Sukta 18
Rishi: Atharvanic tradition
Devata: Īrṣyā (personified affliction) and Agni (as inner heat to be quenched)
Chandas: Anuṣṭubh (Atharvanic anuṣṭubh)
अयं संक्षिप्तोऽथर्वणीयो भैषज्य-मन्त्रः हृदि निहितां मनोजातां च ईर्ष्यां (मत्सरं) लक्ष्यीकृत्य तां शोकाय सामाजिक-विघाताय च प्रज्वलन्तीं वर्णयति। अन्तःस्थितस्य अग्नेः शमन-प्रतिमया, ईर्ष्यालु-मनसः पृथिवीवत् मृतवत् च जडत्व-करणेन, चर्म-कोशात् उष्णताया निष्कासन-रूपकेन च, मन्त्रः शत्रु-रागं विधिवत् ‘शीतलयति’ तथा सौहार्दं पुनः स्थापयति।
Mantras
Mantra 1
ईर्ष्याविनाशनम्। ई॒र्ष्याया॒ ध्राजिं॑ प्रथ॒मां प्र॑थ॒मस्या॑ उ॒ताप॑राम्। अ॒ग्निं हृ॑द॒य्यं॑१ शोकं॒ तं ते॒ निर्वा॑पयामसि
ईर्ष्याविनाशनम्। ईर्ष्याया ध्राजिं प्रथमां प्रथमस्याः उतापराम्। अग्निं हृदय्यं शोकं तं ते निर्वापयामसि।
Mantra 2
यथा॒ भूमि॑र्मृ॒तम॑ना मृ॒तान्मृ॒तम॑नस्तरा । यथो॒त म॒म्रुषो॒ मन॑ ए॒वेर्ष्योर्मृ॒तं मनः॑
यथा भूमिर्मृतमना मृतान्मृतमनस्तरा। यथोत मम्रुषो मनः एव ईर्ष्योर्मृतं मनः।
Mantra 3
अ॒दो यत् ते हृ॒दि श्रि॒तं म॑न॒स्कं प॑तयिष्णु॒कम्। तत॑स्त ई॒र्ष्यां मु॑ञ्चामि॒ निरू॒ष्माणं॒ दृते॑रिव
अदो यत् ते हृदि श्रितं मनस्कं पतयिष्णुकम्। ततस्त ईर्ष्यां मुञ्चामि निरूष्माणं दृतेरिव॥
Frequently Asked Questions
It treats jealousy/envy (īrṣyā) as an inner burning that causes grief and conflict, and it aims to cool and remove that hostile passion from the heart and mind.
Agni here functions as a metaphor for the heart’s heat—burning grief and agitation. The mantra’s action is ‘nirvāpa’ (quenching), turning emotional fire into calm.
Recite the three verses in a calm setting, using cool water as a symbol of quenching while focusing on releasing resentment from the chest/heart and settling the mind into stillness (like earth).
Ask anything about Sukta 18 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.