Sukta 26
Rishi: Traditionally connected with Viṣṇu-trivikrama tradition (RV 1.154 parallels); Atharvanic redaction preserves the formula.
Devata: Viṣṇu (Trivikrama)
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (as in RV parallels; Atharvan transmission may show minor metrical looseness)
अथर्ववेदे ७.२६ सूक्ते ऋग्वेदीयं त्रिविक्रमस्तोत्रं पुनर्नियोज्य, देशस्थापनायै निवाससुरक्षायै च शत्रुबलापसारणाय च मन्त्ररूपेण प्रयुज्यते। विष्णोः त्रयः विश्वव्यापिनः पादविक्षेपाः स्मार्यन्ते—यैर्लोकाः स्थिरीकृताः—तेन यजमानस्य पादाः ‘स्थाप्यन्ते’; सीमाः दृढीभवन्ति, निवासः उरु-क्षयः (विस्तीर्णः) भवति, कर्मजीविकयोर्विघ्ना अपह्रियन्ते। अस्य पौष्टिकप्रवृत्तिः (सर्वेभ्यः दिग्भ्यः धनसम्पद्भिः पूर्णहस्तता) रक्षोघ्नरक्षणेन अविनाभावेन युज्यते, यतः समृद्धिः स्थिररक्षित-देशव्यवस्थारूपेण निरूप्यते।
Mantras
Mantra 1
विष्णुः। विष्णो॒र्नु कं॒ प्रा वो॑चं वी॒र्याऽणि॒ यः पार्थि॑वानि विम॒मे रजां॑सि । यो अस्क॑भाय॒दुत्त॑रं स॒धस्थं॑ विचक्रमा॒णस्त्रे॒धोरु॑गा॒यः
विष्णुः। विष्णोर्नु कं प्र वोचं वीर्याणि—यः पार्थिवानि रजांसि विममे; यः उत्तरं सधस्थम् अस्कभायत्; त्रेधा विचक्रमाणः उरुगायः।
Mantra 2
प्र तद् विष्णु॑ स्तवते वी॒र्याऽणि मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः । प॒रा॒वत॒ आ ज॑गम्या॒त् पर॑स्याः
प्र तद् विष्णु स्तवते वीर्याणि—मृगो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः। परावत आ जगम्यात् परस्याः।
Mantra 3
यस्यो॒रुषु॑ त्रि॒षु वि॒क्रम॑नेष्वधिक्षि॒यन्ति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । उ॒रु वि॑ष्णो॒ वि क्र॑मस्वो॒रु क्षया॑य नस्कृधि । घृ॒तं घृ॑तयोने पिब॒ प्रप्र॑ य॒ज्ञप॑तिं तिर
यस्योरुषु त्रिषु विक्रमनेषु अधिक्षियन्ति भुवनानि विश्वा। उरु विष्णो वि क्रमस्व; उरु क्षयाय नस्कृधि। घृतं घृतयोने पिब; प्रप्र यज्ञपतिं तिर।
Mantra 4
इ॒दं विष्णु॒र्वि च॑क्रमे त्रे॒धा नि द॑धे प॒दा। समू॑ढमस्य पांसु॒रे
इदं विष्णुर्वि चक्रमे त्रेधा नि दधे पदाः। समूढमस्य पांसुरे॥
Mantra 5
त्रीणि॑ प॒दा वि च॑क्रमे॒ विष्णु॑र्गो॒पा अदा॑भ्यः । इ॒तो धर्मा॑णि धा॒रय॑न्
विष्णुः गोपा अदा॑भ्यः त्रीणि पदा विचक्रमे। इतः धर्माणि धारयन्।
Mantra 6
विष्णोः॒ कर्मा॑णि पश्यत॒ यतो॑ व्र॒तानि॑ पस्प॒शे। इन्द्र॑स्य॒ युज्यः॒ सखा॑
विष्णोः कर्माणि पश्यत यतः व्रतानि पस्पशे। इन्द्रस्य युज्यः सखा।
Mantra 7
तद् विष्णोः॑ पर॒मं प॒दं सदा॑ पश्यन्ति सू॒रयः॑ । दि॒वीऽव॒ चक्षु॒रात॑तम्
तद् विष्णोः परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः। दिवि इव चक्षुराततम्।
Mantra 8
दि॒वो वि॑ष्ण उ॒त वा॑ पृथि॒व्या म॒हो वि॑ष्ण उ॒रोर॒न्तरि॑क्षात्। हस्तौ॑ पृणस्व ब॒हुभि॑र्व॒सव्यै॑रा॒प्रय॑च्छ॒ दक्षि॑णा॒दोत स॒व्यात्
दिवो विष्णो उत वा पृथिव्या महो विष्ण उरोरन्तरिक्षात्। हस्तौ पृणस्व बहुभिर्वसव्यैराप्रयच्छ दक्षिणादोत सव्यात्॥
Frequently Asked Questions
It is used to establish and stabilize a protected space—such as a home, boundary, or ritual ground—by invoking Viṣṇu’s three strides as the cosmic model for firm placement and security.
Earth/dust functions as the medium of fixation—marking stations and boundaries—while ghee is the nourishing offering that strengthens Viṣṇu as yajña-supporter, helping the rite pass safely beyond obstacles.
In this sukta, prosperity is not just ‘gain’ but stable order: when Viṣṇu’s strides secure space and drive off impediments, wealth can legitimately flow in from all regions and ‘fill the hands’ of the patron.
Ask anything about Sukta 26 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.