Adhyaya 38

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने गृहराजान्तरकथनं नाम सप्तत्रिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच श्रुतमेतन्महावृत्तमाविर्भावादिकं महत् / भण्डासुरवधश्चैव देव्याः श्रीनगरस्थितिः

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने ‘गृहराजान्तरकथनं’ नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः। अगस्त्य उवाच—आविर्भावादिकं महदेतन्महावृत्तं श्रुतम्; भण्डासुरवधश्च, देव्याः श्रीनगरस्थितिश्च।

Verse 2

इदानीं श्रोतुमिच्छामि तस्या मत्रस्य साधनम् / तन्मन्त्राणां लक्षणं च सर्वमेतन्निवेदय

इदानीं तस्या मन्त्रस्य साधनं श्रोतुमिच्छामि; तन्मन्त्राणां लक्षणं च—सर्वमेतन्निवेदय।

Verse 3

हयग्रीव उवाच सर्वेभ्यो ऽपि पदार्थेभ्यः शाब्दं वस्तु महत्तरम् / सर्वेभ्यो ऽपि हि शब्देभ्यो वेदराशिर्महान्मुने

हयग्रीव उवाच—सर्वेभ्यः पदार्थेभ्यः शाब्दं वस्तु महत्तरम्; सर्वेभ्यः शब्देभ्यश्च वेदराशिर्महान्, मुने।

Verse 4

सर्वेभ्यो ऽपि हि वेदेभ्यो वेदमन्त्रा महत्तराः / सर्वेभ्यो वेदमन्त्रेभ्यो विष्णुमन्त्रा महत्तराः

सर्वेभ्यः वेदेभ्यः अपि वेदमन्त्राः महत्तराः; सर्वेभ्यः वेदमन्त्रेभ्यः अपि विष्णुमन्त्राः महत्तराः।

Verse 5

तेभ्यो ऽपि दौर्गमन्त्रास्तु महान्तो मुनिपुङ्गव / तेभ्यो गाणपता मन्त्रा मुने वीर्य महत्तराः

तेभ्यः अपि दौर्गमन्त्राः महान्तः, मुनिपुङ्गव; तेभ्यः गाणपता मन्त्राः, मुने, वीर्ये महत्तराः।

Verse 6

तेभ्यो ऽप्यर्कस्य मन्त्रास्तु तेभ्यः शैवा महत्तराः / तेभ्यो ऽपि लक्ष्मीमन्त्रास्तु तेभ्यः सारस्वता वराः

तेभ्यः अपि अर्कस्य मन्त्राः; तेभ्यः शैवाः महत्तराः। तेभ्यः अपि लक्ष्मीमन्त्राः; तेभ्यः सारस्वताः वराः।

Verse 7

तेभ्यो ऽपि गिरिजामन्त्रास्तेभ्यश्चाम्नायभेदजाः / सर्वाम्नायमनुभ्यो ऽपि वाराहा मनवो वराः

तेभ्यः अपि गिरिजामन्त्राः, तेभ्यश्चाम्नायभेदजाः; सर्वाम्नायमनुभ्यः अपि वाराहाः मनवः वराः।

Verse 8

तेभ्यः श्यामामनुवरा विशिष्टा इल्वलान्तक / तेभ्यो ऽपि ललितामन्त्रा दशभेदविभेदिताः

तेभ्यः श्यामामनुवराः विशिष्टाः, इल्वलान्तक; तेभ्यः अपि ललितामन्त्राः दशभेदविभेदिताः।

Verse 9

तेषु द्वौ मनुराजौ तु वरिष्ठौ विन्ध्यमर्दन / लोपामुद्रा कामराज इति ख्यातिमुपागतौ

तेषु द्वौ मनुराजौ तु श्रेष्ठौ विन्ध्यमर्दनः। लोपामुद्रा कामराज इति ख्यातिमुपागतौ॥

Verse 10

ह्रादिस्तु लोपामुद्रा स्यात्कामराजस्तु कादिकाः / हंसादेर्वाच्यतां याताः कामराजो महेस्वरः

