Atharva Veda 4.5.4: Kanda 4, Anuvaka 1, Sukta 5, Mantra 4

Sukta 5

Sanskrit (Devanagari)

एज॑देजदजग्रभं॒ चक्षुः॑ प्रा॒णम॑जग्रभम्। अङ्गा॑न्यजग्रभं॒ सर्वा॑ रात्री॑णामतिशर्व॒रे

Sanskrit recitationAtharva Veda 4.5.4

IAST Transliteration

éjad-éjad ajagrabhaṃ cákṣuḥ prā́ṇam ajagrabham | áṅgāny ajagrabhaṃ sárvā rā́trīṇām áti-śarvare

English Translation (Griffith/Whitney)

Each stirring thing I have seized; the eye, the breath I have seized; the limbs I have seized, in every night—most dark and over-dark.

Translation

एजदेजदजग्रभं चक्षुः प्राणमजग्रभम्। अङ्गान्यजग्रभं सर्वा रात्रीणामतिशर्वरे॥

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एजत्: moving, trembling
• एजत्: Kartā
• Type: Verb
• Root: एज् (धातु)

• एजत्: moving (again)
• एजत्: Kartā
• Type: Verb
• Root: एज् (धातु)

• अजग्रभम्: (he/it) seized, grasped
• अजग्रभम्: Karma
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु) + उपसर्गः आ-

• चक्षुः: the eye; sight
• चक्षुः: Karma
• Type: Noun
• Root: चक्षुस् (प्रातिपदिक)

• प्राणम्: breath; life-force
• प्राणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)

• अजग्रभम्: seized
• अजग्रभम्: Karma
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु) + उपसर्गः आ-

• अङ्गानि: limbs
• अङ्गानि: Karma
• Type: Noun
• Root: अङ्ग (प्रातिपदिक)

• अजग्रभम्: seized
• अजग्रभम्: Karma
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु) + उपसर्गः आ-

• सर्वाः: all
• सर्वाः: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रात्रीणाम्: of the nights
• रात्रीणाम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)

• अतिशर्वरे: in the very dark night / in excessive darkness
• अतिशर्वरे: Adhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: अति- (उपसर्ग/अव्यय) + शर्वरी (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvan (traditional)

Devata: Stambhana / Nidrā (functional)

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: bhayankara

Secondary: raudra