Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

तापद्वयं जहीह्याशु योगजं तद्वियोगजम् / इत्युक्त्वान्तर्दधे तस्य हृदये परमा रमा

tāpadvayaṃ jahīhyāśu yogajaṃ tadviyogajam / ityuktvāntardadhe tasya hṛdaye paramā ramā

योगजं तद्वियोगजं च तापद्वयं शीघ्रं जहि—इत्युक्त्वा परमा रमा तस्य हृदयेऽन्तर्दधे।

tāpa-dvayamthe twofold suffering
tāpa-dvayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottāpa-dvaya (प्रातिपदिक; ताप + द्वय)
FormNeuter, Accusative (2nd), Singular; द्विगुसमास—‘twofold pain’
jahīhigive up/remove
jahīhi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Roothā (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd person, Singular, Parasmaipada; ‘abandon’
āśuquickly
āśu:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootāśu (अव्यय)
FormAdverb (शीघ्रार्थक क्रियाविशेषण)
yoga-jamborn of yoga
yoga-jam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootyoga-ja (प्रातिपदिक; योग + ज)
FormNeuter, Accusative, Singular; विशेषण—‘tāpadvayam’ इत्यस्य
tat-viyoga-jamborn of separation from that
tat-viyoga-jam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottat-viyoga-ja (प्रातिपदिक; तत् + वियोग + ज)
FormNeuter, Accusative, Singular; विशेषण—‘tāpadvayam’ इत्यस्य
itithus
iti:
Vākyārtha-marker (उद्धरणसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
uktvāhaving spoken
uktvā:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), ‘having said’
antardadhevanished
antardadhe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootantar-dhā (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular, Ātmanepada; ‘disappeared’
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Genitive (6th), Singular
hṛdayein (his) heart
hṛdaye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roothṛdaya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th), Singular
paramāsupreme
paramā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootparamā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st), Singular; विशेषण—‘ramā’ इत्यस्य
ramāRamā (Goddess Lakṣmī)
ramā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootramā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st), Singular