ह्रादिस्तु लोपामुद्रा स्यात् कामराजस्तु कादिकाः। हंसादेर्वाच्यतां याताः कामराजो महेश्वरः॥

Verse 11

स्मरादेर्वाच्यतां याता देवी श्रीललितांबिका / हादिकाद्योर्मन्त्रयोस्तु भेदो वर्णत्रयोद्भवः

स्मरादेर्वाच्यतां याता देवी श्रीललिताम्बिका। हादिकाद्योर्मन्त्रयोस्तु भेदो वर्णत्रयोद्भवः॥

Verse 12

त्योश्च कामराजो ऽयं सिद्धिदो भक्तिशालिनाम् / शिवेन शक्त्या कामेन क्षित्या चैव तु मायया

तयोश्च कामराजोऽयं सिद्धिदो भक्तिशालिनाम्। शिवेन शक्त्या कामेन क्षित्या चैव तु मायया॥

Verse 13

हंसेन भृगुणा चैव कामेन शशिमौलिना / शक्रेण भुवनेशेन चन्द्रेण च मनोभुवा

हंसेन भृगुणा चैव कामेन शशिमौलिना। शक्रेण भुवनेशेन चन्द्रेण च मनोभुवा॥

Verse 14

क्षित्या हृल्लेखया चैव प्रोक्तो हंसादिमन्त्रराट् / कामादिमन्त्रराजस्तु स्मरयोनिः श्रियो मुखे

क्षित्या हृल्लेखया चैव प्रोक्तो हंसादिमन्त्रराट् । कामादिमन्त्रराजस्तु स्मरयोनिः श्रियो मुखे ॥

Verse 15

पञ्चत्रिकमहाविद्या ललितांबा प्रवाचिकाम् / ये यजन्ति महाभागास्तेषां सर्वत्र सिद्धये

पञ्चत्रिकमहाविद्या ललिताम्बा प्रवाचिकाम् । ये यजन्ति महाभागास्तेषां सर्वत्र सिद्धये ॥

Verse 16

सद्गुरोस्तु मनुं प्राप्य त्रिपञ्चार्णपरिष्कृतम् / सम्यक्संसाधयेद्विद्वान्वक्ष्यमाणप्रकारतः

सद्गुरोस्तु मनुं प्राप्य त्रिपञ्चार्णपरिष्कृतम् । सम्यक्संसाधयेद्विद्वान्वक्ष्यमाणप्रकारतः ॥

Verse 17

तत्क्रमेण प्रवक्ष्यामि सावधानो मुने शृणु / प्रातरुत्थाय शिरसिस्मृत्वा कमलमुज्ज्वलम्

तत्क्रमेण प्रवक्ष्यामि सावधानो मुने शृणु । प्रातरुत्थाय शिरसि स्मृत्वा कमलमुज्ज्वलम् ॥

Verse 18

सहस्रपत्रशोभाढ्यं सकेशरसुकर्णिकम् / तत्र श्रीमद्गुरुं ध्वात्वा प्रसन्नं करुणामयम्

सहस्रपत्रशोभाढ्यं सकेशरसुकर्णिकम् । तत्र श्रीमद्गुरुं ध्यात्वा प्रसन्नं करुणामयम् ॥

Verse 19

ततोबहिर्विनिर्गत्य कुर्याच्छौचादिकाः क्रियाः / अथागत्य च तैलेन सामोदेन विलेपितः

ततो बहिर्विनिर्गत्य शौचादिकाः क्रियाः कुर्यात्। अथ पुनरागत्य ससुगन्धतैलेनाङ्गं विलेपयेत्॥

Verse 20

उद्वर्तितश्च सुस्नातः शुद्धेनोष्णेन वारिणा / आपो निसर्गतः पूताः किं पुनर्वह्निसंयुताः / तस्मादुष्णोदके स्नायात्तदभावे यथोदकम्

उद्वर्तितः सुस्नातः शुद्धेनोष्णेन वारिणा। आपो निसर्गतः पूताः किं पुनर्वह्निसंयुताः॥ तस्मादुष्णोदके स्नायात् तदभावे यथोदकम्॥

