Sukta 25
Rishi: As in RV parallel (Indra prosperity hymn; RV-derived in AV 20)
Devata: Indra (with implicit Āpas in simile)
Chandas: Triṣṭubh (longer pādas; RV-style)
ऋग्वेदीय इन्द्र-समृद्धि-प्रसङ्गात् आहृतं त्रिष्टुभं सूक्तम् इदं इन्द्रं प्रार्थयते—यजमानं अश्वेषु गोषु जनासु च निधि-समृद्धौ च प्राधान्येन प्रतिष्ठापयतु। समृद्धिं सतत-परिपूरणरूपेण निरूपयति—यथा आपः नदीं पूरयन्ति तथा धनं निरन्तरं पूर्यताम् इति। सिद्धिं च आद्य-निदर्शनैः स्थापयति—अङ्गिरसः प्रज्वलितैः अग्निभिः सह पण्युभ्यः (पणिभ्यः) निगूढं धनं पुनराहरन् इति। सोम-उत्साहेन स्तुत्या च इन्द्रः प्रेर्यते—स जयम्, प्रतिष्ठां, भोग्य-समृद्धिं च ददातु।
Mantras
Mantra 1
अश्वा॑वति प्रथ॒मो गोषु॑ गच्छति सुप्रा॒वीरि॑न्द्र॒ मर्त्य॒स्तवो॒तिभिः॑ । तमित् पृ॑णक्षि॒ वसु॑ना॒ भवी॑यसा॒ सिन्धु॒मापो॒ यथा॒भितो॒ विचे॑तसः
अश्वावति प्रथमः, गोषु च प्रथमः—हे सुप्रावीः इन्द्र, मर्त्यः तव ऊतिभिः गच्छति। तम् एव त्वं भवीयसा वसुना पृणक्षि, यथा आपः सर्वतः सिन्धुम् अभितो भरन्ति—विचेतसः।
Mantra 2
आपो॒ न दे॒वीरुप॑ यन्ति हो॒त्रिय॑म॒वः प॑श्यन्ति॒ वित॑तं॒ यथा॒ रजः॑ । प्रा॒चैर्दे॒वासः॒ प्र ण॑यन्ति देव॒युं ब्र॑ह्म॒प्रियं॑ जोषयन्ते व॒रा इ॑व
आपो न देवीरुप यन्ति होत्रियम्; अवः पश्यन्ति विततं यथा रजः। प्राचैर्देवासः प्र णयन्ति देवयुं ब्रह्मप्रियं जोषयन्ते वराः इव॥
Mantra 3
अधि॒ द्वयो॑रदधा उ॒क्थ्यं॑१ वचो॑ य॒तस्रु॑चा मिथु॒ना या स॑प॒र्यतः॑ । असं॑यत्तो व्र॒ते ते॑ क्षेति॒ पुष्य॑ति भ॒द्रा श॒क्तिर्यज॑मानाय सुन्व॒ते
अधि द्वयोः अदधा उक्थ्यं वचः—यतस्रुचा मिथुना या सपर्यतः। असंयत्तो व्रते ते क्षेति पुष्यति; भद्रा शक्तिर्यजमानाय सुन्वते॥
Mantra 4
आदङ्गि॑राः प्रथ॒मं द॑धिरे॒ वय॑ इ॒द्धाग्न॑यः॒ शम्या॒ ये सु॑कृ॒त्यया॑ । सर्वं॑ प॒णेः सम॑विन्दन्त॒ भोज॑न॒मश्वा॑वन्तं॒ गोम॑न्त॒मा प॒शुं नरः॑
तदा अङ्गिरसः प्रथमे वयः दधिरे। इद्धा अग्नयः शम्या सह ये सुकृत्यया कर्म चक्रुः। ते पणेः सर्वं भोजनं समविन्दन्—अश्वावन्तं गोमन्तं च, पशुमपि—नृभ्यः।
Mantra 5
य॒ज्ञैरथ॑र्वा प्रथ॒मः प॒थस्त॑ते॒ ततः॒ सूर्यो॑ व्रत॒पा वे॒न आज॑नि । आ गा आ॑जदु॒शना॑ का॒व्यः सचा॑ य॒मस्य॑ जा॒तम॒मृतं॑ यजामहे
यज्ञैः अथर्वा प्रथमो पथः ततान। ततः सूर्यः व्रतपा वेनः अजनि। उशना काव्यः सचा गाः आजत्। यमस्य जातम् अमृतं तद् वयं हविषा यजामहे।
Mantra 6
ब॒र्हिर्वा॒ यत् स्व॑प॒त्याय॑ वृ॒ज्यते॒ऽर्को वा॒ श्लोक॑मा॒घोष॑ते दि॒वि। ग्रावा॒ यत्र॒ वद॑ति का॒रुरु॒क्थ्य॑१स्तस्येदिन्द्रो॑ अभिपि॒त्वेषु॑ रण्यति
बर्हिर्वा यत् स्वपत्याय वृज्यतेऽर्को वा श्लोकमाघोषते दिवि। ग्रावा यत्र वदति कारुरुक्थ्यस्तस्यैव इन्द्रोऽभिपित्वेषु रण्यति॥
Mantra 7
प्रोग्रां पी॒तिं वृष्ण॑ इयर्मि स॒त्यां प्र॒यै सु॒तस्य॑ हर्यश्व॒ तुभ्य॑म्। इन्द्र॒ धेना॑भिरि॒ह मा॑दयस्व धी॒भिर्विश्वा॑भिः॒ शच्या॑ गृणा॒नः
प्रोग्रां पीतिं वृष्ण इयर्मि सत्यां प्रयै सुतस्य हर्यश्व तुभ्यम्। इन्द्र धेनाभिरिह मादयस्व धीभिर्विश्वाभिः शच्या गृणानः॥
Frequently Asked Questions
It is used for prosperity and eminence—especially gaining or maintaining first rank in horse-wealth, cattle-wealth, provisions, and social/political standing through Indra’s support.
The image teaches that true prosperity is not a one-time gain but a steady replenishment from many directions—like waters continuously filling and sustaining a riverbed.
In Vedic myth the Paṇi represent hoarding or withholding forces. By recalling how the Angirasas and the sacred fires recovered sustenance from them, the hymn frames present-day recovery of blocked wealth as ritually achievable.
Ask anything about Sukta 25 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
