Sukta 4
Rishi: Atharvanic tradition (rakṣoghna hymn)
Devata: Indra (as rakṣohā)
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (catalogue + imperative), as commonly in rakṣoghna verses
अथर्ववेदस्य ८.४ सूक्तं रक्षोघ्नं, यत्रेन्द्रस्य रक्षोहा-दैत्यहन्तृ-परम्परां शस्त्रीकृत्य यातुधानान् राक्षसान् गुह्यचारिणोऽभिचारकांश्च यज्ञे गृहे च समाजे च निराकरोति। तत्र शत्रुभूतानां बहूनि नामानि छद्मरूपाणि च (विशेषतः रात्रौ पशुपक्षिरूपधारिणाम्) परिगण्य तेषां मर्दनं निष्कासनं च आज्ञाप्यते; अपि च निन्दकान् श्रीविघ्नकारिणश्च अहि-निरृत्यादि विनाशशक्तिषु प्रत्यावर्त्य प्रेषयति। अस्य प्रभावः नामग्रहणेन प्रकाशनेन च गूढाभिचारस्य बलात् अपसारणेन, यथा हविः गृहं जनपदश्च अक्षुण्णाः स्युः।
Mantras
Mantra 1
शत्रुदमनम्। इन्द्रा॑सोमा॒ तप॑तं॒ रक्ष॑ उ॒ब्जतं॒ न्यऽर्पयतं वृषणा तमो॒वृधः॑ । परा॑ शृणीतम॒चितो॒ न्योऽषतं ह॒तं नु॒देथां॒ नि शि॑शीतम॒त्त्रिणः॑
शत्रुदमनम्। इन्द्रासोमा तपतं रक्ष उब्जतं न्यर्पयतं वृषणा तमोवृधः। परा शृणीतमचितो न्योषतं हतं नुदेथां नि शिशीतमत्त्रिणः॥
Mantra 2
इन्द्रा॑सोमा॒ सम॒घशं॑सम॒भ्य॑१घं तपु॑र्ययस्तु च॒रुर॑ग्नि॒माँ इ॑व । ब्र॒ह्म॒द्विषे॑ क्र॒व्यादे॑ घो॒रच॑क्षसे॒ द्वेषो॑ धत्तमनवा॒यं कि॑मी॒दिने॑
इन्द्रासोमा, समघशंसम् अभ्यघं तपुर्वयस्तु चरुरग्निमानिव; ब्रह्मद्विषे क्रव्यादे घोरचक्षसे द्वेषो धत्तम् अनवायं किमीदिने।
Mantra 3
इन्द्रा॑सोमा दु॒ष्कृतो॑ व॒व्रे अ॒न्तर॑नारम्भ॒णे तम॑सि॒ प्र वि॑ध्यतम्। यतो॒ नैषां॒ पुन॒रेक॑श्च॒नोदय॒त् तद् वा॑मस्तु॒ सह॑से मन्यु॒मच्छवः॑
इन्द्रासोमा दुष्कृतो वव्रे अन्तरनारम्भणे तमसि प्र विध्यतम्। यतो नैषां पुनरेकश्चनोदयत् तद्वामस्तु सहसे मन्युमच्छवः॥
Mantra 4
इन्द्रा॑सोमा व॒र्तय॑तं दि॒वो व॒धं सं पृ॑थि॒व्या अ॒घशं॑साय॒ तर्ह॑णम्। उत् त॑क्षतं स्व॒र्यं१ पर्व॑तेभ्यो॒ येन॒ रक्षो॑ वावृधा॒नं नि॒जूर्व॑थः
इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवो वधं सं पृथिव्या अघशंसाय तर्हणम्। उत् तक्षतं स्वऱ्यं पर्वतेभ्यो येन रक्षो वावृधानं निजूर्वथः॥
Mantra 5
इन्द्रा॑सोमा व॒र्तय॑तं दि॒वस्पर्य॑ग्नित॒प्तेभि॑र्यु॒वमश्म॑हन्मभिः । तपु॑र्वधेभिर॒जरे॑भिर॒त्त्रिणो॒ नि पर्शा॑ने विध्यतं॒ यन्तु॑ निस्व॒रम्
इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवस्पर्यग्नितप्तेभिर्युवमश्महन्मभिः। तपुर्वधेभिरजरेभिरत्त्रिणो नि पर्शाने विध्यतं यन्तु निस्वरम्॥
Mantra 6
इन्द्रा॑सोमा॒ परि॑ वां भूतु वि॒श्वत॑ इ॒यं म॒तिः क॒क्ष्याश्वे॑व वा॒जिना॑ । यां वां॒ होत्रां॑ परिहि॒नोमि॑ मे॒धये॒मा ब्रह्मा॑णि नृ॒पती॑ इव जिन्वतम्
इन्द्रासोमा! परि वां भूतु विश्वत इयं मतिḥ कक्ष्याश्वेव वाजिना। यां वां होत्रां परिहिनोमि मेधयेमाः ब्रह्माणि नृपती इव जिन्वतम्॥
Mantra 7
प्रति॑ स्मरेथां तु॒जय॑द्भि॒रेवै॑र्ह॒तं द्रु॒हो र॒क्षसो॑ भङ्गु॒राव॑तः । इन्द्रा॑सोमा दु॒ष्कृते॒ मा सु॒गं भू॒द् यो मा॑ क॒दा चि॑दभि॒दास॑ति द्रु॒हुः
प्रतिस्मरेथां तुजयद्भिरेवैः; हतं द्रुहो रक्षसो भङ्गुरावतः। इन्द्रासोमा, दुष्कृते मा सुगं भूद्—यो मां कदा चिदभिदासति द्रुहुः।
Mantra 8
यो मा॒ पाके॑न॒ मन॑सा॒ चर॑न्तमभि॒चष्टे॒ अनृ॑तेभि॒र्वचो॑भिः । आप॑ इव का॒शिना॒ संगृ॑भीता॒ अस॑न्न॒स्त्वस॑तः इन्द्र व॒क्ता
यः मां पाकेन मनसा चरन्तम् अनृतेभिर्वचोभिरभिचष्टे—आप इव काशिना संगृभीताः, तथा हे इन्द्र, असतः वक्ता अस्माकं हिताय बद्धोऽस्तु।
Mantra 9
ये पा॑कशं॒सं वि॒हर॑न्त॒ एवै॒र्ये वा॑ भ॒द्रं दू॒षय॑न्ति स्व॒धाभिः॑ । अह॑ये वा॒ तान् प्र॒ददा॑तु॒ सोम॒ आ वा॑ दधातु॒ निरृ॑तेरु॒पस्थे॑
ये पाकशंसं विहरन्त एवैर्ये वा भद्रं दूषयन्ति स्वधाभिः—सोमोऽहये तान् प्रददातु, आ वा दधातु निरृतेरुपस्थे।
Mantra 10
यो नो॒ रसं॒ दिप्स॑ति पि॒त्वो अ॑ग्ने॒ अश्वा॑नां॒ गवां॒ यस्त॒नूना॑म्। रि॒पु स्ते॒न स्ते॑य॒कृद् द॒भ्रमे॑तु॒ नि ष ही॑यतां त॒न्वा॒३ तना॑ च
यो नो रसं दिप्सति पित्वो अग्ने अश्वानां गवां यस्तनूनाम्—रिपुस्तेनः स्तेयकृद् दभ्रमेति; नि स हीयतां तन्वा तना च।
Mantra 11
प॒रः सो अ॑स्तु त॒न्वा॒३ तना॑ च ति॒स्रः पृ॑थि॒वीर॒धो अ॑स्तु॒ विश्वाः॑ । प्रति॑ शुष्यतु॒ यशो॑ अस्य देवा॒ यो मा॒ दिवा॒ दिप्स॑ति॒ यश्च॒ नक्त॑म्
परः सः अस्तु तन्वा तना च; तिसृणां पृथिवीनाम् अधोऽस्तु विश्वासाम्। प्रति शुष्यतु देवाः अस्य यशः—यो मां दिवा दिप्सति यश्च नक्तम्।
Mantra 12
सु॒वि॒ज्ञा॒नं चि॑कि॒तुषे॒ जना॑य॒ सच्चास॑च्च॒ वच॑सी पस्पृधाते । तयो॒र्यत् स॒त्यं य॑त॒रदृजी॑य॒स्तदित् सोमो॑ऽवति॒ हन्त्यस॑त्
सुविज्ञानं चिकितुषे जनाय सच्चासच्च वचसी पस्पृधाते। तयोः यत् सत्यं यतरदृजीयस्तदित् सोमोऽवति हन्त्यसत्।
Mantra 13
