Sukta 25
Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent)
Devata: Vāyu and Savitar (dual)
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by syllable count in pada resolution)
एषः सप्तर्चकः सूक्तः पापमोचनमन्त्रः। अत्र वायोः (शोधकस्य प्राणरूपस्य) सवितुः (प्रेरकस्य बन्धविमोचकस्य) च युगलशक्ती आहूय पाठकं अंहसः—धर्मदोषात्, पीडाकरदुर्भाग्यात्, तदनुगतदैत्यावशेषेभ्यश्च—विमोचयितुं प्रार्थ्येते। अत्र प्रायश्चित्तं प्रतिषेधबलं च समुच्चीयते—दुष्कृतानि, रक्षांसि, शिमिदाः शक्तयश्च अपह्रियन्ते, तथा च ‘श्रेष्ठा आशिषः’ कर्मणि देशे दृढं तिष्ठन्ति।
Mantras
Mantra 1
पापमोचनम्। वा॒योः स॑वि॒तुर्वि॒दथा॑नि मन्महे॒ यावा॑त्म॒न्वद् वि॒शथो॒ यौ च॒ रक्ष॑थः । यौ विश्व॑स्य परि॒भू ब॑भू॒वथु॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
पापमोचनम्। वायोः सवितुर्विदथानि मन्महे यावात्मन्वद् विशथो यौ च रक्षथः। यौ विश्वस्य परिभू बभूवथुस्तौ नो मुञ्चतमंहसः॥
Mantra 2
ययोः॒ संख्या॑ता॒ वरि॑मा॒ पार्थि॑वानि॒ याभ्यां॒ रजो॑ युपि॒तम॒न्तरि॑क्षे । ययोः॑ प्रा॒यं नान्वा॑न॒शे कश्च॒न तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
ययोः संख्याता वरिमा पार्थिवानि याभ्यां रजो युपितमन्तरिक्षे। ययोः प्रायं नान्वानशे कश्चन तौ नो मुञ्चतमंहसः॥
Mantra 3
तव॑ व्र॒ते नि वि॑शन्ते॒ जना॑स॒स्त्वय्युदि॑ते॒ प्रेर॑ते चित्रभानो । यु॒वं वा॑यो सवि॒ता च॒ भुव॑नानि रक्षथ॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
तव व्रते जनासो निविशन्ते; त्वय्युदिते हे चित्रभानो ते कर्मणि प्रेर्यन्ते। युवां वायो सविता च भुवनानि रक्षथः; तौ नोऽंहसः मुञ्चतम्।
Mantra 4
अपे॒तो वा॑यो सवि॒ता च॑ दुष्कृ॒तमप॒ रक्षां॑सि॒ शिमि॑दां च सेधतम्। सं ह्यू॒३र्जया॑ सृ॒जथः॒ सं बले॑न॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
अपेतु वायो सविता च दुष्कृतम्; अप रक्षांसि शिमिदांश्च सेधतम्। सं ह्यूर्ज़या सृजथः सं बलेन; तौ नोऽंहसः मुञ्चतम्।
Mantra 5
र॒यिं मे॒ पोषं॑ सवि॒तोत वा॒युस्त॒नू दक्ष॒मा सु॑वतां सु॒शेव॑म्। अ॒य॒क्ष्मता॑तिं॒ मह॑ इ॒ह ध॑त्तं॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
रयिं मे पोषं च सविता उत वायुः प्रेरयतु; तनूं प्रति सुशेवम् बलं दक्षतां च सुवताम्। इह महतीम् अयक्ष्मतां धत्तम्; तौ नोऽंहसः मुञ्चतम्।
Mantra 6
प्र सु॑म॒तिं स॑वितर्वाय ऊ॒तये॒ मह॑स्वन्तं मत्स॒रं मा॑दयाथः । अ॒र्वाग् वा॒मस्य॑ प्र॒वतो॒ नि य॑च्छतं॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
प्र सुमतिं सवितर्वायू ऊतये महस्वन्तं प्रेरयतम्; मत्सरं (उत्साहं) मादयाथः। अर्वाग् वामस्य प्रवतः नीयच्छतम्, इह निबध्नीतम्; तौ नोऽंहसः मुञ्चतम्।
Mantra 7
उप॒ श्रेष्ठा॑ न आ॒शिषो॑ दे॒वयो॒र्धाम॑न्नस्थिरन्। स्तौमि॑ दे॒वं स॑वि॒तारं॑ च वा॒युं तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः
देवयोर्धामनि श्रेष्ठा न आशिषः उप नः अस्थिरन्। अहं देवं सवितारं च वायुम् स्तौमि; तौ नोऽंहसः मुञ्चतम्।
Frequently Asked Questions
In Atharvavedic usage, aṃhas is distress that can include moral fault, oppressive misfortune, and the binding consequences of wrong action—something that must be ‘loosened’ and removed.
Vāyu purifies through pervading breath/wind and guards life-force, while Savitar impels and unbinds; together they both cleanse and ‘release,’ and they also drive away hostile spirits named in the hymn.
The hymn works primarily through recitation and intention; traditionally, clean water for sprinkling (prokṣaṇa) is the simplest support for purification, with kuśa as an optional aid.
Ask anything about Sukta 25 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.