Verse 21

परिधाय पटौ शुद्धे कौसुम्भौ वाथ वारुणौ / आचम्य प्रयतो विद्वान्हृदि ध्यायन्परांबिकाम्

परिधाय पटौ शुद्धे कौसुम्भौ वा अथ वारुणौ। आचम्य प्रयतो विद्वान् हृदि ध्यायेत् पराम्बिकाम्॥

Verse 22

ऊर्ध्वपुण्ड्रं त्रिपुण्डं वा पट्टवर्धनमेव वा / अगस्त्यपत्राकारं वा धृत्वा भाले निजोचितम् / अन्तर्हितश्च शुद्धात्मा सन्ध्यावन्दनमाचरेत्

ऊर्ध्वपुण्ड्रं त्रिपुण्ड्रं वा पट्टवर्धनमेव वा। अगस्त्यपत्राकारं वा धृत्वा भाले निजोचितम्॥ अन्तर्हितः शुद्धात्मा सन्ध्यावन्दनमाचरेत्॥

Verse 23

अश्वत्थपत्राकारेण पात्रेण सकुशाक्षतम् / सपुष्पचन्दनं चार्ध्यं मार्तण्डाय समुत्क्षिपेत्

अश्वत्थपत्राकारेण पात्रेण सकुशाक्षतम्। सपुष्पचन्दनं चार्घ्यं मार्तण्डाय समुत्क्षिपेत्॥

Verse 24

तथार्ध्यभावदेवत्वाल्ललितायै त्रिरर्ध्यकम् / तर्प्पयित्वा यथाशक्ति मूलेन ललितेश्वरीम्

तथार्ध्यभावदेवत्वात् ललितायै त्रिरर्घ्यं समर्प्य, यथाशक्ति मूलेन ललितेश्वरीं तर्पयेत्।

Verse 25

देवर्षिपितृवर्गांश्च तर्पयित्वा विधानतः / दिवाकरमुपास्थाय देवीं च रविबिम्बगाम्

देवर्षिपितृवर्गांश्च विधानतः तर्पयित्वा, दिवाकरमुपास्थाय रविबिम्बगां देवीं च उपासीत।

Verse 26

मौनी विशुद्धहृदयः प्रविश्य मखमन्दिरम् / चारुकर्पूरकस्तूरीचन्दनादिविलेपितः

मौनी विशुद्धहृदयः मखमन्दिरं प्रविश्य, चारुकर्पूरकस्तूरीचन्दनादिभिः विलेपितः भवेत्।

Verse 27

भूषणैर्भूषिताङ्गश्च चारुशृङ्गारवेषधृक् / आमोदिकुसुमस्रग्भिरवतंसितकुन्तलः

भूषणैर्भूषिताङ्गश्च चारुशृङ्गारवेषधृक्, आमोदिकुसुमस्रग्भिरवतंसितकुन्तलः भवेत्।

Verse 28

संकल्पभूषणो वाथ यथाविभवभूषणः / पूजाखण्डे वक्ष्यमाणान्कृत्वा न्यासाननुक्रमात्

संकल्पभूषणो वा यथाविभवभूषणः, पूजाखण्डे वक्ष्यमाणान् न्यासान् अनुक्रमात् कृत्वा।

Verse 29

मृद्वासने समासीनो ध्यायेच्छ्रीनगरं महत् / नानावृक्षमहोद्यानमारभ्य ललितावधि

मृद्वासने समासीनः श्रीनगरं महन्मनसा ध्यायेत्। नानावृक्षसमृद्धं महोद्यानं आरभ्य ललितापर्यन्तं चिन्तयेत्॥

Verse 30

ध्यायेच्छ्रीनगरं दिव्यं बहिरन्तरतः शुचिः / पूजाखण्डोक्तमार्गेम पूजां कृत्वा विलक्षणः

बहिरन्तरतोऽपि शुचिः सन् दिव्यं श्रीनगरं ध्यायेत्। पूजाखण्डोक्तमार्गेण विशेषतः पूजां कृत्वा सम्यक् विराजेत्॥

