Shloka 41
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
एतन्मन्त्रस्य जापी तु सर्वपापविवर्जितः / त्रैलोक्यसुन्दराकारो मन्मथस्यापि मोहकृत्
Transliteration
etanmantrasya jāpī tu sarvapāpavivarjitaḥ / trailokyasundarākāro manmathasyāpi mohakṛt
Translation
एतन्मन्त्रस्य जापी तु सर्वपापविवर्जितः; त्रैलोक्यसुन्दराकारः मन्मथस्यापि मोहकृत्।
Word by Word
एतत्of this
एतत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी) in construction with following noun via sandhi; here part of phrase 'एतत् मन्त्रस्य' (of this mantra)
मन्त्रस्यof the mantra
मन्त्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
जापीa reciter (of japa)
जापी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजापिन् (प्रातिपदिक; नामधातु/तद्धित-भाव, 'one who repeats')
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
तुindeed, however
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (निपात), contrast/emphasis
सर्वपापविवर्जितःfree from all sins
सर्वपापविवर्जितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + पाप + विवर्जित (कृदन्त; वर्ज्-धातु, क्त)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); उपपद/षष्ठी-तत्पुरुष sense: 'सर्वैः पापैः विवर्जितः' (devoid of all sins)
त्रैलोक्यसुन्दराकारःhaving a form beautiful in the three worlds
त्रैलोक्यसुन्दराकारः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य + सुन्दर + आकार (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: 'त्रैलोक्ये सुन्दरः आकारः यस्य' (having a form beautiful in the three worlds)
मन्मथस्यof Manmatha (Cupid)
मन्मथस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमन्मथ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
FormParticle (निपात), 'also/even'
मोहकृत्causing infatuation/delusion
मोहकृत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमोह + कृत् (कृदन्त; कृ-धातु, क्विप्)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); उपपद-तत्पुरुष: 'मोहं करोति' (one who causes delusion)