न वा उ॒ सोमो॑ वृजि॒नं हि॑नोति॒ न क्ष॒त्रियं मिथु॒या धा॒रय॑न्तम्। हन्ति॒ रक्षो॒ हन्त्यास॒द् वद॑न्तमु॒भाविन्द्र॑स्य॒ प्रसि॑तौ शयाते
न वा उ सोमो वृजिनं हिनोति, न क्षत्रियं मिथुया धारयन्तम्। हन्ति रक्षो, हन्त्यसद्वदन्तम्; उभाविन्द्रस्य प्रसितौ शयाते॥
Mantra 14
यदि॑ वा॒हमनृ॑तदेवो॒ अस्मि॒ मोघं॑ वा दे॒वाँ अ॑प्यू॒हे अ॑ग्ने । किम॒स्मभ्यं॑ जातवेदो हृणीषे द्रोघ॒वाच॑स्ते निरृ॒थं स॑चन्ताम्
यदि वा अहमनृतदेवो अस्मि, मोघं वा देवान् अप्यूहे अग्ने। किमस्मभ्यं जातवेदो हृणीषे? द्रोघवाचस्ते निरृथं सचन्ताम्॥
Mantra 15
अ॒द्या मु॑रीय॒ यदि॑ यातु॒धानो॒ अस्मि॒ यदि॒ वायु॑स्त॒तप॒ पुरु॑षस्य । अ॒धा स वी॒रैर्द॒शभि॒र्वि यू॑या॒ यो मा॒ मोघं॒ यातु॑धा॒नेत्याह॑
अद्या मुरीय यदि यातुधानो अस्मि, यदि वायुः ततप पुरुषस्य। अधा स वीरैर्दशभिर्वि यूया, यो मा मोघं यातुधानेत्याह॥
Mantra 16
यो माया॑तुं॒ यातु॑धा॒नेत्याह॒ यो वा॑ र॒क्षाः शुचि॑र॒स्मीत्याह॑ । इन्द्र॒स्तं ह॑न्तु मह॒ता व॒धेन॒ विश्व॑स्य ज॒न्तोर॑ध॒मस्प॑दीष्ट
यो माम् ‘मायातुः, यातुधानः’ इति वदति, यो वा रक्षाः सन् ‘शुचिरस्मि’ इति वदति—इन्द्रः तं महता वधेन हन्तु; स च विश्वस्य जन्तोः अधमं पदं प्राप्नुयात्।
Mantra 17
प्र या जिगा॑ति ख॒र्गले॑व॒ नक्त॒मप॑ द्रु॒हुस्त॒न्वं॑१गूह॑माना । व॒व्रम॑न॒न्तमव॒ सा प॑दीष्ट॒ ग्रावा॑णो घ्नन्तु र॒क्षस॑ उप॒ब्दैः
प्र या जिगाति खर्गलेव नक्तमप द्रुहुस्तन्वं गूहमाना। वव्रमनन्तमव सा पदीष्ट ग्रावाणो घ्नन्तु रक्षस उपब्दैः॥
Mantra 18
वि ति॑ष्ठध्वं मरुतो वि॒क्ष्वि॒३छत॑ गृभा॒यत॑ र॒क्षसः॒ सं पि॑नष्टन। वयो॒ ये भू॒त्वा प॒तय॑न्ति न॒क्तभि॒र्ये वा॒ रिपो॑ दधि॒रे दे॒वे अ॑ध्व॒रे
वि तिष्ठध्वं मरुतो विक्ष्विच्छत गृभायत रक्षसः सं पिनष्टन। वयो ये भूत्वा पतयन्ति नक्तभिर्ये वा रिपो दधिरे देवे अध्वरे॥
Mantra 19
प्र व॑र्तय दि॒वोऽश्मा॑नमिन्द्र॒ सोम॑शितं मघव॒न्त्सं शि॑शाधि । प्रा॒क्तो अ॑पा॒क्तो॑अधरा॑दुदक्तो॑ऽभि॑जहि रक्ष॑सः प॑र्वतेन
प्र वर्तय दिवोऽश्मानम् इन्द्र सोमशितं मघवन् सं शिशाधि। प्राक्तोऽपाक्तोऽधारादुदक्तोऽभिजहि रक्षसः पर्वतेन॥
Mantra 20
ए॒त उ॒ त्ये प॑तयन्ति॒ श्वया॑तव॒ इन्द्रं॑ दिप्सन्ति दि॒प्सवोऽदा॑भ्यम्। शिशी॑ते श॒क्रः पिशु॑नेभ्यो व॒धं नु॒नं सृ॑जद॒शनिं॑ यातु॒मद्भ्यः॑
एत उ त्ये पतयन्ति श्वयातव इन्द्रं दिप्सन्ति दिप्सवोऽदाभ्यम्। शिशीते शक्रः पिशुनेभ्यो वधं नुनं सृजदशनिं यातुमद्भ्यः॥
