Shloka 100
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
पाशाङ्कुशधनुर्बाणपरिष्कृतचतुर्भुजा / सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणभूषिता / स्थित्वा वाचमुवाचेमां मन्दमिन्दुमतीसुतम्
Transliteration
pāśāṅkuśadhanurbāṇapariṣkṛtacaturbhujā / sarvaśṛṅgāraveṣāḍhyā sarvābharaṇabhūṣitā / sthitvā vācamuvācemāṃ mandamindumatīsutam
Translation
पाशाङ्कुशधनुर्बाणैः परिष्कृतचतुर्भुजा । सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सर्वाभरणभूषिता । स्थित्वा वाचमुवाचेमां मन्दमिन्दुमतीसुतम् ॥
Word by Word
पाशाङ्कुशधनुःबाणपरिष्कृतचतुर्भुजाshe who has four arms furnished with noose, goad, bow and arrows
पाशाङ्कुशधनुःबाणपरिष्कृतचतुर्भुजा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपाश + अङ्कुश + धनुस् + बाण + परिष्कृत + चतुर् + भुज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः—"पाश-अङ्कुश-धनुस्-बाणैः परिष्कृताः चत्वारः भुजाः यस्याः सा" (having four arms equipped with noose, goad, bow, arrows)
सर्वशृङ्गारवेषाढ्याrichly dressed with all embellishments
सर्वशृङ्गारवेषाढ्या:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व + शृङ्गार + वेष + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—सर्वशृङ्गारस्य वेषस्य आढ्या (rich in all adornment/attire)
सर्वाभरणभूषिताadorned with all ornaments
सर्वाभरणभूषिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व + आभरण + भूषित (प्रातिपदिक; कृदन्त from √भूष्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) "भूषित"; तत्पुरुषः—सर्वैः आभरणैः भूषिता (adorned with all ornaments)
स्थित्वाhaving stood
स्थित्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund) from √स्था; "having stood/after standing"
वाचम्speech, words
वाचम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इमाम्this
इमाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम; वाचम् इति विशेषणम्
मन्दम्gentle, mild
मन्दम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; इन्दुमतीसुतम् इति विशेषणम्
इन्दुमतीसुतम्the son of Indumatī
इन्दुमतीसुतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइन्दुमती + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—इन्दुमत्याः सुतः