Shloka 5
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
तेभ्यो ऽपि दौर्गमन्त्रास्तु महान्तो मुनिपुङ्गव / तेभ्यो गाणपता मन्त्रा मुने वीर्य महत्तराः
Transliteration
tebhyo 'pi daurgamantrāstu mahānto munipuṅgava / tebhyo gāṇapatā mantrā mune vīrya mahattarāḥ
Translation
तेभ्यः अपि दौर्गमन्त्राः महान्तः, मुनिपुङ्गव; तेभ्यः गाणपता मन्त्राः, मुने, वीर्ये महत्तराः।
Word by Word
तेभ्यःfrom those
तेभ्यः:
अपादान (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), बहुवचनम्; सर्वनाम
अपिalso/even
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle) ‘also/even’
दौर्गमन्त्राःDurga-mantras
दौर्गमन्त्राः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्गा + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (दुर्गायाः मन्त्राः)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थ ‘but/indeed’
महान्तःgreat
महान्तः:
विशेषण (Adjectival predicate/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहन्त् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; विशेषणम्
मुनिपुङ्गवO best of sages
मुनिपुङ्गव:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनीनां पुङ्गवः)
तेभ्यःfrom those
तेभ्यः:
अपादान (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), बहुवचनम्; सर्वनाम
गाणपताःGanapatya (of Ganapati)
गाणपताः:
विशेषण (Adjective of मन्त्राः)
TypeAdjective
Rootगणपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; विशेषणम् (गणपतेः सम्बन्धिनः)
मन्त्राःmantras
मन्त्राः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्
मुनेO sage
मुने:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
वीर्यO valorous one
वीर्य:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; विशेष-सम्बोधन (epithet)
महत्तराःgreater
महत्तराः:
विशेषण (Adjectival predicate/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; तुलनात्मक-विशेषणम् (comparative)