Mantra 21
इन्द्रो॑ यातू॒नाम॑भवत् पराश॒रो ह॑वि॒र्मथी॑नाम॒भ्या॒३विवा॑सताम्। अ॒भीदु॑ श॒क्रः प॑र॒शुर्यथा॒ वनं॒ पात्रे॑व भि॒न्दन्त्स॒त एतु र॒क्षसः॑
इन्द्रो यातूनामभवत् पराशरो हविर्मथीनामभ्याविवासताम्। अभीदु शक्रः परशुर्यथा वनं पात्रेव भिन्दन् सत एतु रक्षसः॥
Mantra 22
उलू॑कयातुं शुशु॒लूक॑यातुं ज॒हि श्वया॑तुमु॒त कोक॑यातुम्। सु॒प॒र्णया॑तुमु॒त गृध्र॑यातुं दृ॒षदे॑व॒ प्र मृ॑ण॒ रक्ष॑ इन्द्र
उलूकयातुं शुशुलूकयातुं जहि, श्वयातुमुत कोकयातुम्। सुपर्णयातुमुत गृध्रयातुं, दृषदेव प्र मृण रक्ष इन्द्र॥
Mantra 23
मा नो॒ रक्षो॑ अ॒भि न॑ड् यातु॒माव॒दपो॑च्छन्तु मिथु॒ना ये कि॑मी॒दिनः॑ । पृ॒थि॒वी नः॒ पार्थि॑वात् पा॒त्वंह॑सो॒ऽन्तरि॑क्षं दि॒व्यात् पा॑त्व॒स्मान्
मा नो रक्षो अभि नड् यातुमावद्; अपोच्छन्तु मिथुना ये किमीदिनः। पृथिवी नः पार्थिवात् पात्वंहसो,ऽन्तरिक्षं दिव्यात् पात्वस्मान्॥
Mantra 24
इन्द्र॑ ज॒हि पुमां॑सं यातु॒धान॑मु॒त स्त्रियं॑ मा॒यया॒ शाश॑दानाम्। विग्री॑वासो॒ मूर॑देवा ऋदन्तु॒ मा ते दृ॑श॒न्त्सूर्य॑मु॒च्चर॑न्तम्
इन्द्र जहि पुमांसं यातुधानमुत स्त्रियं मायया शाशदानाम्। विग्रीवासो मूरदेवा ऋदन्तु मा ते दृशन्त्सूर्यमुच्चरन्तम्॥
Mantra 25
प्रति॑ चक्ष्व॒ वि च॒क्ष्वेन्द्र॑श्च सोम जागृतम्। रक्षो॑भ्यो व॒धम॑स्यतम॒शनिं॑ यातु॒मद्भ्यः॑
प्रति चक्ष्व वि चक्ष्व—इन्द्रश्च सोम जागृतं जागृतम्। रक्षोभ्यो वधमस्यतं, यातुमद्भ्यः अशनीं क्षिपतम्।
Frequently Asked Questions
It is used to ward off and expel rākṣasas/yātudhānas and hostile sorcery—especially threats believed to approach at night or to spoil the offering and household welfare.
The list functions as an exposure-technique: it names common ‘disguise-forms’ of hostile beings so they cannot remain hidden, and the recitation then commands Indra to crush and drive them away.
It redirects harmful speech and welfare-destruction back onto the perpetrators: Soma is asked to hand such offenders to devouring/dissolving forces (Ahi/Nirṛti), removing their influence from the community and restoring stability.
Ask anything about Sukta 4 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