Verse 31

अक्षमालां समादाय चन्द्रकस्तूरिवासिताम् / उदङ्मुखः प्राङ्खो वा जपेत्सिंहासनेश्वरीम् / षट्त्रिंशल्लक्षसंख्यां तु जपेद्विद्या प्रसीदति

चन्द्रकस्तूरिसुगन्धितामक्षमालां समादाय, उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वा सन् सिंहासनेश्वर्याः जपं कुर्यात्। षट्त्रिंशल्लक्षसंख्यया जपिते विद्याऽऽनुगृह्णाति॥

Verse 32

तद्दशांशस्तु होमः स्यात्तद्दशांशं च तर्पणम् / तद्दशांशं ब्राह्मणानां भोजनं समुदीरितम्

तस्य जपस्य दशांशः होमः स्यात्, तस्य दशांशं तर्पणं च। तस्य दशांशं ब्राह्मणभोजनं कर्तव्यमिति समुदीरितम्॥

Verse 33

एवं स सिद्धमन्त्रस्तु कुर्यात्काम्यजपं पुनः / लक्षमात्रं जपित्वा तु मनुष्यान्वशमानयेत्

एवं सिद्धमन्त्रः सन् पुनः काम्यजपं कुर्यात्। लक्षमात्रं जपित्वा तु मनुष्यान् वशमानयेत्॥

Verse 34

लक्षद्वितयजाप्येन नारीः सर्वा वशं नयेत् / लक्षत्रितयजापेन सर्वान्वशयते नृपान्

लक्षद्वितयजाप्येन सर्वा नारीः स्ववशं नयेत् । लक्षत्रितयजापेन सर्वान् नृपान् अपि वशयति ॥

Verse 35

चतुर्लक्षजपे जाते क्षुभ्यन्ति फणिकन्यकाः / पञ्चलक्षजपे जाते सर्वाः पातालयोषितः

चतुर्लक्षजपे जाते क्षुभ्यन्ति फणिकन्यकाः । पञ्चलक्षजपे जाते सर्वाः पातालयोषितः ॥

Verse 36

भूलोकसुन्दरीवर्गो वश्यःषड्लक्षजापतः / क्षुभ्यन्ति सप्त लक्षेण स्वर्गलोकमृगीदृशः

भूलोकसुन्दरीवर्गः षड्लक्षजापतः वश्यो भवेत् । सप्तलक्षेण क्षुभ्यन्ति स्वर्गलोकमृगीदृशः ॥

Verse 37

देवयोनिभवाः सर्वे ऽप्यष्टलक्षजपाद्वशाः / नवलक्षेण गीर्वाणा नखिलान्वशमानयेत्

देवयोनिभवाः सर्वेऽपि अष्टलक्षजपाद् वशाः । नवलक्षेण गीर्वाणान् अखिलान् वशमानयेत् ॥

Verse 38

लक्षैकादशजाप्येन ब्रह्मविष्णुमहेश्वरान् / लक्षद्वादशजापेन सिद्धीरष्टौ वशं नयेत्

लक्षैकादशजाप्येन ब्रह्मविष्णुमहेश्वरान् वशं नयेत् । लक्षद्वादशजापेन सिद्धीः अष्टौ अपि वशं नयेत् ॥

Verse 39

इन्द्रस्येन्द्रत्वमेतेन मन्त्रेण ह्यभवत्पुरा / विष्णोर्विष्णुत्वमेतेन शिवस्य शिवतामुना

अनेन मन्त्रेण पुरा इन्द्रस्य इन्द्रत्वं जातम्; अनेनैव विष्णोः विष्णुत्वं, अनेन शिवस्य शिवता अभवत्।

Verse 40

इन्दोश्चन्द्रत्वमेतेन भानोर्भास्करतामुना / सर्वासां देवतानां च तास्ताः सिद्धय उज्ज्वलाः / अनेन मन्त्रराजेन जाता इत्यवधारय

अनेन इन्दोः चन्द्रत्वं, अनेन भानोः भास्करता; सर्वासां देवतानां च तास्ताः उज्ज्वलाः सिद्धयः अनेन मन्त्रराजेन जाता इति अवधारय।

Verse 41

एतन्मन्त्रस्य जापी तु सर्वपापविवर्जितः / त्रैलोक्यसुन्दराकारो मन्मथस्यापि मोहकृत्

एतन्मन्त्रस्य जापी तु सर्वपापविवर्जितः; त्रैलोक्यसुन्दराकारः मन्मथस्यापि मोहकृत्।

Verse 42

सर्वाभिः सिद्धिभिर्युक्तः सर्वज्ञः सर्वपूजितः / दर्शनादेव सर्वषामन्तरालस्य पूरकः

सर्वाभिः सिद्धिभिर्युक्तः सर्वज्ञः सर्वपूजितः; दर्शनादेव सर्वेषाम् अन्तरालस्य पूरकः।

Verse 43

वाचा वाचस्पतिसमः श्रिया श्रीपतिसानभः / बले मरुत्समानः स्यात्स्थिरत्वे हिमवानिव

वाचा वाचस्पतिसमः, श्रिया श्रीपतिसान्निभः; बले मरुत्समानः स्यात्, स्थिरत्वे हिमवानिव।

Verse 44

औन्नत्ये मेरुतुल्यः स्याद्गांभीर्येण महार्णवः / क्षणात्क्षोभकरो मूर्त्या ग्रामपल्लीपुरादिषु

औन्नत्ये मेरुतुल्यः स्यात्, गांभीर्येण महोदधिसमः। क्षणादेव स्वमूर्त्या ग्रामपल्लीपुरादिषु क्षोभं जनयति॥

Verse 45

ईषद्भूभङ्गमात्रेण स्तम्भको जृंभकस्तथा / उच्चाटको मोहकश्च मारको दुष्टचेतसाम्

ईषद्भूभङ्गमात्रेण स्तम्भको जृम्भकस्तथा। उच्चाटको मोहकश्च मारको दुष्टचेतसाम्॥

Verse 46

क्रुद्धः प्रसीदति हठात्तस्य दर्शनहर्षितः / अष्टादशसु विद्यासु निरूढिमभिगच्छति

क्रुद्धोऽपि हठात् प्रसीदति तस्य दर्शनहर्षितः। अष्टादशसु विद्यासु निरूढिं समवाप्नुयात्॥

Verse 47

मन्दाकिनीपूरसमा मधुरा तस्य भारती / न तस्याविदितं किञ्चित्सर्वशास्त्रेषु कुम्भज

मन्दाकिनीपूरसमा मधुरा तस्य भारती। न तस्याविदितं किञ्चित् सर्वशास्त्रेषु कुम्भज॥

Verse 48

दर्शनानि च सर्वाणि कर्तु खण्डयितुं पटुः / तत्त्वञ्जानाति निखिलं सर्वज्ञत्वं च गच्छति

दर्शनानि च सर्वाणि कर्तुं खण्डयितुं पटुः। तत्त्वं जानाति निखिलं सर्वज्ञत्वं च गच्छति॥

Verse 49

सदा दयार्द्रहृदयं तस्य सर्वेषु जन्तुषु / तत्कोपाग्नेर्विषयतां गन्तुं नालं जगत्त्रयी

सदा दयार्द्रहृदयोऽसौ सर्वेषु जन्तुषु; तस्य कोपाग्निविषयतां जगत्त्रयी नापि गन्तुमर्हति।

