Atharva Veda 3.11.4: Kanda 3, Anuvaka 2, Sukta 11, Mantra 4

Sukta 11

Sanskrit (Devanagari)

श॒तं जी॑व श॒रदो॒ वर्ध॑मानः श॒तं हे॑म॒न्तान् छ॒तमु॑ वस॒न्तान्। श॒तं त॒ इन्द्रो॑ अ॒ग्निः स॑वि॒ता बृह॒स्पतिः॑ श॒तायु॑षा ह॒विषाहा॑र्षमेनम्

Recitation with translationAtharva Veda 3.11.4

IAST Transliteration

śatáṃ jī́va śarádo várdhamānaḥ śatáṃ hémantān chatám u vasantā́n | śatáṃ te índró agníḥ savitā́ bṛ́haspátiḥ śatā́yuṣā havíṣā́háṛṣam enam ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Live thou a hundred years, waxing through a hundred autumns; a hundred winters, yea a hundred springs. For thee may Indra, Agni, Savitar, and Bṛhaspati—by oblation and by a life of hundred years—have made this man to prosper.

Translation

शतं जीव शरदो वर्धमानः, शतं हेमन्तान् शतमु वसन्तान्। तव इन्द्रोऽग्निः सविता बृहस्पतिः—हविषा शतायुशा च—एनं पुरुषं समृद्धं करोतु।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शतम्: a hundred
• शतम्: कर्म (आयुषः/कालपरिमाणस्य)
• Type: Noun (numeral)
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• जीव: live!
• जीव: (अध्याहृत) कर्ता: त्वम्
• Type: Verb
• Root: √जीव्

• शरदः: autumns/years
• शरदः: कर्म (कालपरिमाण)
• Type: Noun
• Root: शरद् (प्रातिपदिक)

• वर्धमानः: growing, increasing
• वर्धमानः: कर्तृ-विशेषण (त्वम्)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √वृध् (वर्धते) → वर्धमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• शतम्: a hundred
• शतम्: कर्म (कालपरिमाण)
• Type: Noun (numeral)
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• हेमन्तान्: winters
• हेमन्तान्: कर्म (कालपरिमाण)
• Type: Noun
• Root: हेमन्त (प्रातिपदिक)

• शतम्: a hundred
• शतम्: कर्म (कालपरिमाण)
• Type: Noun (numeral)
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• उ: and/also
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• वसन्तान्: springs
• वसन्तान्: कर्म (कालपरिमाण)
• Type: Noun
• Root: वसन्त (प्रातिपदिक)

• शतम्: a hundred
• शतम्: कर्म (कालपरिमाण)
• Type: Noun (numeral)
• Root: शत (प्रातिपदिक)

• ते: of you/your
• ते: सम्बन्ध (अधिकार/स्वाम्य: ‘thy’)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्ता
• Type: Noun (deity)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: कर्ता (समुच्चित)
• Type: Noun (deity)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सविता: Savitar
• सविता: कर्ता (समुच्चित)
• Type: Noun (deity)
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: कर्ता (समुच्चित)
• Type: Noun (deity)
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• शतायुषा: with a hundred-year lifespan
• शतायुषा: करण
• Type: Adjective
• Root: शतायु (प्रातिपदिक; शत + आयुस्)

• हविषा: with oblation
• हविषा: करण
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• आर्षम्: I have reached/obtained
• आर्षम्: (अध्याहृत) कर्ता: अहम्
• Type: Verb (finite)
• Root: √ऋ (आर्ष्/आर्षति) → आर्ष (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• एनम्: him (this person)
• एनम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एन

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (Āyuṣya hymn; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī)

Devata: Āyus (longevity) supported by Indra–Agni–Savitar–Bṛhaspati

Chandas: Anuṣṭubh (mixed/expanded anuṣṭubh cadence typical of AV longevity verses)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta