Sukta 5
Rishi: Atharvanic tradition (unspecified here)
Devata: Yajña / Devas / Sādhyas (theological focus)
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical audit)
अयं सूक्तः अद्यतनस्य यज्ञस्य प्रामाण्यं आद्य-प्रतिमाने प्रतिष्ठापयति—देवा एव प्रथमा “यज्ञं यज्ञेन” अयजन्त; तेन धर्मः प्रथमो विधिः कृतः, ते च स्वर्गं जग्मुः यत्र पुरातनाः साध्याः निवसन्ति। सम्यगनुष्ठितः क्रतुः मोक्षोपायत्वेन परमे व्योम्नि आरोहणेन संबध्यते, सिद्धेः प्रत्यक्षलक्षणं च दर्शयति—उषसि शुभदर्शनम्। अपि च बोधरहितो यज्ञः विपथगः सन् व्यर्थो भवितुम् अर्हतीति चेतयति।
Mantras
Mantra 1
आत्मा। य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑यजन्त दे॒वास्तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन्। ते ह॒ नाकं॑ महि॒मानः॑ सचन्त॒ यत्र॒ पूर्वे॑ सा॒ध्याः सन्ति॑ दे॒वाः
आत्मा। यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवाः; तानि धर्माणि प्रथमान्यासन्। ते ह नाकं महिमानः सचन्त, यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः।
Mantra 2
य॒ज्ञो ब॑भूव॒ स आ ब॑भूव॒ स प्र ज॑ज्ञे॒ स उ॑ वावृधे॒ पुनः॑ । स दे॒वाना॒मधि॑पतिर्बभूव॒ सो अ॒स्मासु॒ द्रवि॑ण॒मा द॑धातु
यज्ञो बभूव; स आ बभूव; स प्रजज्ञे; स उ वावृधे पुनः। स देवानामधिपतिर्बभूव; सोऽस्मासु द्रविणमाधत्ताम्, अस्मान् प्रति द्रविणमावहतु।
Mantra 3
यद् दे॒वा दे॒वान् ह॒विषाय॑ज॒न्ताम॑र्त्या॒न् मन॒साम॑र्त्येन । मदे॑म॒ तत्र॑ पर॒मे व्योऽम॒न् पश्ये॑म॒ तदुदि॑तौ॒ सूर्य॑स्य
यदा देवाः हविषा देवान् अयजन्त, अमर्त्याः मर्त्येन मनसा अमर्त्यत्वं प्राप्नुवन्; तत्र वयं परमे व्योमन् मुदामहे, सूर्यस्य उदितौ तद् दर्शनं लभेमहि।
Mantra 4
यत् पुरु॑षेण ह॒विषा॑ य॒ज्ञं दे॒वा अत॑न्वत । अस्ति॒ नु तस्मा॒दोजी॑यो॒ यद् विहव्ये॑नेजि॒रे
यत् पुरुषेण हविषा यज्ञं देवा अतन्वत—अस्ति नु तस्मादोजीयो यत् ते विहव्येन इजिरे।
Mantra 5
मु॒ग्धा दे॒वा उ॒त शुनाय॑जन्तो॒त गोरङ्गैः॑ पुरु॒धाय॑जन्त । य इ॒मं य॒ज्ञं मन॑सा चि॒केत॒ प्र णो॑ वोच॑स्तमि॑हेह ब्र॑वः
मुग्धा देवा उत शुनाय अजन्त, उत गोरङ्गैः पुरुधा अजन्त। य इमं यज्ञं मनसा चिकेट, प्र णो वोचत् तमिहेह ब्रवीहि।
Frequently Asked Questions
It teaches that yajña is a primordial cosmic principle: the Gods themselves performed it first, thereby establishing dharma and attaining heaven. Human ritual succeeds when it follows that divine precedent in both act and understanding.
Sunrise functions as a revelatory marker: the hymn asks to ‘behold that at the Sun’s uprising,’ meaning an auspicious confirmation of right order and successful attainment of the ‘highest space’ associated with the perfected rite.
It is a cautionary exemplum: sacrifice can be misdirected when done without true comprehension. The hymn therefore insists that whoever understands the real yajña must clearly teach and proclaim it, protecting the rite from error.
Ask anything about Sukta 5 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.