Verse 50

तस्य दर्शनवेलायां श्लथन्नीवीनिबन्धनाः / विश्रस्तरशनाबन्धा गलत्कुण्डलसञ्चयाः

तस्य दर्शनवेलायां श्लथन्नीवीनिबन्धनाः; विश्रस्तरशनाबन्धा गलत्कुण्डलसञ्चयाः।

Verse 51

घर्मवारिकणश्रेणीमुक्ताभूषितमूर्तयः / अत्यन्तरागतरलव्यापारनयनाञ्चलाः

घर्मवारिकणश्रेणीमुक्ताभूषितमूर्तयः; अत्यन्तरागतरलव्यापारनयनाञ्चलाः।

Verse 52

स्रंसमानकरांभोजमणिकङ्कणपङ्क्तयः / ऊरुस्तम्भेन निष्पन्दा नमितास्याश्च लज्जया

स्रंसमानकराम्भोजमणिकङ्कणपङ्क्तयः; ऊरुस्तम्भेन निष्पन्दा नमितास्याश्च लज्जया।

Verse 53

द्रवत्कन्दर्पसदनाः पुलकाङ्कुरभूषणाः / अन्यमाकारमिव च प्राप्ता मानसजन्मना

द्रवत्कन्दर्पसदनाः पुलकाङ्कुरभूषणाः; अन्यमाकारमिव च प्राप्ता मानसजन्मना।

Verse 54

दीप्यमाना इवोद्दामरागज्वालाकदंबकैः / वीक्ष्यमाणा इवानङ्गशरपावकवृष्टिभिः

उद्दामरागज्वालाकदम्बैरिव दीप्यमाना, अनङ्गशरपावकवृष्टिभिरिव वीक्ष्यमाणा बभूवुः।

Verse 55

उत्कण्ठया तुद्यमानाः खिद्यमाना तनूष्मणा / सिच्यमानाः श्रमजलैः शुच्यमानाश्च लज्जया

उत्कण्ठया तुद्यमानाः, तनूष्मणा खिद्यमानाः; श्रमजलैः सिच्यमानाः, लज्जया च शुच्यमानाः।

Verse 56

कुलं जातिं च शीलं च लज्जां च परिवारकम् / लोकाद्भयं बन्धुभयं परलोकभये तथा

कुलं जातिं च शीलं च, लज्जां च परिवारकम्; लोकाद्भयं बन्धुभयं, परलोकभयं तथा।

Verse 57

मुञ्चन्त्यो हृदि याचन्त्यो भवन्ति हरिणीदृशः / अरण्ये पत्तने वापि देवालयमठेषु वा / यत्र कुत्रापि तिष्ठन्तं तं धावन्ति मृगीदृशः

हृदि मुञ्चन्त्यः याचन्त्यश्च हरिणीदृशो भवन्ति; अरण्ये पत्तने वापि देवालयमठेषु वा। यत्र कुत्रापि तिष्ठन्तं तं धावन्ति मृगीदृशः।

Verse 58

अत्याहतो यथैवांभोबिन्दुर्भ्रमति पुष्करे / तद्वद्भ्रमन्ति चित्तानि दर्शने तस्य सुभ्रुवाम्

यथैव पुष्करे अत्याहतोऽम्भोबिन्दुर्भ्रमति, तद्वत् तस्य दर्शने सुभ्रुवां चित्तानि भ्रमन्ति।

Verse 59

विनीतानवनीतानां विद्रावणमहाफलम् / तं सेवन्ते समस्तानां विद्यानामपि पङ्क्तयः

विनीतानाम् अवनीतानां च विद्रावणं महाफलप्रदम्; तं सर्वविद्यापङ्क्तयः अपि सेवन्ते।

Verse 60

चन्द्रार्कमण्डलद्वन्द्वकुचमण्डलशोभिनी / त्रिलोके ललना तस्य दर्शनादनुरज्यति / अन्यासां तु वराकीणां वक्तव्यं किं तपोधन

चन्द्रार्कमण्डलद्वन्द्वकुचमण्डलशोभिनी सा; तस्य दर्शनाद् त्रिलोके ललना अनुरज्यति। अन्यासां तु वराकीणां किं वक्तव्यं, तपोधन?

Verse 61

पत्तनेषु च वीथीषु चत्वरेषु वनेषु च / तत्कीर्तिघोषणा पुण्या सदा द्युसद्द्रुमायते

पत्तनेषु वीथीषु च चत्वरेषु वनेषु च; तत्कीर्तिघोषणा पुण्या सदा द्युसद्द्रुमायते।

Verse 62

तस्य दर्शनतः पाप जालं नश्यति पापिनाम् / तद्गुणा एव घोक्ष्यन्ते सर्वत्र कविपुङ्गवैः

तस्य दर्शनतः पापजालं पापिनां नश्यति; तद्गुणा एव सर्वत्र कविपुङ्गवैः घोष्यन्ते।

Verse 63

भिन्नैर्वर्णैरायुधैश्च भिन्नैर्वाहनभूषणैः / ये ध्यायन्ति महादेवीं तास्ताः सिद्धीर्भञ्जति ते

