Shloka 74
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
गुप्ताद्गुप्ततरैवैषा सर्वशास्त्रेषु निश्चिता / वेदाः समस्तशास्त्राणि स्तुवन्ति ललितेश्वरीम्
Transliteration
guptādguptataraivaiṣā sarvaśāstreṣu niścitā / vedāḥ samastaśāstrāṇi stuvanti laliteśvarīm
Translation
गुप्तादपि गुप्ततरा एषा सर्वशास्त्रेषु निश्चिता। वेदाः समस्तशास्त्राणि च ललितेश्वरीं स्तुवन्ति॥
Word by Word
गुप्तात्from (what is) secret
गुप्तात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeAdjective
Rootगुप्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन
गुप्ततरैःby (things) more secret
गुप्ततरैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootगुप्ततर (प्रातिपदिक; गुप्त + तर)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
एषाthis (she/this teaching)
एषा:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
सर्वशास्त्रेषुin all scriptures
सर्वशास्त्रेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootसर्व-शास्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (सर्वाणि शास्त्राणि)
निश्चिताis established/ascertained
निश्चिता:
विशेषण (Adjectival predicate)
TypeAdjective
Rootनि-√चि (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय) → निश्चित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/कर्मणि प्रयोग (past passive participle)
वेदाःthe Vedas
वेदाः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन
समस्तशास्त्राणिall the scriptures (collectively)
समस्तशास्त्राणि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसमस्त-शास्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (समस्तानि शास्त्राणि)
स्तुवन्तिpraise
स्तुवन्ति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√स्तु (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
ललितेश्वरीम्Laliteśvarī (the Goddess)
ललितेश्वरीम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootललिता-ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (ललितायाः ईश्वरी)