Sukta 37
Rishi: Traditionally Atharvanic seers; the verse itself cites Atharvans, Kaśyapa, Kaṇva, Agastya as precedent authorities
Devata: Oṣadhi (the Herb) as personified healer; secondarily anti-rākṣasa power
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
अथर्ववेदे ४.३७ सूक्तं भैषज्यसूक्तम्। अत्र ओषधिः सजीवा व्यक्तीभूता भिषगिव रोगकारिणः कृमीन् तथा राक्षससदृशान् व्याधिहेतून् नाशयितुं प्रबोध्यते। अस्य प्रभावः पितृपरम्पराप्रमाणेन प्रतिष्ठाप्यते—अथर्वणः तथा कश्यपः कण्वः अगस्त्यश्च प्रसिद्धा ऋषयः पूर्वाचार्यत्वेन निर्दिश्यन्ते। ततः परं सूक्तं तीव्रं रक्षोघ्नं वाक्यं प्रवर्तयति, गन्धर्वाप्सरसां प्रभावान् विशेषतः कामावेशगृहविघ्नसम्बद्धान् बहिः प्रहिणोति।
Mantras
Mantra 1
कृमिनाशनम्। त्वया॒ पूर्व॒मथ॑र्वाणो ज॒घ्नू रक्षां॑स्योषधे । त्वया॑ जघान क॒श्यप॒स्त्वया॒ कण्वो॑ अ॒गस्त्यः॑
कृमिनाशनं त्वम्। हे ओषधे, त्वया पूर्वम् अथर्वाणो रक्षांसि जघ्नुः। त्वया कश्यपो जघान; त्वया कण्वोऽगस्त्यश्च।
Mantra 2
त्वया॑ व॒यम॑प्स॒रसो॑ गन्ध॒र्वांस्चा॑तयामहे । अज॑शृ॒ङ्ग्यज॒ रक्षः॒ सर्वा॑न् ग॒न्धेन॑ नाशय
त्वया वयम् अप्सरसः गन्धर्वांश्च चातयामहे। हे अजाशृङ्गि, हे अजशृङ्ग्ये, गन्धेन सर्वान् रक्षांसि नाशय।
Mantra 3
न॒दीं य॑न्त्वप्स॒रसो॒ऽपां ता॒रम॑वश्व॒सम्। गु॒ल्गु॒लूः पीला॑ नल॒द्यौ॒३क्षग॑न्धिः प्रमन्द॒नी। तत् परे॑ताप्सरसः॒ प्रति॑बुद्धा अभूतन
नदीं यन्त्वप्सरसः—अपां ताः—तारम् अवश्वसम्। गुग्गुलूः पीला नलद्यौक्षगन्धिः प्रमन्दनी। तत् परेताप्सरसः; प्रतिबुद्धा अभूतन।
Mantra 4
यत्रा॑श्व॒त्था न्य॒ग्रोधा॑ महावृ॒क्षाः शि॑ख॒ण्डिनः॑ । तत् परे॑ताप्सरसः॒ प्रति॑बुद्धा अभूतन
यत्राश्वत्था न्यग्रोधा महावृक्षाः शिखण्डिनः तिष्ठन्ति, तत्रैव परेत, हे अप्सरसः; प्रतिबुद्धाः (गृहीत्वा) सञ्जागरिताः सन्तः तथैवाभूतन।
Mantra 5
यत्र॑ वः प्रे॒ङ्खा हरि॑ता॒ अर्जु॑ना उ॒त यत्रा॑घा॒ताः क॑र्क॒र्यः सं॒वद॑न्ति । तत् परे॑ताप्सरसः॒ प्रति॑बुद्धा अभूतन
यत्र वः हरिता प्रेङ्खा अर्जुनवृक्षेषु, उत यत्राघाताः कर्कर्यः संवदन्ति, तत्रैव परेत, हे अप्सरसः; प्रतिबुद्धाः सञ्जागरिताः सन्तः तथैवाभूतन।
Mantra 6
एयम॑ग॒न्नोष॑धीनां वी॒रुधां॑ वी॒र्याऽवती । अ॒ज॒शृ॒ङ्ग्यऽराट॒की ती॑क्ष्णशृ॒ङ्गी व्यृऽषतु
