
Rishi: Traditionally Atharvanic/anonymous (late AV benedictory strata)
Devata: Ādityas–Rudras–Vasus (collective), with ‘divine and earthly’ witnesses
Chandas: Triṣṭubh (late, benedictory style)
अथर्ववेदस्य १९.११ सूक्तं परवर्ती अथर्वणीयं शान्ति–पौष्टिकं आशीर्वादात्मकं च; यत् प्रवर्तमानं कर्म विश्वमङ्गलेन शमसा च उपवेशयति, सूक्ष्मान् विघ्नान् च अपहन्ति, बहुविधदेवताशक्तीनां संमतिम् आह्वयन्। अत्र सत्यस्याधिपतयः इव नैतिक–वैश्विकपालकाः, धनलक्षणानि (अश्वा गावश्च), पितृसमर्थनं, तथा गम्भीर–सीमास्थितबलानि (समुद्रः पाताल्यः सर्पश्च) इत्यादीनि समाहृत्य, अन्ते आदित्य–रुद्र–वसवः सर्वे च दिव्याः पार्थिवाश्च साक्षिणः नवकृतं ब्रह्म श्रुत्वा अनुमन्यन्ताम् इति प्रार्थ्यते।
Mantra 1
शान्तिः। शं नः॑ स॒त्यस्य॒ पत॑यो भवन्तु॒ शं नो॒ अर्व॑न्तः॒ शमु॑ सन्तु॒ गावः॑ । शं न॑ ऋ॒भवः॑ सु॒कृतः॑ सु॒हस्ताः॒ शं नो॑ भवतु पि॒तरो॒ हवे॑षु
शान्तिः। शं नः सत्यस्य पतयो भवन्तु शं नो अर्वन्तः शमु सन्तु गावः । शं न ऋभवः सुकृतः सुहस्ताः शं नो भवतु पितरो हवेषु ॥
Mantra 2
शं नो॑ दे॒वा वि॒श्वदे॑वा भवन्तु॒ शं सर॑स्वती स॒ह धी॒भिर॑स्तु । शम॑भि॒षाचः॒ शमु॑ राति॒षाचः॒ शं नो॑ दि॒व्याः पार्थि॑वाः॒ शं नो॒ अप्याः॑
शं नो देवाः विश्वदेवाः भवन्तु; शं सरस्वती सह धीभिरस्तु। शमभिषाचः, शमु रातिषाचः; शं नो दिव्याः पार्थिवाः, शं नो अप्याः।
Mantra 3
शं नो॑ अ॒ज एक॑पाद् दे॒वो अ॑स्तु॒ शमहि॑र्बु॒ध्न्यः॑१ शं स॑मु॒द्रः । शं नो॑ अ॒पां नपा॑त् पे॒रुर॑स्तु॒ शं नः॒ पृश्नि॑र्भवतु दे॒वगो॑पा
शं नो अजो एकपाद् देवो अस्तु; शम अहिर्बुध्न्यः, शं समुद्रः। शं नो अपां नपात् पेरुरस्तु; शं नः पृश्निर्भवतु देवगोपा।
Mantra 4
आ॒दि॒त्या रु॒द्रा वस॑वो जुषन्तामि॒दं ब्रह्म॑ क्रि॒यमा॑णं॒ नवी॑यः । शृ॒ण्वन्तु॑ नो दि॒व्याः पार्थि॑वासो॒ गोजा॑ता उ॒त ये य॒ज्ञिया॑सः
आदित्या रुद्रा वसवो जुषन्तामिदं ब्रह्म क्रियमाणं नवीयः । शृण्वन्तु नो दिव्याः पार्थिवासो गोजाता उत ये यज्ञियासः ॥
Mantra 5
ये दे॒वाना॑मृ॒त्विजो॑ य॒ज्ञिया॑सो॒ मनो॒र्यज॑त्रा अ॒मृता॑ ऋत॒ज्ञाः । ते नो॑ रासन्तामुरुगा॒यम॒द्य यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः
ये देवानामृत्विजो यज्ञियासो मनोर्यजत्रा अमृता ऋतज्ञाः । ते नो रासन्तामुरुगायमद्य यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
Mantra 6
तद॑स्तु मित्रावरुणा॒ तद॑ग्ने॒ शं योर॒स्मभ्य॑मि॒दम॑स्तु श॒स्तम्। अ॒शी॒महि॑ गा॒धमु॒त प्र॑ति॒ष्ठां नमो॑ दि॒वे बृ॑ह॒ते साद॑नाय
तदस्तु मित्रावरुणा तदग्ने शं योरस्मभ्यमिदमस्तु शस्तम् । अशीमहि गाधमुत प्रतिष्ठां नमो दिवे बृहते सादनाय ॥
It is used as a general śānti (pacification) and paustika (welfare) recitation to calm disturbances and to secure that a rite or prayer is heard, approved, and therefore effective.
The hymn aims at total coverage: social-cosmic order, ancestral continuity, material prosperity, and the pacification of liminal forces. By making all of them ‘witnesses,’ it prevents any realm from becoming a source of obstruction.
No specific substances are required by the hymn itself. It functions primarily through spoken śānti formulas and the act of requesting universal hearing and assent; simple cleanliness and focused recitation are the main ‘procedures.’
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.