कामानशेषतः

एतां परदेवतां कामाक्षीं बहवो लोकेषु। विधिवद्भक्त्या समुपास्य कामानशेषतः प्रापुः॥

Verse 140

अद्यापि प्राप्नुवन्त्येव भक्तिमन्तः फलं मुने / अनेके च भविष्यन्ति कामाक्ष्याः करुणादृशः

अद्यापि भक्तिमन्तो मुने फलं नूनं प्राप्नुवन्त्येव। कामाक्ष्याः करुणादृष्टयः अनेकेऽपि भविष्यन्ति॥

Verse 141

माहात्म्यमस्याः श्रीदेव्याः को वा वर्णयितुं क्षमः / नाहं न शम्भुर्न ब्रह्मा न विष्णुः किमुतापरे

अस्याः श्रीदेव्याः माहात्म्यं को वा वर्णयितुं क्षमः। नाहं न शम्भुः न ब्रह्मा न विष्णुः किमुतापरे॥

Verse 142

इति ते कथितं किञ्चित्कामाक्ष्याः शीलमुज्ज्वलम् / शृण्वतां पठतां चापि सर्वपापहरं स्मृतम्

इति ते कथितं किञ्चित् कामाक्ष्याः शीलमुज्ज्वलम्। शृण्वतां पठतां चापि सर्वपापहरं स्मृतम्॥