एयमगन्नोषधीनां वीरुधां वीर्यवती; अजशृङ्गीऽराटकी तीक्ष्णशृङ्गी—सा (दोषं/रोगं) व्यृषतु, बहिर्दूरं नयतु।
Mantra 7
आ॒नृत्य॑तः शिख॒ण्डिनो॑ गन्ध॒र्वस्या॑प्सराप॒तेः । भि॒नद्मि॑ मु॒ष्कावपि॑ यामि॒ शेपः॑
आनृत्यतः शिखण्डिनो गन्धर्वस्याप्सरापतेः । भिनद्मि मुष्कावपि यामि शेपः ॥
Mantra 8
भी॒मा इन्द्र॑स्य हे॒तयः॑ श॒तमृ॒ष्टीर॑य॒स्मयीः॑ । ताभि॑र्हविर॒दान् ग॑न्ध॒र्वान॑वका॒दान् व्यृऽषतु
भीमा इन्द्रस्य हेतयः शतमृष्ट्यः अयस्मय्यः। ताभिः हविरदान् गन्धर्वान् अवकादान् व्यृऽषन्तु।
Mantra 9
भी॒मा इन्द्र॑स्य हे॒तयः॑ श॒तमृ॒ष्टीर्हि॑र॒ण्ययीः॑ । ताभि॑र्हविर॒दान् ग॑न्ध॒र्वान॑वका॒दान् व्युऽषतु
भीमा इन्द्रस्य हेतयः शतमृष्ट्यः हिरण्यय्यः। ताभिः हविरदान् गन्धर्वान् अवकादान् व्युऽषन्तु।
Mantra 10
अ॒व॒का॒दान॑भिशो॒चान॒प्सु ज्यो॑तय माम॒कान्। पि॒शा॒चान्त्सर्वा॑नोषधे॒ प्र मृ॑णीहि॒ सह॑स्व च
अवकादान् अभिशोचान् अप्सु—ज्योतय ममकान्। पिशाचान् सर्वान् ओषधे प्र मृणीहि; सहस्व च।
Mantra 11
स्वेवैकः॑ क॒पिरि॒वैकः॑ कुमा॒रः स॑र्वकेश॒कः । प्रियो दृश इ॑व भू॒त्वा ग॑न्ध॒र्वः स॑चते॒ स्त्रिय॑स्त॑मि॒तो ना॑शयामसि॒ ब्रह्म॑णा वी॒र्याऽवता
स्वजन इवैकः कपिरिवैकः कुमारः सर्वकेशकः। प्रियो दृश इव भूत्वा गन्धर्वः स्त्रीः सचते। तमितोऽन्धकारात् तं नाशयामसि ब्रह्मणा वीर्यवता।
Mantra 12
जा॒या इद् वो॑ अप्स॒रसो॒ गन्ध॑र्वाः॒ पत॑यो यू॒यम्। अप धावतामर्त्या॒ मर्त्या॒न् मा स॑चध्वम्
अप्सरसः, युष्माकं जायाः; गन्धर्वाः, युष्माकं पतयः। अमर्त्याः, अप धावत—मर्त्येभ्यः; मर्त्यैः मा सचध्वम्।
Frequently Asked Questions
Both. It can denote actual intestinal/skin parasites, and also a broader category of invasive, unseen agents of wasting and disease that are treated as ‘worm-like’ intruders.
To establish authority and proven efficacy: the herb’s power is validated by ancestral precedent—what those seers accomplished is invoked as a guarantee for the present cure.
Because some afflictions are framed as possession-like or disruptive attachments (often erotic or household-disturbing). The hymn dismisses such beings from mortals and restores proper boundaries and pairing.
Ask anything about Sukta 37 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.