Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

हृदिध्यायंश्च तामेव महात्रिपुरसुन्दरीम् / यद्विलासात्समुत्पन्नं लयं याति च यत्र वै

hṛdidhyāyaṃśca tāmeva mahātripurasundarīm / yadvilāsātsamutpannaṃ layaṃ yāti ca yatra vai

हृदि ध्यायंश्च तामेव महात्रिपुरसुन्दरीम्—यद्विलासात् समुत्पन्नं यत्र वै लयं याति च।

hṛdiin the heart
hṛdi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roothṛd (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th), Singular
dhyāyanmeditating
dhyāyan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootdhyai (धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Singular; ‘meditating’
caand
ca:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय-निपात)
tāmher
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Feminine, Accusative (2nd), Singular
evaindeed
eva:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारण-निपात)
mahā-tripura-sundarīmMahātripurasundarī
mahā-tripura-sundarīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā-tripura-sundarī (प्रातिपदिक; महा + त्रिपुर + सुन्दरी)
FormFeminine, Accusative (2nd), Singular; नाम/विशेष्य—‘tām’
yatthat which
yat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormRelative pronoun, Neuter, Nominative (1st), Singular; ‘that which’
vilāsātfrom (her) play/sport
vilāsāt:
Apādāna/Hetu (अपादान/हेतु)
TypeNoun
Rootvilāsa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular; कारण/हेतु
samutpannamarisen
samutpannam:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsam-ut-pad (धातु)
FormPast passive participle (कृदन्त/क्त), Neuter, Nominative, Singular; ‘arisen/produced’
layamdissolution/absorption
layam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootlaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd), Singular
yātigoes/attains
yāti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
FormPresent (लट्), 3rd person, Singular, Parasmaipada
caand
ca:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय-निपात)
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
FormRelative adverb (देशवाचक अव्यय)
vaiindeed
vai:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)