भिन्नैर्वर्णैरायुधैश्च भिन्नैर्वाहनभूषणैः; ये महादेवीं ध्यायन्ति, तेषां तास्ताः सिद्धीः सा भञ्जति।

Verse 64

मनोरादिमखण्डस्तु कुन्देन्दुधवलद्युतिः / अहश्चक्रे ज्वलज्ज्वालश्चिन्तनीयस्तु मूलके

मनोरादिमखण्डस्तु कुन्देन्दुधवलद्युतिः। अहश्चक्रे ज्वलज्ज्वालः चिन्तनीयस्तु मूलके॥

Verse 65

इन्द्रगोपक संकाशो द्वितीयो मनुखण्डकः / नीभालनीये ऽहश्चक्रे आबालान्तज्वलच्छिखः

इन्द्रगोपकसंकाशो द्वितीयो मनुखण्डकः। नीभालनीयेऽहश्चक्रे आबालान्तज्वलच्छिखः॥

Verse 66

अथ बालादिपद्मस्थद्विदलांबुजकोटरे / नीभालनीयस्तार्तीयखण्डो दुरितखण्डकः

अथ बालादिपद्मस्थद्विदलाम्बुजकोटरे। नीभालनीयस्तृतीयखण्डो दुरितखण्डकः॥

Verse 67

मुक्ता ध्येया शशिजोत्स्ना धवलाकृतिरंबिका / रक्तसंध्यकरोचिः स्याद्वशीकरणकर्मणि

मुक्ता ध्येया शशिजोत्स्ना धवलाकृतिरम्बिका। रक्तसन्ध्यकरोचिः स्याद्वशीकरणकर्मणि॥

Verse 68

सर्वसंपत्तिलाभे तु श्यामलाङ्गी विचिन्त्यते / नीला च मूकीकरणे पीता स्तंभनकर्मणि

सर्वसंपत्तिलाभे तु श्यामलाङ्गी विचिन्त्यते। नीला च मूकिकरणे पीता स्तम्भनकर्मणि॥

Verse 69

कवित्वे विशदाकारा स्फटिकोपलनिर्मला / धनलाभे सुवर्णाभा चिन्त्यते ललितांबिका

कवित्वे विशदाकारा स्फटिकोपलनिर्मला; धनलाभे सुवर्णाभा—एवं ललिताम्बिका चिन्त्यते।

Verse 70

आमूलमाब्रह्मबिलं ज्वलन्माणिक्यदीपवत् / ये ध्यायन्ति महापुञ्जं ते स्युः संसिद्धसिद्धयः

आमूलमाब्रह्मबिलं ज्वलन्माणिक्यदीपवत्; ये ध्यायन्ति महापुञ्जं ते स्युः संसिद्धसिद्धयः।

Verse 71

एवं बहुप्रकारेण ध्यानभेदेन कुम्भज / निभालयन्तः श्रीदेवीं भजन्ति महतीं श्रियम् / प्राप्यते सद्भिरेवैषा नासद्भिस्तु कदाचन

एवं बहुप्रकारेण ध्यानभेदेन, कुम्भज, श्रीदेवीं निभालयन्तो भजन्ति महतीं श्रियम्; एषा सद्भिरेव प्राप्यते, नासद्भिः कदाचन।

Verse 72

यैस्तु तप्तं तपस्तीव्रं तैरेवात्मनि ध्यायते / तस्य नो पश्चिमं जन्म स्वयं यो वा न शङ्करः / न तेन लभ्यते विद्या ललिता परमेश्वरी

यैस्तु तप्तं तपस्तीव्रं तैरेवात्मनि ध्यायते; तस्य नः पश्चिमं जन्म—स्वयं यो वा न शङ्करः; न तेन लभ्यते विद्या ललिता परमेश्वरी।

Verse 73

वंशे तु यस्य कस्यापि भवेदेष मनुर्यदि / तद्वंश्याः सर्व एव स्युर्मुक्तास्तृप्ता न संशयः

