Previous Verse
Next Verse

Shloka 103

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

मध्ये काञ्चीपुरस्य त्वं कन्दराकाशमध्यगम् / कामकोष्ठं विपाप्मापि सप्तद्वारबिलान्वितम्

madhye kāñcīpurasya tvaṃ kandarākāśamadhyagam / kāmakoṣṭhaṃ vipāpmāpi saptadvārabilānvitam

मध्ये काञ्चीपुरस्य त्वं कन्दराकाशमध्यगम् । कामकोष्ठं विपाप्मापि सप्तद्वारबिलान्वितम् ॥

मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण/सप्तमी)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे
काञ्चीपुरस्यof Kāñcīpura
काञ्चीपुरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकाञ्चीपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
कन्दराकाशमध्यगम्situated in the middle of the cavern-sky (cave-like space)
कन्दराकाशमध्यगम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकन्दरा + आकाश + मध्य + ग (प्रातिपदिक; कृदन्त from √गम्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष/सप्तमी-तत्पुरुषभावः—"कन्दराकाशस्य मध्ये गतम्"; क्त-प्रत्ययान्त/ग-प्रत्ययान्त विशेषणम्; कामकोष्ठम् इति विशेषणम्
कामकोष्ठम्the Kāma-chamber (Kāmakoṣṭha)
कामकोष्ठम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाम + कोष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः—कामस्य कोष्ठम् (name/description of a chamber)
विपाप्माO sinless one
विपाप्मा:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootविपाप्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; त्वम् इति विशेषणम् (vocative sense implied)
अपिalso, indeed
अपि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधान/समुच्चयार्थ
सप्तद्वारबिलान्वितम्endowed with seven doors and caves/openings
सप्तद्वारबिलान्वितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसप्त + द्वार + बिल + अन्वित (प्रातिपदिक; कृदन्त from √इ/√वृ?; lexical anvitá)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः—सप्त द्वाराणि (and) बिलानि यस्य तेन अन्वितम्; कामकोष्ठम् इति विशेषणम्