Sukta 76
Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution not supplied in input)
Devata: The disease entity (gaṇḍamālā) as addressed adversary; salt as auxiliary power
Chandas: Not securely determinable from input alone
अथर्ववेदे ७.७६ भैषज्यसूक्तं गण्डमालासदृशानां ग्रीवास्थिशोथानां भेदन-शोषणाभ्यां प्रशमनाय प्रवृत्तम्। रोगोऽत्र शत्रुरिव संबोध्यते—तं विदार्य निर्बलतां नयितुं मन्त्रः प्रयुङ्क्ते। लवणं (लवणम्) च सहायकशक्तिरूपेण शोषक-शोधकभावेन आह्वीयते। समग्रतः अथर्वणीयचिकित्सान्यायं अनुसरति—आक्रामकदोषकारकान् बहिः प्रहिणोति, देहस्य अखण्डतां च पुनः स्थापयति।
Mantras
Mantra 1
गण्डमालाचिकित्सा। आ सु॒स्रसः॑ सु॒स्रसो॒ अस॑तीभ्यो॒ अस॑त्तराः । से हो॑रर॒सत॑रा लव॒णाद् विक्ले॑दीयसीः
गण्डमालाचिकित्सा—आ सुस्रसः सुस्रसो; असतीभ्यः असत्तराः। से होररसत्तराः; लवणाद् विक्लेदीयसीः शुष्यन्तु।
Mantra 2
या ग्रैव्या॑ अप॒चितोऽथो॒ या उ॑पप॒क्ष्याः । वि॒जाम्नि॒ या अ॑प॒चितः॑ स्वयं॒स्रसः॑
या ग्रैव्याः अपचितः अथो या उपपक्ष्याः, विजाम्नि या अपचितः—ये सर्वे अपचिताः स्वयंस्रसः स्वयमेव शिथिलीभूय पतन्तु।
Mantra 3
यः कीक॑साः प्रशृ॒णाति॑ तली॒द्यऽमव॒तिष्ठ॑ति । निर्हा॒स्तं सर्वं॑ जा॒यान्यं॒ यः कश्च॑ क॒कुदि॑ श्रि॒तः
यः तलीद्यः कीकसाः प्रशृणाति, यः अमवतिष्ठति—तत् सर्वं जायान्यं निर्हास्तम् अस्तं गच्छतु; यः कश्चित् ककुदि श्रितः क्वचिद् उपश्लिष्टः।
Mantra 4
प॒क्षी जा॒यान्यः॑ पतति॒ स आ वि॑शति॒ पूरु॑षम्। तदक्षि॑तस्य भेष॒जमु॒भयोः॒ सुक्ष॑तस्य च
पक्षी जायान्यः पतति; स पुरुषम् आविशति। तद् अक्षतस्य भेषजम्, उभयोः—सुक्षतस्य च—भेषजम्।
Mantra 5
वि॒द्म वै ते॑ जायान्य॒ जानं॒ यतो॑ जायान्य॒ जाय॑से । क॒थं ह॒ तत्र॒ त्वं ह॑नो॒ यस्य॑ कृ॒ण्मो ह॒विर्गृ॒हे
विद्म वै ते जायान्य जानं यतो जायान्य जायसे। कथं ह तत्र त्वं हनो यस्य कृण्मो हविर्गृहे॥
Mantra 6
धृ॒षत् पि॑ब क॒लशे॒ सोम॑मिन्द्र वृत्र॒हा शू॑र सम॒रे वसू॑नाम्। माध्य॑न्दिने॒ सव॑न॒ आ वृ॑षस्व रयि॒ष्ठानो॑ र॒यिम॒स्मासु॑ धेहि
धृषत् पिब कलशे सोममिन्द्र वृत्रहा शूर समरे वसूनाम्। माध्यन्दिने सवने आ वृषस्व रयिष्ठानो रयिमस्मासु धेहि॥
Frequently Asked Questions
It targets gaṇḍamālā-type swellings, especially around the neck/lymph region, asking that they crumble and dry up so the body returns to intact health.
Salt (lavaṇa) is invoked as a drying and purifying force—symbolically and practically associated with desiccation—so the swelling’s ‘moisture’ fails and the mass collapses.
Both layers appear: the swelling is treated physically (drying/collapsing), and the illness is also imagined as an entering, intrusive agent that must be expelled and kept away.
Ask anything about Sukta 76 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.