Shloka 123
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
चिरं ध्यात्वा महाराजः सुवासांसि बहूनि च / दिव्यान्यायतनान्यस्यै दत्त्वा स्तोत्रं चकार ह
Transliteration
ciraṃ dhyātvā mahārājaḥ suvāsāṃsi bahūni ca / divyānyāyatanānyasyai dattvā stotraṃ cakāra ha
Translation
चिरं ध्यात्वा महाराजः, सुवासांसि बहूनि दिव्यानि चायतनानि अस्यै दत्त्वा, स्तोत्रं चकार ह।
Word by Word
चिरम्for a long time
चिरम्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालपरिमाणवाचक क्रियाविशेषण (for a long time)
ध्यात्वाhaving meditated
ध्यात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√ध्यै (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having meditated)
महा-राजःthe great king
महा-राजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् राजा’
सु-वासांसिfine garments
सु-वासांसि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/पूर्वपद) + वासस्/वासांसि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘सु’ = शोभन; कर्म (object)
बहूनिmany
बहूनि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (to वासांसि)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
दिव्यानिdivine
दिव्यानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (to आयतनानि)
आयतनानिabodes/shrines
आयतनानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआयतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्म (object)
अस्यैto her
अस्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; सम्प्रदान (recipient)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having given)
स्तोत्रम्a hymn
स्तोत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
चकारhe made/recited
चकार:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हindeed
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; पदपूरण/इतिवृत्तसूचक (expletive particle)