Opening the text

Rishi: Atharvanic tradition (rakṣoghna seer)
Devata: Rakṣas/Piśāca/Kravyād (as adversaries); the effective agent is the mantra’s ‘sahas’ (coercive power)
Chandas: Anuṣṭubh (probable; common for AV apotropaic verses)
अथर्ववेदस्य ४.३६ सूक्तं रक्षोघ्नम् अभिचारिकं च; गृहस्य सीमां रात्रौ विचरद्भ्यः रक्षोभ्यः पिशाचेभ्यः क्रव्यादेभ्यश्च—विशेषतः अमावास्यायां प्रवृत्तेभ्यः—दृढयति। अत्र अग्निना वैश्वानरेण ज्वलद्भिः प्रहरैः निष्कासनं, मन्त्रस्य ‘सहसा’ (बलात्कारेण) पराभवश्च, अन्ते च निरृत्या बन्धन-नाशः क्रियते; सर्वं शत्रुप्रवेशं दग्धुं, जेतुं, निरोद्धुं च प्रयुज्यते।
Mantra 1
सत्यौजा अग्निः। तान्त्स॒त्यौजाः॒ प्र द॑हत्व॒ग्निर्वै॑श्वान॒रोवृषा॑ । यो नो॑ दुर॒स्याद् दिप्सा॒च्चाथो॒ यो नो॑ अराति॒यात्
सत्यौजा अग्निः। तान् सत्यौजाः प्र दहतु—अग्निर्वैश्वानरो वृषा—यो नो दुरस्याद्, दिप्साच्च, अथो यो नो अरातियात्।
Mantra 2
यो नो॒ दिप्स॒ददि॑प्सतो॒ दिप्स॑तो॒ यश्च॒ दिप्स॑ति । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ दंष्ट्र॑योर॒ग्नेरपि॑ दधामि॒ तम्
यो नो दिप्सेद् अदिप्सतो दिप्सतो यश्च दिप्सति, तं वै वैश्वानरस्याग्नेर्दंष्ट्रयोर्मध्येऽपि दधामि।
Mantra 3
य आ॑ग॒रे मृ॒गय॑न्ते प्रतिक्रो॒शेऽमावा॒स्ये। क्र॒व्यादो॑ अ॒न्यान् दिप्स॑तः॒ सर्वां॒स्तान्त्सह॑सा सहे
येऽगारे मृगयन्ते प्रतिक्रोशेऽमावास्यायां च—ते क्रव्यादोऽन्यान् दिप्सन्तः; अहं तान् सर्वान् सहसा सहे।
Mantra 4
सहे॑ पिशा॒चान्त्सह॑सैषां॒ द्रवि॑णं ददे । सर्वा॑न् दुरस्य॒तो ह॑न्मि॒ सं म॒ आकू॑तिरृद्यताम्
अहं पिशाचान् सहसा सहे; एषां द्रविणं मम ददे। सर्वान् दुरस्यतो हन्मि; सं मे आकूतिरृध्यताम्।
Mantra 5
ये दे॒वास्तेन॒ हास॑न्ते॒ सूर्ये॑ण मिमते ज॒वम्। न॒दीषु॒ पर्व॑तेषु॒ ये सं तैः प॒शुभि॑र्विदे
ये देवास्तेन हासन्ते, सूर्येण मिमते जवं; नदीषु पर्वतेषु ये—तैः पशुभिर्हं विदे।
Mantra 6
तप॑नो अस्मि पिशा॒चानां॑ व्या॒घ्रो गोम॑तामिव । श्वानः॑ सिं॒हमि॑व दृ॒ष्ट्वा ते न वि॑न्दन्ते॒ न्यञ्च॑नम्
तपनोऽस्मि पिशाचानां गोमतामिव मध्ये व्याघ्रः। श्वानाः सिंहमिव दृष्ट्वा यथा, तथा ते त्वां दृष्ट्वा न लभन्ते न्यञ्चनं न प्रवेशम्।
Mantra 7
न पि॑शा॒चैः सं श॑क्नोमि॒ न स्ते॒नैर्न व॑न॒र्गुभिः॑ । पि॒शा॒चास्तस्मा॑न्नश्यन्ति॒ यम॒हं ग्राम॑मावि॒शे
न पिशाचैः सह सं शक्नोमि, न स्तेनैः, न वनगर्भैः। तस्मादहं यं ग्राममाविशामि, तस्मात् पिशाचाः प्रणश्यन्ति।
Mantra 8
यं ग्राम॑मावि॒शत॑ इ॒दमु॒ग्रं सहो॒ मम॑ । पि॒शा॒चास्तस्मा॑न्नश्यन्ति॒ न पा॒पमुप॑ जानते
यं ग्राममाविशति ममेदमुग्रं सहः, तस्मात् पिशाचाः प्रणश्यन्ति; न च पापमुपयान्ति।
Mantra 9
ये मा॑ क्रो॒धय॑न्ति लपि॒ता ह॒स्तिनं॑ म॒शका॑ इव । तान॒हं म॑न्ये॒ दुर्हि॑ता॒न् जने॒ अल्प॑शयूनिव
ये मां क्रोधयन्ति लपिताः हस्तिनं मशका इव, तानहं मन्ये दुर्हितान् जने, अल्पशयूनिव।
Mantra 10
अ॒भि तं निरृ॑तिर्धत्ता॒मश्व॑मिवाश्वाभि॒धान्या॑ । म॒ल्वो यो मह्यं॒ क्रुध्य॑ति॒ स उ॒ पाशा॒न्नमु॑च्यते
निरृतिस्तं तथाभिदधातु यथाश्वमश्वाभिधान्या (लगामः) अभितिष्ठति। यो मयि क्रुध्यति मल्ल्वः स नूनं पाशान्न न मुच्यते।
It is used to protect the home from nocturnal threats—rakṣas, piśācas, kravyāds, and hostile prowlers—by burning them out through Agni and overpowering them through mantric force.
Amāvāsyā is treated as a liminal time when harmful beings and human malice are thought to move more freely; the hymn targets exactly that night-time vulnerability near the homestead.
Both: it begins as apotropaic protection (rakṣoghna) through Agni’s burning, and it culminates in a binding/constraint act by invoking Nirṛti’s noose so the adversary cannot escape restraint.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.