
Rishi: Atharvanic tradition (Vratya-cycle; specific ṛṣi not explicit in the given excerpt)
Devata: Loka/puṇya (merit-realms) as the effective object; implicitly the Vratya as merit-conduit
Chandas: Prose-like Atharvanic anuṣṭubh-leaning cadence (not a strict RV-style metrical verse)
अथर्ववेदस्य १५.१३ सूक्तं व्रात्यचक्रस्य सoteriological-सामाजिक-याज्ञिकं च न्यायं प्रवर्तयति—शक्तिमन्तं बहिर्गतं अतिथिं सम्यग् अभिज्ञाय यथाविधि सत्कृत्य च पूण्यस्योपार्जनं, तथा ‘पुण्यलोकान्’ (पुण्याः लोकाः) प्राप्तुं साधनं भवति। अस्मिन् सूक्ते पुण्यलोकाः पृथिव्यादिषु, अन्तरिक्षादिषु च, विश्वप्रदेशेषु विन्यस्ताः प्रदर्श्यन्ते; ते च सम्यगनुष्ठानेन जेतव्या इव ‘धनानि/सम्पदः’ इवोपलभ्यन्ते। अपि च अतिथेः तीव्रां साकल्यशक्तिं नियन्तुं परिरक्षितुं च जलयाचनं परितश्च परिक्रमणं (परिवेष्टनं) इति विधिरूपं रक्षणात्मकं क्षणं निर्दिश्यते।
Mantra 1
तद् यस्यै॒वं वि॒द्वान् व्रात्य॒ एकां॒ रात्रि॒मति॑थिर्गृ॒हे वस॑ति
तद् यस्यैवं विद्वान् व्रात्य एकां रात्रिम् अतिथिर्गृहे वसति—तस्यैतत् फलम् (भवति)।
Mantra 2
ये पृ॑थि॒व्यां पुन्या॑ लो॒कास्ताने॒व तेनाव॑ रुन्द्धे
ये पृथिव्यां पुण्या लोकाः सन्ति—तान् एव स तेनाव रुन्द्धे (स्वीकुरुते)।
Mantra 3
तद् यस्यै॒वं वि॒द्वान् व्रात्यो॑ द्वि॒तीयां॑ रात्रि॒मतिथि॑र्गृ॒हे वस॑ति
तद् यस्यैवं विद्वान् व्रात्यो द्वितीयां रात्रिम् अतिथिर्गृहे वसति—तस्यैतद् (अधिकं) फलम् (भवति)।
Mantra 4
ये॒३न्तरि॑क्षे॒ पुण्या॑ लो॒कास्ताने॒व तेनाव॑ रुन्द्धे
येऽन्तरिक्षे पुण्या लोकाः, तान् एव तेन (ज्ञानेनाचारेण) अवरुन्द्धे।
Mantra 5
तद् यस्यै॒वं वि॒द्वान् व्रात्य॑स्तृ॒तीयां॒ रात्रि॒मति॑थिर्गृ॒हे वस॑ति
तद् एव फलम् अस्य भवति, यस्यैवं विद्वान् व्रात्यः अतिथिः गृहे तृतीयां रात्रिं वसति।
Mantra 6
ये दि॒वि पुण्या॑ लो॒कास्ताने॒व तेनाव॑ रुन्द्धे
ये दिवि पुण्याः लोकाः सन्ति, तान् एव तेन नूनम् अवरुन्द्धे (प्राप्नोति) च धारयति।
Mantra 7
तद् यस्यै॒वं वि॒द्वान् व्रात्य॑श्चतु॒र्थीं रात्रि॒मति॑थिर्गृ॒हे वस॑ति
यस्य गृहे एवं विद्वान् व्रात्यः अतिथिः चतुर्थीं रात्रिं वसति, तद् एव (फलम्) तस्य भवति।
Mantra 8
ये पुण्या॑नां॒ पुण्या॑ लो॒कास्ताने॒व तेनाव॑ रुन्द्धे
ये पुण्यानां मध्ये पुण्याः लोकाः सन्ति, तान् एव तेन नूनम् अवरुन्द्धे (सुरक्षयति च)।
Mantra 9
तद् यस्यै॒वं वि॒द्वान् व्रात्योऽप॑रिमिता॒ रात्री॒रति॑थिर्गृ॒हे वस॑ति
यस्य गृहे एवं विद्वान् व्रात्योऽतिथिरपरिमिता रात्रीर्वसति, स तत् (फलम्) प्राप्नोति।
Mantra 10
य ए॒वाप॑रिमिताः॒ पुण्या॑ लो॒कास्ताने॒व तेनाव॑ रुन्द्धे
ये एवापरिमिताः पुण्या लोकाः, तान् एव तेन (व्रतेन) अवरुन्द्धे—दृढीकृत्य स्वयमेव प्राप्नोति।
Mantra 11
अथ॒ यस्याव्रा॑त्यो व्रात्यब्रु॒वो ना॑मबिभ्र॒त्यति॑थिर्गृ॒हाना॒गच्छे॑त्
अथ यस्य गृहान् अतिथिरागच्छेत्—योऽव्रात्यः सन् अपि ‘व्रात्योऽहम्’ इति ब्रुवन् व्रात्यनाम बिभ्रति—
Mantra 12
कर्षे॑देनं॒ न चै॑नं कर्षे॑त्
कर्षेदेनं—न च एनं कर्षेत्।
Mantra 13
अ॒स्यै दे॒वता॑या उद॒कं या॑चामी॒मां दे॒वतां॑ वासय इ॒मामि॒मां दे॒वतां॒ परि॑ वेवे॒ष्मीत्ये॑नं॒ परि॑ वेविष्यात्
अस्यै देवतायै उदकं याचे; इमां देवतां त्वं वासय; इमाम्—इमामेव देवतां—परितो वेवेष्मि; इत्येवं तं परितो वेविष्यात्।
Mantra 14
तस्या॑मे॒वास्य॒ तद् दे॒वता॑यां हु॒तं भ॑वति॒ य ए॒वं वेद॑
तस्यामेवास्य तद्देवतायां हुतं भवति, फलवच्च भवति—य एवं वेद।
It aims to convert correct observance—especially proper reception of a powerful guest (Vrātya)—into puṇya that ‘secures’ access to meritorious worlds (puṇyā lokāḥ) across cosmic regions.
It presents merit-realms as distributed through layers of the cosmos; by repeating the securing formula, the performer ritually ‘claims’ those destinations/statuses as attainable outcomes.
Water is requested for the devatā as a purification/control medium, and the encircling (pari-veveṣmi) is a protective boundary act—honoring the presence while containing it for safety and auspiciousness.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.