Shloka 26
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
बद्धाञ्जलिपुटा भूयः प्रणता स्वैक्यरूपिणी / तामाह कृपया वीक्ष्य महात्रिपुरसुंदरी
Transliteration
baddhāñjalipuṭā bhūyaḥ praṇatā svaikyarūpiṇī / tāmāha kṛpayā vīkṣya mahātripurasuṃdarī
Translation
सा बद्धाञ्जलिपुटा भूयः प्रणता स्वैक्यरूपिणी। तां कृपया वीक्ष्य महात्रिपुरसुन्दरी इदमाह॥
Word by Word
बद्ध-अञ्जलि-पुटाwith hands joined (in añjali)
बद्ध-अञ्जलि-पुटा:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootबद्ध (कृदन्त, बद्ध < बन्ध् धातु) + अञ्जलि (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine); कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः: ‘one whose joined-hands-cup is bound/formed’
भूयःagain; further
भूयः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formपुनरर्थक-अव्यय/क्रियाविशेषण (adverb: again, further)
प्रणताbowed down
प्रणता:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + नम् (धातु) → प्रणत (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; ‘having bowed’
स्व-ऐक्य-रूपिणीshe whose nature was (their) oneness
स्व-ऐक्य-रूपिणी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + ऐक्य (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी/तत्पुरुषः: ‘having the form of (their) own unity/identity’
ताम्her
ताम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
आहsaid
आह:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; परस्मैपद ‘to say’)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
कृपयाwith compassion
कृपया:
करण/हेतु (Instrument/Cause—करण/हेतु)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; हेतौ/भावे: ‘out of compassion’
वीक्ष्यhaving looked
वीक्ष्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having looked (at)’
महात्रिपुरसुंदरीMahātripurasundarī
महात्रिपुरसुंदरी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + त्रिपुरसुंदरी (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; कर्मधारयः: ‘the great Tripurasundarī’