Shloka 28
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
लोके त्वमपि रक्षार्थं ममाज्ञाम नुवर्तय / अहं त्वमिति को भेदस्त्वमेवाहं न संशयः
Transliteration
loke tvamapi rakṣārthaṃ mamājñāma nuvartaya / ahaṃ tvamiti ko bhedastvamevāhaṃ na saṃśayaḥ
Translation
‘लोके त्वमपि रक्षार्थं ममाज्ञामनुवर्तय। अहं त्वमिति को भेदः, त्वमेवाहं न संशयः’॥
Word by Word
लोकेin the world
लोके:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन, पुल्लिङ्ग
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, उत्तम-पुरुषार्थे (2nd person pronoun)
अपिalso
अपि:
अवधारण/समुच्चय (Particle/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थ-अव्यय (particle: also/even)
रक्षा-अर्थम्for protection
रक्षा-अर्थम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootरक्षा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative used adverbially), एकवचन, पुल्लिङ्ग; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे: ‘for the purpose of protection’
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
आज्ञाम्command; order
आज्ञाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
अनुवर्तयfollow; obey
अनुवर्तय:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + वृत् (धातु) → वर्तय (णिजन्त causative)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद; णिजन्त (causative): ‘follow/comply with’
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इतिthus; ‘as’
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/निदर्शन-अव्यय (quotative particle)
कःwhat? who?
कः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; प्रश्नवाचक (interrogative)
भेदःdifference
भेदः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभेद (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नnot
न:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग