Sukta 16
Rishi: Traditionally Atharvanic seer(s) associated with Uṣas/Bhaga prosperity hymns (Saunaka anukramaṇī attribution varies by hymn-unit).
Devata: Uṣas (Dawns), Bhaga (Fortune/Distributor), with Dadhikrāvan as simile-power
Chandas: Jagatī-like cadence (mixed; Atharvanic adaptation of RV-style dawn diction)
अयं पौष्टिकः सूक्तः उषसः सन्धिक्षणशक्तिं यज्ञे वहनरूपेण विनियोज्य, यजमानस्य जीवने भगं—नियतं भाग्यं, स्वभागं, भोग्यसमृद्धिं च—आनयतीति प्रार्थयते। समृद्धिं देवैर्वितीर्णो भाग इति निरूप्य, स सर्वेषां वर्णानां प्रति सुलभ इति दर्शयति; तथा च कर्मसिद्ध्यर्थं भगः साधकस्य पुरतः पथप्रशोधक-नेतृवत् गच्छत्विति याचते। ऋग्वेदीय-प्रभातचित्राणि (रथः, जयिनोऽश्वाः) उपजीव्य, दिवसस्य आदौ एव यज्ञस्य च आरम्भे सुभगता शीघ्रं प्रत्यक्षं च आगच्छत्विति भावयति।
Mantras
Mantra 1
स्वस्तये प्रार्थना। प्रा॒तर॒ग्निं प्रा॒तरिन्द्रं॑ हवामहे प्रा॒तर्मि॒त्रावरु॑णा प्रा॒तर॒श्विना॑ । प्रा॒तर्भगं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिं॑ प्रा॒तः सोम॑मु॒त रु॒द्रं ह॑वामहे
स्वस्तये प्रार्थना—प्रातरग्निं प्रातरिन्द्रं हवामहे; प्रातर्मित्रावरुणौ प्रातरश्विनौ। प्रातर्भगं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं; प्रातः सोमं उत रुद्रं हवामहे।
Mantra 2
प्रा॒त॒र्जितं॒ भग॑मु॒ग्रं ह॑वामहे व॒यं पु॒त्रमदि॑ते॒र्यो वि॑ध॒र्ता। आ॒ध्रश्चि॒द् यं मन्य॑मानस्तु॒रश्चि॒द् राजा॑ चि॒द् यं भगं॑ भ॒क्षीत्याह॑
प्रातर्जितं भगम् उग्रं हवामहे वयं—अदितेः पुत्रं विधातारम्। यं मन्यमानः आध्रश्चित्, तुरश्चित्, राजा चित्—तं भगं भक्षीति इति आह।
Mantra 3
भग॒ प्रणे॑त॒र्भग॒ सत्य॑राधो॒ भगे॒मां धिय॒मुद॑वा॒ दद॑न्नः । भग॒ प्र णो॑ जनय॒ गोभि॒रश्वै॒र्भग॒ प्र नृभि॑र्नृ॒वन्तः॑ स्याम
भग प्रणेतेः, भग सत्यराधः—भगेमां धियमुदवा ददन्नः। भग प्र नो जनय गोभिरश्वैः; भग प्र नृभिर्नृवन्तः स्याम।
Mantra 4
उ॒तेदानीं॒ भग॑वन्तः स्यामो॒त प्र॑पि॒त्व उ॒त मध्ये॒ अह्ना॑म्। उ॒तोदि॑तौ मघव॒न्त्सूर्य॑स्य व॒यं दे॒वानां॑ सुम॒तौ स्या॑म
उतेदानीं भगवन्तः स्याम; उत प्रपित्व उत मध्ये अह्नाम्। उतोदितौ मघवन्त्सूर्यस्य वयं देवानां सुमतौ स्याम।
Mantra 5
भग॑ ए॒व भग॑वाँ अस्तु दे॒वस्तेना॑ व॒यं भग॑वन्तः स्याम । तं त्वा॑ भग॒ सर्व॒ इज्जो॑हवीमि॒ स नो॑ भग पुरए॒ता भ॑वे॒ह
भग एव भगवाँ अस्तु देवः; तेन वयं भगवन्तः स्याम। तं त्वा भग सर्व इज्जोहवीमि; स नो भग पुरएता भवेह।
Mantra 6
सम॑ध्व॒रायो॒षसो॑ नमन्त दधि॒क्रावे॑व॒ शुच॑ये प॒दाय॑ । अ॒र्वा॒ची॒नं व॑सु॒विदं॒ भगं॑ मे॒ रथ॑मि॒वाश्वा॑ वा॒जिन॒ आ व॑हन्तु
समध्वरायोषसो नमन्तु दधिक्रावेव शुचये पदाय। अर्वाचीनं वसुविदं भगं मे वाजिनोऽश्वा रथमिवा वहन्तु—भाग्यांशं सौभाग्यम्।
Mantra 7
अश्वा॑वती॒र्गोम॑तीर्न उ॒षा॑सो॑ वी॒रव॑तीः॒ सद॑मुछन्तु भ॒द्राः । घृ॒तं दुहा॑ना वि॒श्वतः॒ प्रपी॑ता यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः
अश्वावतीर्गोमतीर्वीरवतीरुषासो भद्राः सदमुच्छन्तु नः। घृतं दुहाना विश्वतः प्रपीता यूयं स्वस्तिभिः सदा नः पात।
Frequently Asked Questions
Bhaga is an Āditya who distributes each person’s rightful portion—wealth, food, enjoyment, and success. The hymn treats prosperity as an allotted share that can be invoked at dawn.
Dawn is the threshold that ‘opens the path’ for the day and for the rite. By aligning the recitation with first light, the hymn makes fortune arrive at the beginning, when outcomes are being set in motion.
Recite it facing east at dawn, keep a small portion of food or ghee as the symbolic ‘share,’ offer a little, and then partake of the rest. If starting a venture, ask Bhaga to go before you (puraetā) and then begin the work immediately after recitation.
Ask anything about Sukta 16 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.