वंशे तु यस्य कस्यापि भवेदेष मनुर्यदि, तद्वंश्याः सर्व एव स्युः मुक्तास्तृप्ता न संशयः।

Verse 74

गुप्ताद्गुप्ततरैवैषा सर्वशास्त्रेषु निश्चिता / वेदाः समस्तशास्त्राणि स्तुवन्ति ललितेश्वरीम्

गुप्तादपि गुप्ततरा एषा सर्वशास्त्रेषु निश्चिता। वेदाः समस्तशास्त्राणि च ललितेश्वरीं स्तुवन्ति॥

Verse 75

परमात्मेयमेव स्यादियमेव परा गतिः / इयमेव महत्तीर्थमियमेव महत्फलम्

परमात्मा इयमेव स्यात्, इयमेव परा गतिः। इयमेव महत्तीर्थम्, इयमेव महत्फलम्॥

Verse 76

इमां गायन्ति मुनयो ध्यायन्ति सनकादयः / अर्चन्तीमां सुरश्रेष्ठा ब्रह्माद्याः पञ्चसिद्धिदाम्

इमां गायन्ति मुनयः, ध्यायन्ति सनकादयः। अर्चन्ति इमां सुरश्रेष्ठा ब्रह्माद्याः पञ्चसिद्धिदाम्॥

Verse 77

न प्राप्यते कुचारित्रैः कुत्सितैः कुटिलाशयैः / दैवबाह्यैर्वृथातर्कैर्वृथा विभ्रान्त बुद्धिभिः

न प्राप्यते कुचारित्रैः कुत्सितैः कुटिलाशयैः। दैवबाह्यैः वृथातर्कैः वृथा विभ्रान्तबुद्धिभिः॥

Verse 78

नष्टैरशीलैरुच्छिष्टैः कुलभ्रष्टैश्च निष्ठुरैः / दर्शनद्वेषिभिः पापशीलैराचारनिन्दकैः

नष्टैः अशीलैः उच्छिष्टैः कुलभ्रष्टैश्च निष्ठुरैः। दर्शनद्वेषिभिः पापशीलैः आचारनिन्दकैः॥

Verse 79

उद्धतैरुद्धतालापैर्दांभिकैरतिमानिभिः / एतादृशानां मर्त्यानां देवानां चातिदुर्लभा

उद्धतैः उद्धतालापैः दाम्भिकैः अतिमानिभिः—एतादृशानां मर्त्यानां देवानां च सा (कृपा/सिद्धिः) अतिदुर्लभा।

Verse 80

देवतानां च पूज्यत्वमस्याः प्रोक्तं घटोद्भव / भण्डासुर वधायैषा प्रादुर्भूता चिदग्नितः

देवताभिः च पूज्यत्वम् अस्याः प्रोक्तं, घटोद्भव; भण्डासुरवधायैषा चिदग्नितः प्रादुर्भूता।

Verse 81

महात्रिपुरसुन्दर्या सूर्तिस्तेजोविजृंभिता / कामाक्षीति विधात्रा तु प्रस्तुता ललितेश्वरी

महात्रिपुरसुन्दर्याः स्फूर्तिः तेजोविजृम्भिता; विधात्रा तु ‘कामाक्षी’ इति, ‘ललितेश्वरी’ इति च प्रस्तुता।

Verse 82

ध्यायतः परया भक्त्या तां परां ललितांबिकाम् / सदाशिवस्य मनसो लालनाल्ललिताभिधा

परया भक्त्या तां परां ललिताम्बिकां ध्यायतः; सदाशिवस्य मनसो लालनात् ‘ललिता’ इति अभिधा।

Verse 83

यद्यत्कृतवती कृत्यं तत्सर्वं विनिवेदितम् / पूजाविधानमखिलं शास्त्रोक्तेनैव वर्त्मना / खण्डान्तरे वदिष्यामि तद्विलासं महाद्भुतम्

यद्यत् कृतवती कृत्यं तत् सर्वं विनिवेदितम्; पूजाविधानम् अखिलं शास्त्रोक्तेनैव वर्त्मना। खण्डान्तरे वदिष्यामि तद्विलासं महाद्भुतम्।